دردسرهای صله رحم!

یکی از بهانه ها، مشکلات اقتصادی و گرانی لوازم پذیرایی در میهمانی ها است. دلیل دیگر وجود تجملات و چشم و هم چشمی در میهمانی هاست که باعث غرق شدن اهداف «صله رحم» در مردابی از تجملات شده و کسانی که توان هم رنگی با این تجملات را ندارند از خیر برپایی میهمانی ها می‌گذرند.

تجمل گرایی در مهمانی های امروز، بخش قابل توجهی از جامعه و  آداب و رسوم  اجتماعی ما را مسموم کرده است؛ و چاشنی سفره های میهمانی شده و این زنگ خطری است در فراموشی سنت‌ «صله رحم» و دید و بازدید که با فرهنگ ایرانِ اسلامی گره خورده است.

و اما گروهی دیگر مشکلی با اقتصاد و تجملگرایی ندارند اما باز هم از میهمانی ها فراری هستند. اینها نگران عید و دید و بازدیدهای فامیلی هستند که چگونه به بازجویی های فامیل پاسخ دهند؟ دخالت کردن و ورود در امور شخصی زندگی دیگران و نزدیکان برای هیچ کس خوشایند نیست. سوالاتی از قبیل این که «چرا ازدواج نکردی؟ چرا بچه دار نمی شوی؟ چرا خانه نمی خری؟ چرا ماشین ات را عوض نمی کنی؟ چرا دانشگاه نمی روی؟ چرا اینگونه لباس می پوشی؟ پول این ویلا را از کجا آوردی؟ و ...» وارد شدن به حریم خصوصی افراد است و باعث شده خیلی ها خصوصا نسل جوان از اقوام فراری شوند و تمایلی به ارتباط نداشته باشند. برخی با عنوان دلسوزی، عده ای با هدف مشاوره و برخی دیگر به علت سردرآوردن از کار دیگران این سوالات را مطرح کرده و باعث ناراحتی و در نتیجه فامیل گریزی، خصوصا در جوان ترها می شوند.

«صله رحم» فقط محدود به عید دیدنی و حضور در جمع فامیلی نیست. معنای اصطلاحی «صله رحم»، محبت و ارتباط و دیدار با خویشاوندان و نزدیکان و کمک به آنها است. هدف از صله رحم برقراری ارتباط و پیوند خویشاوندی با اقوام نسبی و سببی، در انواع مختلف آن از قبیل کمک جانی، مالی، عاطفی، فکری و ترک آزار می باشد. در واقع نگرانی شما از احوال نزدیکان خود یک «صله رحم» محسوب می شود.

برخی تصور می کنند که «صله رحم» یعنی باید حتما به منزل اقوام رفت و شام و ناهاری هم در کنارشان بود، فارغ از مشکلات و گرفتاری های آنها ! «صله رحم» یعنی از اقوام و نزدیکانت با خبر باشی، و بدانی که چه مشکلاتی دارند و در رفع مشکلاتشان در حد توان کوشش کنی. این معنای دقیق و صحیح از واژه ی «صله رحم» می باشد.

این مطلع شدن ممکن است از طریق تلفن و یا سرزدن کوتاهی باشد و یا از طریق گروه های فامیلی که در شبکه های اجتماعی ایجاد می شود و اقوام از حال و روز هم مطلع می شوند، باشد. اصلا «صله رحم» به این معنا نیست که شام و یا ناهاری را در منزل اقوام بگذارنیم و برایشان ایجاد زحمت و گاهی ناراحتی کنیم؛ این ناهار و شام بودن در منزل اقوام نامش «مهمانی و ضیافت» است نه «صله رحم»، که آداب خاص خود را دارد.

هدف اسلام از تاکید بر «صله رحم»، خبر داشتن از مشکلات و گرفتاری های اقوام، جهت برطرف نمودن آنها می باشد و این همه آثار و ثواب بر آن به جهت توجه و رفع گرفتاری از زندگی اقوام می باشد. البته یکی از راههای «صله رحم» ، برپایی مهمانی های ساده و بدون تجمل گرایی است. تا جایی که امام صادق(علیه‌السلام) می‌فرمایند: همانا «صله رحم» و نیکی کردن، حساب را آسان ساخته و از گناه نگاه می‌دارد. پس صله رحم کرده، به برادرانتان نیکی کنید، اگرچه به سلامی نیکو و جواب سلام دادن باشد. (1) و در جایی دیگر می‌فرمایند: «صله رحم کن، اگر چه با شربت آبی باشد.»(2) در ترک صله رحم هیچ بهانه ای مورد پذیرش نیست چرا که در این ارتباط فقط آگاهی از احوال اقوام و رفع مشکلات آنها مدنظر است.

صله رحم آنقدر اهمیت دارد که در روایات نتایج و آثار بسیاری برای دنیا و آخرت انجام دهنده آن ذکر شده است، کسی که صله رحم دارد عاقبت بخیر می شود و از اتفاقات بد برایش جلوگیری می شود، دفع بلاها و آسانی حساب و کتاب قیامت و جلوگیری از گناهان و عبور آسان از پل صراط، کفاره گناهان، برطرف شدن فقر و رزق زیاد و افزایش عمر فقط تعدادی از نتایج صله رحم است. 

و از طرفی برای قطع کننده رحم نیز آثاری چون؛ دور ماندن از بهشت، مورد لعن خدا قرار گرفتن، فقر، عمر کوتاه و ... ذکر شده است.

پی نوشت:
1- اصول کافی، ج۲، ص۱۵۷.
2- اصول کافی، ج۲، ص۱۵۱

دلایلی که باید بدنتان را هیدراته نگه دارید

حتماً می‌دانید که عملکرد درست تمام بدنتان بستگی به هیدراته بودنتان دارد. وقتی نوشیدن آب و سایر مایعات برایتان عادت شود بدنتان از شما راضی خواهد بود!
«یادم رفت آب بخورم!»، «تشنه نیستم!»، «از آب خوشم نمیاد!»، «خیلی ممنون، نوشابه رو ترجیح می‌دم!». اگر این‌ها جملاتی هستند که اغلب بر زبان می‌آورید، پس این مطلب برای شماست تا بدانید اهمیت آب‌رسانی به بدن چقدر است.
60 درصد از بدنتان آب است پس نمی‌توانید نقش آب را در سلامتی‌تان نادیده بگیرید. مایعاتی که بدنتان از دست می‌دهد باید جایگزین شود تا عملکردهای بدن در سطح مطلوبی حفظ شود و دچار مشکل نشوید.
بدن شما در طول روز از طریق عرق، ادرار و سایر عملکردهای بدن مایعات از دست می‌دهد. اگر به طور مرتب ورزش می‌کنید، مخصوصاً در هوای گرم، نیاز به رعایت کردن نکات خاصی دارید.

بهبود عملکرد مغز

نوشیدن آب زیاد به مغز اجازه می‌دهد بهتر کار کند، حافظه‌اش را تقویت کند و خلق و خویتان را بهتر کند. از سویی دیگر، دهیدراسیون از توانایی‌های ادراکی، دقت، تمرکز و حافظه می‌کاهد. اگر می‌خواهید عملکرد کلی‌تان را بهبود دهید، سردرد نگیرید و مهارت‌هایتان را تقویت کنید باید بدنتان را هیدراته نگه دارید. اگر زیاد آب بنوشید، هوشیاری ذهنی‌تان بیشتر خواهد بود.

بازیابی مواد شیمیایی مهم بدن

وقتی عرق می‌کنید بدن شما منیزیم، پتاسیم و سدیم از دست می‌دهد. اگر این املاح از دست رفته را جایگزین نکنید، دچار خستگی، ضعف عضلانی، اسپاسم و گرفتگی خواهید شد. آب، مواد مغذی را به اندام‌ها، بافت‌ها و سایر سیستم‌های بدن می‌رساند. اگر خوب هیدراته نباشید، چگونه می‌توانید این نیازهای مهم بدنتان را تأمین کنید؟

پاکسازی عروق

اگر مایعات کافی بنوشید می‌توانید فشارخونتان را در سطح نرمالی نگه دارید و حذف ضایعات را از خونتان ساده‌تر کنید. اما کم آبی بدن موجب افت فشار خون و افزایش ضربان قلب می‌شود. اگر می‌خواهید از این عوارض پیشگیری کنید بیشتر آب بنوشید.

تنظیم دمای بدن

بدن بسیار هوشمند است. وقتی دمایش بالا می‌رود با عرق کردن شروع به تنظیم دمایش می‌کند. برای بالانس کردن افزایش دما، غدد تعریق مایعی ترشح می‌کنند که روی سطح پوست جاری می‌شود و خنکتان می‌کند و به آن عرق می‌گویید. اگر آب کافی ننوشید تأثیر منفی بر این عملکرد خواهد گذاشت.

کمک به دفع سموم

نوشیدن آب کافی به دفع سموم و سایر آلودگی‌ها از بدن کمک می‌کند. اگر بدن هیدراته باشد کبد و کلیه‌ها عملکرد خوبی خواهند داشت. این دو عضو حیاتی بدن مسئول دفع ضایعات هستند.

بهبود عملکرد کلیه‌ها

نوشیدن آب کافی به کلیه‌ها کمک می‌کند کارشان را بهتر انجام دهند. هیدراسیون مناسب به شما این امکان را می‌دهد که ضایعات بدنتان را از طریق ادرار دفع کنید و ضمناً از بیماری‌هایی چون سنگ کلیه پیشگیری کنید. اگر کلیه‌ها درست کار نکنند، کلسیم به خوبی جذب استخوان‌ها نخواهد شد. بعضی از پیامدها:
* افزایش ریسک کم‌خونی و حمله قلبی
* تجمع اسید در جریان خون
* بی‌نظمی‌های قاعدگی در زنان

کمک به گوارش و اجابت مزاج

اگر دچار یبوست هستید، بیشتر آب بنوشید. کم آبی بدن، گوارش را کُند می‌کند و در نتیجه دفع ضایعات جامد از روده‌ها به کُندی صورت می‌گیرد.
یبوست زمانی روی می‌دهد که ضایعات جامد با سرعت کافی در روده‌ی بزرگ حرکت نمی‌کنند و سفت و سخت شده و به راحتی نمی‌توانید آن‌ها را دفع کنید.

از کجا بدانید دهیدراته شده‌اید؟
حالا می‌دانید چرا هیدراسیون تا این اندازه مهم است و باید این را نیز بدانید که علائم دهیدراسیون چه هستند.
اگر آب کافی دریافت نکنید بدن شما با علائمی آن را نشان خواهد داد مانند:
* خشکی بیش از حد دهان
* کم ادراری یا ادرار تیره رنگ
* خشکی و زبری پوست
* احساس سرگیجه و خستگی مفرط
* عدم تولید اشک
* احساس گرمای زیاد
* یبوست
نوشیدن 6 تا 8 لیوان آب در روز کافی است. نوشیدن مقدار بیشتر از این می‌تواند مشکلات دیگری برای سلامتی ایجاد کند.

اگر معمولاً فراموش می‌کنید آب بنوشید آلارم ساعت یا موبایلتان را تنظیم کنید و میزان آبی که هر بار می‌نوشید را یادداشت کنید. همیشه آب همراه خود داشته باشید. یک بطری آب همراه خوبی برای شماست و زحمتی هم برایتان ایجاد نمی‌کند.
اگر طعم آب خالی را دوست ندارید یک برش لیمو، کمی نعناع، چند برش خیار، سیب و یا چند پر جعفری به آب اضافه کنید.

اگر به طور منظم ورزش و فعالیت می‌کنید میزان آبی که می‌نوشید را افزایش دهید. شما باید قبل، حین و بعد از تمرین آب بنوشید اما زیاده‌روی هم نکنید!

ارزش دینداری در آخرالزمان

فواید جالب حمام کردن برای سلامتی

وقتی خیلی خسته هستید و حتی نمی‌توانید از جایتان بلند شوید وسوسه می‌شوید از خیر دوش گرفتن بگذرید، این‌طور نیست؟ اما باید بدانید که دوش گرفتن و حمام کردن نه تنها شما را تروتازه و شاداب می‌کند بلکه شما را سالم و تندرست هم نگه می‌دارد.

تنش عضلانی را کاهش می‌دهد

یک حمام گرم می‌تواند خیلی از مشکلات عضلانی را برطرف کند. دوش گرفتن تنش را از عضلات تحت فشار برمی‌دارد و با ریلکس کردن آن‌ها دردشان را تسکین می‌دهد، انعطاف‌پذیری عضلات را افزایش می‌دهد و خستگی بعد از تمرین و ورزش را از تن خارج می‌کند.

بهبود جریان خون

غوطه‌ور شدن در آب، جریان خون را در بدن افزایش داده و به تغذیه‌ی سلول‌های آسیب دیده مخصوصاً در پاها کمک می‌کند. با افزایش گردش خود، فشارخون کاهش یافته و عملکرد قلب نیز بهتر می‌شود.

کاهش قند خون

طبق یافته‌های علمی، افراد دیابتی که به مدت سه هفته هر روز 20 تا 30 دقیقه در آب گرم غوطه ور بودند، قند خونشان به میزان 13 درصد کاهش یافته بود.
یکی از افراد شرکت کننده توانسته بود با همین روش بعد از 10 روز، دوز انسولین روزانه‌اش را تقریباً 18 درصد کاهش بدهد.

تقویت سیستم ایمنی

نه تنها حمام آب گرم فواید زیادی برایتان دارد بلکه حمام آب سرد نیز مفید است. مطالعه‌ای نشان داد گرفتن دوش آب سرد به طور مرتب می‌تواند سیستم رگی و لنفاوی را تحریک به تولید تعداد بیشتری از سلول‌های ایمنی برای مبارزه با عفونت‌ها کند. در نتیجه احتمال بیمار شدن طی سال کمتر خواهد شد.

درمان افسردگی

اگر مستعد افسردگی هستید پس دوش آب سرد می‌تواند واقعاً کمکتان کند. مطالعه‌ای نشان داده قرار گرفتن در معرض آب سرد منجر به فعال‌سازی سیستم عصبی می‌شود. زیرا میزان ماده‌ی شیمیایی بتا اندورفین و نورآدرنالین را در خون افزایش می‌دهد و در نتیجه از افسردگی کم می‌کند. یک دوش یا حمام آب سرد، پیام‌های عصبی الکتریکی از مغز ارسال می‌کند که موجب تأثیرات ضدافسردگی خواهد شد.

تقویت سلامت باروری در مردان

می‌خواهید میل جنسی‌تان را بیشتر کنید؟ هر روز دوش آب سرد بگیرید. مطالعه‌ای نشان داده مردانی که دوش آب سرد می‌گیرند، میزان هورمون تستوسترون در بدنشان بیشتر است.
مردانی که دوش آب گرم می‌گیرند نیز جور دیگری سود می‌کنند. حمام آب گرم ارزان‌ترین روش پیشگیری از بارداری است که در اختیار دارید! مطالعه‌ای نشان داده مردانی که هر روز دوش آب گرم می‌گیرند، اسپرم‌های کمتری دارند. زیرا تولید اسپرم و جهش آن‌ها در مجاورت دمای بالا کاهش می‌یابد. نگران نباشید، به محض اینکه دیگر دوش آب گرم نگیرید، تعداد اسپرم‌هایتان به حد نرمال بر خواهد گشت.

کاهش استرس

می‌توانید با دوش گرفتن از استرس‌ها و نگرانی‌هایتان رها شوید. مطالعه‌ای در ژاپن نشان داده میزان شاخص‌های استرس (کورتیزول و کروموگرانین) در افرادی که دوش گرفته بودند بعد از 60 دقیقه واقعاً کاهش یافته بود.

دفع سموم

فرقی نمی‌کند چقدر عطر روی خودتان اسپری کنید، اگر بدون دوش گرفتن بیرون بروید ضرر می‌کنید. اگر زیاد عرق می‌کنید، پس هرگز نباید از دوش گرفتن فرار کنید. تعریق راهی است که بدن سموم را دفع می‌کند. با روزانه دوش گرفتن، از بوی عرقتان کم شده و آب گرم، تمام سموم را از بدنتان دفع می‌کند و ضمناً باکتری‌ها و ویروس‌ها را نیز از بین می‌برد. همه‌ی این‌ها معادل کاستن از تعداد عفونت‌ها در طی سال می‌باشند.

بهبود خواب

دوش گرفتن پیش از خواب به کیفیت خوابتان کمک می‌کند. معلوم شده در برخی از افراد، دوش گرفتن حتی می‌تواند بی‌خوابی را درمان کند.

بهبود عملکرد ریه‌ها

وقتی آب سرد حمام روی‌تان می‌ریزد، یک ریفلاکس ناخودآگاه صورت می‌گیرد که وادارتان می‌کند با یک مکث فوری، عمیق نفس بکشید. وقتی آب سرد به پوستتان می‌رسد، فوراً نفستان را برای چند ثانیه حبس می‌کنید و سپس یک بازدم عمیق انجام می‌دهید. این کار باعث باز شدن ریه‌ها شده و دریافت اکسیژن را بیشتر می‌کند.

زیباتر می‌شوید

دوش گرفتن با آب گرم یا آب سرد مانند یک پروسه‌ی پاکسازی پوست عمل می‌کند. زیرا حفره‌ها را باز می‌کند، سموم را دفع می‌کند و پوست را نرم و لطیف می‌کند. حمام کردن در آب‌نمک حتی می‌تواند علائم پیری را کاهش بدهد.

دانش آموزان در ایام عید چند روز استراحت کنند و چند روز مطالعه؟

دانش آموزان مقاطع متوسطه به خصوص کنکوری‌ها جزو آن دسته افرادی هستند که در تعطیلات نوروز نه تنها تعطیل نیستند بلکه باید از این فرصت برای مطالعه و مرور درس‌ها نهایت استفاده را ببرند اما معمولاً با توجه به اینکه در فروردین میزان ساعات روز به 12 ساعت می‌رسد، داشن آموزان تصور می‌کنند زمان زیادی برای مطالعه باقی مانده است در حالیکه به دلیل جلو کشیدن ساعت‌ها زمان به سرعت سپری می‌شود لذا مدیریت زمان برای درس خواندن یکی از نکات مهم در این ایام است اما سؤال اساسی این است که دانش آموزان مقاطع متوسطه و کنکوری‌ها که از حساسیت بیشتری نسبت به بقیه مقاطع برخوردار هستند، چگونه می‌توانند در عین تفریح و استراحت در ایام عید، برنامه مطالعاتی مناسبی داشته باشند تا دچار افت تحصیلی نشوند؟

دکتر الناز صالحی پور روانشناس نوجوان و مدرس دانشگاه در گفت و گو با تبیان به بررسی این سؤال می‌پردازد:

دانش آموزان چند روز باید مطالعه کنند و چند روز استراحت؟

با نزدیک شدن به ایام نوروز این نگرانی در بین والدین ایجاد می‌شود که دو الی سه هفته تعطیلی نوروز باعث کم رغبتی دانش آموزان برای شروع سال تحصیلی می شود؛ در حقیقت آنها انگیزه و شور مطالعه‌ای که قبل از تعطیلات داشتند را ندارند؛ سؤالی که عمدتاً پیش می‌آید این است که دانش آموزان چند روز باید مطالعه کنند و چند روز استراحت؟

دکتر صالحی پور می گوید: «باید به این نکته توجه داشت که دانش آموزان 6 ماه قبل به‌طور سنگین مطالعه داشتند و در دی‌ماه، امتحانات سنگینی را گذراندند و بعد از 17 روز تعطیلی مجدداً باید برای امتحانات پایان‌ترم آماده شوند اما در صورتی این تعطیلات می‌تواند برای آمادگی پایان‌ترم مفید باشد که آنها بتوانند این روزها را مدیریت کنندکه این مسئله بستگی به پایه و مقطع تحصیلی دانش‌آموز دارد. من به دانش‌آموزانی که در متوسطه اول تحصیل می‌کنند پیشنهاد می‌کنم، سعی کنند بیشتر به تفریح و استراحت و دیدوبازدیدشان برسند اما یکسری داشتن آموزان هستند که به دلایلی در 6 ماه گذشته نتوانستند توجه لازم را در مباحث درسی داشته باشند و دچار عقب‌ماندگی تحصیلی شدند لذا این تعطیلات زمان مناسبی است تا آنها بتوانند عقب ماندگی شان را جبران کنند؛ دانش آموزان متوسطه دوم (پایه دهم و یازدهم) با توجه به اینکه در حال آمادگی برای کنکور هستند و در یکسری از مباحث به دلایلی دچار ضعف هستند: یا آن مبحث را درست متوجه نشدند یا تست کافی برای آن مبحث نزدند یا آن مبحث پراهمیت است و نیاز به تمرکز بیشتری دارد، این تعطیلات فرصت مناسبی برای رفع این خلأها است.»

دانش آموزان مقطع متوسطه به چند ساعت مطالعه نیاز دارند؟

صالحی پور در رابطه بااینکه ساعت مطالعه چقدر باشدمی‌گوید: «ساعت مطالعه به پارامترهای مختلفی مثل تیپ شخصیتی، ویژگی‌ها فردی، میزان تمرکز حافظه و حتی مبحث موردمطالعه بستگی دارد اما اگر بخواهم به‌صورت میانگین ساعتی را بیان کنم، برای متوسطه اول میانگین 2 تا 3 ساعت و برای متوسطه دوم 4 تا 5 ساعت و برای پایه دوازدهم (کنکوری ها) 6 تا 8 ساعت را پیشنهاد و روی این مسئله تأکید می‌کنم که شاید دانش‌آموزی به زمان بیشتر و دانش‌آموز دیگر به میزان مطالعه کمتری نیاز داشته باشد لذا این ساعتی که مطرح شد برای میانگین است و نمی‌توان ساعت کلی و مشخصی را برای تمام افراد تعیین کرد.»

آیا دانش آموزان پایه دوازدهم (کنکوری ها) بهتر است به اردوی مطالعاتی بروند یا خیر؟

یکی از رسم و رسومات دیرینه ایام عید، دید و بازدید اقوام است که این مسئله باعث می شود خانه ها آرامش و سکوت همیشگی را نداشته باشد؛ به همین دلیل خیلی از موسسات و گروه های آموزشی برای رفع این مشکل اقدام به برگزاری اردو مطالعاتی نوروزی می کنند. صالحی پور در رابطه با رفتن یا نرفتن به اردوهای مطالعاتی اظهار می کند: «مسئله‌ای که وجود دارد این است که اولویت ما خانه است چراکه شرایط خانه به‌گونه‌ای است که دانش‌آموز می‌تواند در آنجا احساس راحتی و آرامش کند؛ زمانی ما اردوی مطالعاتی را پیشنهاد می‌کنیم که شرایط مطالعه در خانه وجود نداشته باشد مثلاً خانه شلوغ و میزان رفت‌وآمد در آن زیاد باشد. پیشنهادی که به این داشتن آموزان می‌کنم این است که چون در ایام عید افراد خانواده در خانه حضور دارند و این ایام کمی از حالت زندگی روزمره خارج است، مباحث را به صبح و عصر تقسیم کنند؛ همچنین با توجه به اینکه ایام عید مثل روزهای جمعه دلگیر است به همین خاطر عصرها را بیشتر به یادآوری دروس اختصاص دهند نه یادگیری درس جدید و سنگین.»

 والدین به نکاتی باید توجه کنند؟

والدین معمولاً دائماً در این مدت به فرزندشان گوشزد می‌کنند که درس خواندی؟ بیا 10 تا مسئله ریاضی حل کنیم، تست زدی؟ از درست عقب نمونیا؟ از این فرصت استفاده کن پس‌فردا بری مدرسه دیگه مثل الآن انرژی نداری درس بخونی ها! و...دکتر صالحی پور در این زمینه توصیه می‌کند: «والدین از افراط گری پیش‌گیری کنند؛ از والدین خواهش می‌کنم این فشارها را از روی دانش آموزان بردارند و اجازه دهند که دانش آموزان خودشان زمان را مدیریت کنند چراکه درس خواندن یکی از بزرگ‌ترین مسئولیت‌های نوجوان است و اگر ما به‌جای او تصمیم بگیریم یا او را به سمت برنامه موردنظر خودمان سوق دهیم، درواقع با این کار عدم مسئولیت‌پذیری را به آنها آموزش می‌دهیم.»

لذت مسافرت نوروزی

از قدیم گفته اند: بعضی کارها هم قسمت می خواهد و هم همت. مسافرت نوروزی هم از همان کارهایی است که هم باید قسمت تان شود و هم اینکه همت کنید و مقدمات سفر را مهیا کنید، بار سفر را ببندید و دل به راه بزنید.

گفتیم راه! بله بالاخره برای آنکه یک سفر دلچسب و خاطره انگیز نوروزی را تجربه کنید باید مسیری را برای رسیدن به مقصد انتخاب کنید. هوا، دریا و زمین. غیر از اینها چاره دیگری ندارید. نمی شود که مثل فیلم های تخیلی وردی بخوانید یا درون یک دستگاه بروید و ناگهان از جایی دیگر و نقطه ای از کره خاکی سر در بیاورید.

برای آغاز یک سفر در تعطیلات نوروز، قبل از هرچیز باید گزینه های روی میز را بررسی کنید. یعنی یا خودتان یا همراه با همسفران تان بنشینید، مذاکره کنید و دودوتا چهارتا کنید.اول از همه باید مقصد گردشگری خود را انتخاب کنید. این مقصد یا حتی مقاصد سفر شما ارتباط مستقیمی با گزینه های روی میز دارد.

خب! برای سفر باید ملاحظاتی را در نظر داشته باشید. اینکه قرار است چقدر برای سفر نوروزی هزینه کنید؟ از کجا بروید و از کدام مسیر باز گردید؟ و از همه مهمتر با چه وسیله ای این سفر را انجام دهید تا مسافرت شما شیرین تر از عسل باشد.

 برنامه ریزی سفر، مهم ترین بخش و شاید هم حیاتی ترین بخش سفر است. اگر ندانید قرار است در سفر چه بکنید! شک نداشته باشید که خدای ناکرده تلخی های سفر بیش از شیرینی های آن به چشم می آید. و نه تنها تعطیلات خودتان را خراب کرده اید بلکه ممکن است آه و نفرین همسفران هم تا سفرهای بعدی به پشت سر شما باشد.

قطعا وقتی این مطلب را می خوانید، هم مقصد سفر نوروزی خود را مشخص کرده اید و هم نوع وسیله ای که قرار است با آن به سفر بروید. با این حال برای آنکه همه چیز به خوشی و خرمی تمام شود ما هم در اینجا از نکات و آدابی می گوییم که با توجه به انواع وسایل حمل ونقل مسافر، شاید برایتان جالب و البته کاربردی باشد.

ماشین خودم، مالِ خودم، راهِ خودم

در کشور ما اولین و اسان ترین و خلاصه دم دست ترین وسیله برای مسافرت، خودروی شخصی است. بیش از 60 درصد مسافرت های ما با همین اتومبیل های ایمن و ناایمن شخصی انجام می شود. گاهی فکر می کنیم همینکه چمدان مان را ببندیم و سوییچ را برداریم، برای یک سفر کافی است. اما زهی خیال باطل! چرا که چیزهای لازم دیگری را هم باید برای سفر با وسیله شخصی لحاظ کنید.

قبل از هرچیز وضعیت جوی راه ها را بررسی کنید. علاوه بر آب و هوا وضعیت راه و جاده را هم  باید بدانید. مسیرتان بزرگراه است یا یک جاده معمولی. بیابانی است یا کوهستانی. نوع راه و مسافتی که از مبدا تا مقصد قرار است طی کنید در انتخاب نوع وسیله نقلیه تاثیر گذار است.

دومین کار شما و شاید مهمترین آن بررسی سلامت خودرو است. داشتن معاینه فنی و بیمه نامه معتبر واجب تر از نان سفرتان است. سرویس دوره ای قبل از سفر و برطرف کردن عیوب ظاهری و مکانیکی خودرو را جدی بگیرید.

سومین گام برداشتن وسایل ضروری برای سفر است. شرایط آب و هوایی جاده و مقصد آن هم در فصل بهار هیچ حساب و کتابی ندارد. ممکن است هوای آفتابی در چند دقیقه تبدیل به بارانی سیل اسا تبدیل شود یا گرمای مطبوع به سرمایی سخت. پس از خوراک و پوشاک تا وسایل گرمایی و زنجیر چرخ یادتان نرود.

چهارم اینکه رانندگی در جاده برون شهری به یک راننده باتجربه و کاربلد احتیاج دارد. کوچه پس کوچه های شهر با پیچ و خم جاده تفاوت هایی در حد جان انسان دارد. اگر مسیر سفر شما طولانی است استراحت در فواصل معین و لذت از دیدنی های شهرهای بین راه را فراموش نکنید.

نکته پنجم مساله هزینه های سفر است. در برخی مسیرها خرج بنزین، استهلاک، اقامت بین راهی و ... هزینه سفر با وسیله شخصی را افزایش می دهد. اگر تعداد همسفران کم و حساب دو دوتای سیرو سیاحت شما زیاد می شود. گزینه های دیگر مثل اتوبوس یا قطار را انتخاب کنید.

دست آخر اینکه در تمام  لحظاتی که در سفر هستید داخل یا خارج از کشور، مقررات راهنمایی و رانندگی را رعایت و  به آیین و رسوم محلی شهرها احترام بگذارید.

هوایی بپرید!

همیشه هم این طور نیست که پرنده ها تاخیر داشته باشند یا سقوط کنند. اتفاقا یکی از آسان ترین، راحت ترین و با کلاس ترین سفرها، مسافرت های هوایی است. پرنده ای غول پیکر که در عرض چند ساعت می تواند شما را به دورترین مقاصد گردشگری در آن سوی اقیانوس ها برساند.

حتی در مسافرت های داخلی هم بالاخره باید صابون سوار شدن به هواپیما را به تن خود بمالید.صرفه جویی در زمان و شاید مکان مزیت برتری هواپیما بر دیگر وسایل حمل و نقل است. هواپیما بهترین وسیله برای سفرهای طولانی، خانواده های کم جمعیت، مسافران خاص و سفرهای برنامه ریزی نشده و یهویی است.

امکانات داخل هواپیما هم تقریبا در همه مدل ها شبیه است. خدمات جانبی هم بستگی به ایرلاین مربوطه و انصاف و مشتری مداری اش دارد. در برخی از پروازها نوع مسافر به درجه یک و دو یا به اصطلاح " فرست کلاس" یا " اکونومی(اقتصادی) تقسیم می شوند و بر اساس هزینه ای که برای بلیط پرداخته اند خدمات دریافت می کنند.

حمل بار و چمدان های شما هم تابع شرایط خاصی است. هر کالایی را نمی توانید با هواپیما حمل کنید با درون آن ببرید. اگر اضافه بار هم داشته باشید باید هزینه آن را پرداخت کنید.

برای سفر با هواپیما باید به فرودگاه بروید. در بعضی شهرها فرودگاه خارج از شهر قرار دارد و شما باید کمی زودتر از حدمعمول و با صرف هزینه ای مختصر در پایانه فرودگاهی حضور یابید. 

ریل سواران را چه شد!

مسافرت با قطار یکی از ایمن ترین و البته ارزان ترین سفرهایی است که می تواند در نوروز خاطرات خوبی را برای شما به همراه داشته باشد. مخصوصا اگر دسته جمعی و گروهی با قطار به سفر بروید. قطار علاوه بر فضای اختصاصی و خانوادگی کوپه ها، امکانات رفاهی بیشتری هم نسبت به خودروی شخصی و اتوبوس دارد.

خطوط ریلی  تقریبا در سراسر ایران وجود دارد. از شمال شرقی تا جنوب غرب و از جنوب شرقی تا شمال غربی. پوشش سراسری راه آهن این امکان را به شما می دهد که با قطار به سفری جذاب و راحت بروید.

علاوه بر امکانات رفاهی معمول، داشتن امکاناتی چون سرویس پذیرایی، حضور مهماندار و پزشک، خدمات رسانه ای، کتابخانه، حمل و نقل بار و خودرو از جمله مزیت های سفر با قطار است.

برای سفر با قطار مثل همیشه نیم ساعت زودتر و کارت شناسایی و بلیط فراموش نشود. یک مسافر و البته یک شهروند خوب باشید. به کودکان و سالمندان در جابجایی و تردد کمک کنید. هنگام سوار و پیاده شدن در سکوها مراقب کودکان باشید.

مقررات داخل واگن ها را رعایت کنید. به هرکسی اعتماد نکنید و کوپه خودتان را به محل رفت و آمد افراد ناشناس تبدیل نکنید. رعایت حال همسایه ها یعنی مسافران کوپه های دیگر را در نظر داشته باشید.

امکانات و تجهیزات قطار جزو اموال عمومی است. امانت دار خوبی باشید. در صورتی که قصد پیاده شدن در ایستگاه های بین راه را دارید کمی زودتر آماده باشید تا باعث تاخیر حرکت قطار نشوید.

با مامورین قطار همکاری کنید و هر گونه نارسایی یا مشکل را نه با سرو صدا بلکه از طریق روش های معمول حل و فصل کنید. شکایات و انتقادات خود را هم با مسوولین مربوطه در میان بگذارید نه با عصبانیت و غرولند به همسفران.

  صندلی خالی همیشه هست!

اگر عاشق جاده هستید و می خواهید بی خیال اتومبیل شخصی تان شوید، اتوبوس یکی از وسایل حمل و نقل بین شهری است که اتفاقا طرفداران بسیاری دارد، گزینه مناسبی است.دسترسی آسان و سریع به اتوبوس حتی در جاده های بین راهی و وجود هزاران شهر و روستا که می شود با اتوبوس به آنجا سفر کرد.

تهیه بلیط و رفتن به پایانه های مسافرتی آسان ترین کاری است که برای سفر با اتوبوس باید انجام دهید.اولین نکته این است که اتوبوس موردنظر درب منزل نمی آید پس حداقل نیم ساعت زودتر از زمان حرکت با تمام اسباب و وسایل در پایانه حضور داشته باشد. کارت شناسایی معتبر خود را همراه داشته باشید.

باتوجه به اینکه ظرفیت حمل بار اتوبوس ها معین است لطفا تمام وسایل زندگی تان را بار چمدان ها نکنید. شما می توانید در داخل اتوبوس یک ساک دستی کوچک همراه داشته باشید. اجازه کشیدن سیگار یا صحیت با صدای بلند یا هر حرکت ژانگولری که بلدید را در سفر با اتوبوس ندارید.

احترام به حقوق دیگران و صبر و حوصله در مسافرت با اتوبوس که طولانی و کمی خسته کننده است می تواند سفر شما را خاطره انگیز کند.

چگونه همیشه به همسرم احترام بگذارم؟

بهترین میزبانی در تعطیلات نوروز

 

اخلاق و آداب سفر در اسلام

سفر به هر شکلی صورت گیرد، پیوسته خطرها و مشکلاتی را نیز در پیش دارد.

به ویژه آنکه مسافر از خانه و میهن خود دور و از پشتوانه و حمایت خانواده محروم شده است.

با توجه به شرایط مختلف سفر و مشکلات مختلف مسافر در راه، سفر کردن شخص به تنهایی و بدون همراه و همسفر، سفارش نمی شود. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در وصیت خود به امام علی علیه السلام فرمود:

ای علی! در هیچ سفری تنها خارج مشو؛ زیرا شیطان، یار شخص تنهاست و او از دو نفر دور است، ای علی! هرگاه شخصی به تنهایی سفر کند به لغزش و گمراهی می افتد.

در روایتی از امام صادق علیه السلام نیز می خوانیم:

لَعَنَ رَسُولُ اللّه ِ صلی الله علیه و آله ثَلاثاً، اَحَدُهُم راکِبُ الْفَلاةِ وَحدَة.

رسول خدا صلی الله علیه و آله سه کس را نفرین کرد، یکی از آنها سواره ای است که در بیابان به تنهایی رهسپار شود.

پیام متن:
مسافری که از خانه و کشانه خود دور شده، برای تأمین آسایش و آرامش خویش در سفر، باید همسفری را انتخاب کند تا از خطرهای جانی و مالی در امان باشد. در روایت های اسلامی نیز از تنها سفر کردن نهی شده است.

هم نشینی و همراهی با گروه هم سان

شایسته است افرادی که راه سفر را با هم طی می کنند، از نظر مالی، نفقه و گشاده دستی، همگن و همراه هم یا دست کم به هم نزدیک باشند؛ زیرا همسفر شدن با کسی که از نظر مالی قوی تر است، گاهی سبب سرشکستگی انسان می شود. شخص برای فرار از خوار شدن، با توجه به سرمایه اندک خود، بیش از توان مالی اش خرج می کند و در این اوضاع، به او ستم شده است.

از شهاب بن عبدریه روایت شده است:
به امام صادق علیه السلام گفتم: تو مرا می شناسی و از گشاده دستی و بخشندگی من بر برادران مؤمنم باخبر هستی، آیا جایز است با گروهی در راه مکه همراهی کنم و بر آنها بذل و بخشش کنم؟ امام علیه السلام فرمود: ای شهاب! چنین مکن. اگر تو گشاده دستی کنی و زیاد خرج کنی و آنها نیز چنان کنند. برایشان ستم کرده ای و اگر آنها قادر نباشند و از خرج کردن بپرهیزند، آنها را خوار کرده ای. پس با افراد هم شأن و همانند خود همراهی و دوستی کن!

امام موسی کاظم علیه السلام ، نیز سفارش کرده است:

إذا صَحِبْتَ فَأَصحَب لَخوَکَ وَ لا تُصحِبَنَّ مَن یَکفیک فَإِن ذلک وَزَلَّةٌ لِلمؤمِنِ.

با کسی دوست و هم صحبت شو که هم شأن تو باشد، نه کسی که خرج تو را دهد که این، مذلت مومن است.

پیام متن:
برای حفظ ارزش های انسانی، بایسته است مسافر مسلمان، همسفر خود را از کسانی برگزیند که از نظر مالی نزدیک به هم و از نظر علم و فضیلت، با همراهان خود هماهنگ و هم فکر باشد.

همنشینی با آن که زینت انسان است

از جمله آداب سفر، این است که انسان، هم نشین و همراه خود را از کسانی برگزیند که اخلاقی آراسته به نیکی ها، خوب و سالم دارند و از نظر خلق و خو الگو بوده و شیوه رفتاری و مرام آنها آموزنده باشد.

هم نشین انسان باید زینت او باشد و خود، با افراد پست و فرومایه هم نشین نشود. تا سبب کاهش شأن و جایگاه انسان شود. سخن امام صادق علیه السلام در این باره بیان کننده این ویژگی هم سفر است:

إصْحَب مَن تَتَزَیَّنُ بِهِ ولا تَصحَب مَنْ یَتَزَیَّنُ بِکَ.

با کسی سفر کن که زینت و افتخار تو باشد، نه آنکه تو زینت او باشی.

پیام متن:
1. مسافر مسلمان باید همسفر خود را از میان کسانی برگزیند که اخلاقی پسندیده دارند تا همراهی با آنها زینت بخش وجودش شود با کسانی سفر نکند که شأن و منزلت او را کاهش دهند.

2. سفر کردن با کسی که مایه زینت انسان باشد، به رشد روحی و روانی انسان کمک می کند.

اخلاق نیکو در سفر

خوش خلقی در سفر، از جمله مهم ترین آداب و دستورهای پیشوایان معصوم علیه السلام است. انسانی که ویژگی های ذاتی نیکویی مانند خوشرویی، تواضع و ادب را داراست، نه تنها سفر را به کام خود شیرین خواهد کرد، برای همراهان خود نیز سفری به یاد ماندنی و خاطره برانگیز به جای می گذارد. در سفارشی از امام جعفر صادق علیه السلام به معلی بن خنیس آمده است:

عَلَیکَ بالسخ وَ حُسنِ الخُلقِ، فَإِنَّها یَزینانِ الرَّجُلَ کما تَزَّینَ الواسطَُْ القَلادَةَ.

تو را به بخشش و خوش خلقی سفارش می کنم؛ زیرا این دو، زینت انسان است، همانند گوهرهای میان گردن بند.

در آموزه های دین اسلام، از بدخلقی در سفر به شدت نهی شده است، چنان که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله در سفری که عازم مکه بود، به همسفرانش فرمود: «مَن کانَ سَیِّیُ الخُلقِ فَلا یَصحَبُنا؛ هر کس بدخلق است، با ما مصاحبت و همراهی نکند». امام صادق علیه السلام نیز می فرماید:

لَیسَ مِنّا مَن لَمْ یُحَسِّنل صُحْبَتَه مَن صَحِبَهُ وَ مُرافَقَةَ مَن رافَقَهُ وَ مُمالَحَةَ مَن مالَحَهُ وَ مُخالَقَةَ مَن خالَقَهُ.

از ما نیست کسی که با همراهانش حسن معاشرت نداشته باشد و با دوستانش دوستی و مدارا نکند و نمک کسی را می خورد، نمک شناسی صاحبش نباشد و با آن که همراه است، حسن خلق نداشته باشد.

پیام متن:
در دستورات اسلامی، به خوش رویی و خوش اخلاق نیک در سفر بارها سفارش شده است؛ زیرا هم نشینی با افراد گشاده رو، لذت بخش و شیرین است و در طول سفر هنگام بروز مشکلات ها با بردباری باید با آنها مبارزه کرد تا سختی ها به شیرینی ها تبدیل شود.

سازگاری با همراهان

لقمان حکیم در سفارش های خود به فرزندش چنین گفت:

هر گاه با گروهی راهی سفر شدی، بسیار با همراهان مشورت کن، با گشاده رویی با آنان برخورد کن. برای زاد و توشه ات بخشنده باش و اگر از تو یاری خواستند، سپس یاری شان کن.

امیرمؤمنان علی علیه السلام به پسرش، محمدبن حنفیه سفارش کرد:

مُرُوَّةُ السَفَرِ فَبَذلُ الزّادِ، و قِلَّةُ خَلافٍ علی صُحُبِکَ و کثرةُ ذِکرِ اللّه ِ عَزَّوَجل فی کلُ مَصورٍ و مَهبَطٍ و نُزُول و قیام و قُعُودٍ.

جوان مردی های سفر با بخشش توشه راه، کمتر اختلاف کردن با دوستانِ همراه و ذکر زیاد خداوند بلند مرتبه در هر جایگاهی (در هر مکانی) است.

هم عقیده بودن و محترم شمردن دیدگاه های همراهان در سفر، امری مهم و کلیدی است. سازگاری با همسفران، افراد با یکدیگر صمیمی تر و احترام متقابل و آرامش میان آنها را فراهم می کند.

پیام متن:
مشورت، گشاده رویی، بخشش زاد و توشه، یاری کردن و مخالفت نکردن، از نمونه های بسیار مهم سازگاری با همراهان در سفر است. بدین ترتیب، سفر نیز به کام همسفران شیرین و به یاد ماندنی می شود.

بخشش زاد و توشه

امام کاظم علیه السلام فرمود:

مَن خالَطتَ فَإِن اِستَطَعتَ أن یکُونَ یَدَکَ العُلیا عَلَیهِ فَافعَل.

با هر کس که معاشرت داری، اگر ممکن است که دستت بالاتر از دست او باشد (بخشنده و یاری کننده باشی)، حتماً چنین باش.

در حدیث دیگری از امام صادق علیه السلام می خوانیم:

المُرُوَّةُ فِی السَّفَرِ کَثرَةُ الزّادِ وَ طیبُهُ وَ بَذلُه لِمَن کانَ مَنکَ.

مردانگی در سفر، عبارتند از: زیادی توشه، نیکو بودن آن و بخشش آن به همراهان.

در طول سفر، فرد بخشنده با گذشتن از زاد و توشه خود، جوان مردی را به اوج می رساند و با این حرکت خویش، محبت و صمیمیت بین افراد را بیشتر خواهد کرد.

پیام متن:
از آداب سفر که نشانه بنلد همتی و جوانمردی مسافر به شمار می رود، بخشش توشه در طول سفر است که صمیمیت و محبت میان همسفران بیشتر می شود.

یاری و همکاری

از نکات مهم سفر، یاری رساندن به همراهان است که اسلام، بسیار به آن سفارش می کند. پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله از اینکه کسی در سفر، کارهایش را به دیگری واگذار کند، اکراه داشت و دیگران را نیز به وظیفه شناسی و مسئولیت پذیری در سفر سفارش می کرد. روایت می کنند در سفری، آن حضرت به اصحاب خود امر کرد تا گوسفندی را بکشند. یکی از همسفران ذبح گوسفند، دیگری پوست کندن گوسفند، شخصی قطعه قطعه کردن آن دیگری کار پخت آن را برعهده گرفت. رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: جمع کردن هیزم نیز با من. پس همگی گفتند: ای رسول خدا، شما به زحمت می افتید، ما این کار را انجام می دهیم. پیامبر فرمود:

عَرَفْتُ أنکُم تَکُفُّونی ولکِنَّ اللّه َ عَزَّوَجَلَّ یَکرَهُ مِن عَبْدِه إذا کان مَعَهُ أَصحابُه اَن یَنفَرِدَ مِن بَینِهم.

می دانم شما کارها را انجام می دهید، ولی خداوند بلند مرتبه ناپسند می شمرد که بنده ای، خود را تافته جدا بافته و با فضیلت تر اصحاب و دوستانش بداند. پس پیامبر صلی الله علیه و آله برخاست و برای آنها هیزم جمع کرد.

منبع: اسلام کوئست