ریشه های مذهبی  دینی عید نوروز

از جشن ها و اعیاد کهن ایرانیان یکی عید نوروز می باشد که مردمان به مبارکی آمدن بهار و آغاز سالی نو، به جشن و شادی می پردازند. در پیدایش و آغاز نوروز، روایات تاریخی متعدد و افسانه های گوناگون وجود دارد که هر یک نظر خاصی نسبت به دیگری بیان می دارد. ما برای توضیح و تبیین اجمالی از نوروز ، لغت نامه دهخدا را که جامع اقوال و مدارک گوناگون است انتخاب کردیم.

دهخدا درباره نوروز چنین می نگارد :« نوروز ، روز اول ماه فروردین که رسیدن آفتاب است به نقطه اول حمل {...} روز اول فروردین که رسیدن آفتاب به برج حمل است و ابتدای بهار است {...} گویند خدای تعالی در این روز عالم را آفرید و هر هفت کوکب در اوج تدویر بودند {...} و آدم علیه السلام را نیز در این روز خلق کرد ، پس بنابراین این روز را نوروز گویند.

و بعضی گفته اند که جمشید که او اول ، جم نام داشت – و عربان او را منوشلخ می گویند – سیر عالم می کرد ، چون به آذربایجان رسید، فرمود تخت مرصّعی بر جای بلندی رو به جانب مشرق گذارند و خود تاج مرصّعی بر سر نهاده بر آن تخت بنشست. همین که آفتاب طلوع کرد و پرتوش بر آن تاج و تخت افتاد، شعاعی در غایت روشنی پدید آمد، مردمان از آن شاد شدند و گفتند: این روز نو است.

و گویند در این روز نیشکر به دست جمشید شکسته شد و از آن خورده شد و آبش معروف و مشهور گردیده و شکر از آن ساختند . بنابراین در روز نوروز خوردن شکر رسم شده و از آن حلویّات ساختند و خوردند و هنوز آن رسم برقرار است.

بعد از این تعریف و توضیح در باب ریشه پیدایش نوروز بهتر است چند نکته را برای تبیین بهتر داستان نوروز بیان کنیم:

اول . ریشه مذهبی و دینی نوروز: باید توجه داشته باشیم که نوروز علاوه بر سنت های ملی، برگرفته از عقائد زرتشت و آیین ایرانیان باستان می باشد؛ چرا که خلقت آدم و یا پیدایش عالم در این روز، قطعاً ریشه در عقائد مذهبی آریایی ها دارد. همانطور که کتاب «نوروز تا نوروز» بیان می دارد: «زرتشتیان برای شادی و خشنودی فروهر های درگذشتگان خود که از ده روز پیش از نوروز به زمین فرود خواهند آمد، آماده استقبال و پذیرایی از آنان خواهند شد. به این ترتیب که از چند روز پیش از آن خانه و محل زندگی خود را پاک و تمیز می سازند.» 

دوم . ریشه افسانه ای نوروز: بسیاری از نقل های تاریخی در باب پیدایش نوروز نه تنها از حقیقت برنیامده بلکه بر پایه افسانه ها بیان شده و جملات کتاب ها با «می گویند» یا «گفته می شود» آغاز می گردد و این بیانگر آن است که این افسانه ها به صورت سینه به سینه نقل شده و سند و مدرک معتبری ندارد. چنانکه خود دهخدا نیز می گوید: «برای پیدایش نوروز افسانه های بسیار نقل شده که هر چند اساطیر است اما تواتر آن اخبار، وجه تسمیه نوروز و همچنین قدمت انتساب آن به اعصار آریایی، نیک آشکار می گردد.» 

جالب تر آنکه این افسانه ها و اساطیر گاهی در تناقض با یکدیگر نیز می باشند؛ به طور مثال دهخدا ابتدا روایتی را بیان می کند که در آن «نوروز ، روز اول ماه فروردین که رسیدن آقتاب است به نقطه اول حمل.» و بعد به روایت دیگری اشاره می کند: «خدای تعالی در این روز عالم را آفرید.» چگونه ممکن است در حالی که عالم هنوز خلق نشده ، آفتاب به برج حمل برسد؟! مگر آفتاب جز عالم مخلوقات نیست؟!

سوم. عدم تعیّن نوروز در یک روز مشخص: در دوران ایران باستان، نوروز هیچ گاه به عنوان یک روز معین و ثابت در طول سال نبوده است و در هر دوره ای در گردش و نوسان به سر می برده. «چنانچه نوروز در ایرانیان پیش از ساسانی اول بهار بوده است و در دوره ساسانی در فصول مختلف سال گردش می کرد و لذا در نخستین سال تاریخ یزگردی، نوروز مصادف با شانزدهم حزیران رومی و تقریباً در اوایل تابستان بوده است. تا اینکه در حدود سال ۳۹۲ هجری قمری نوروز به اول حمل رسید و در سال ۴۶۷ نوروز به بیست و سوم برج حوت افتاد، یعنی هفده روز مانده به پایان زمستان، که در این سال به فرمان سلطان جلال الدین ملکشاه سلجوقی تقویم جلالی تدوین گردید و نوروز را در تحویل شمس به برج حمل تثبیت کردند و از آن تاریخ، یعنی سنه ۴۶۷ هجری قمری به بعد، سال شمسی حقیقی را ۳۶۵ روز و ۵ ساعت و ۴۸ دقیقه و ۴۶ ثانیه قرار دادند.» 

با بررسی پیدایش نوروز و در نظر داشتن این نکات، سوال اصلی که به ذهن آدمی خطور می کند، این است که نوروز و مراسم مربوط به آن چه جایگاهی در نظر اسلام دارند؟؟ و آیا اسلام به عنوان دینی الهی و جامع ادیان پیشین و منسوخ کننده تعلیماتشان، نوروز را به رسمیت می شناسد یا به دیده انکار به آن می نگرد؟

پیش از پاسخ به این پرسش باید متذکر شد که میزان و معیار سنجش یک روش و سنت پسندیده و ارزشمند در ادیان الهی و به خصوص اسلام، حیثیت و جنبه عقلانی آن است که موجب تحسین و یا تقبیح آن روش و عادت و سنت می شود.

یک سنت به هر میزان که مطابق فطرت آدمی و عقل او باشد در نزد اسلام جایگاه و مرتبت بیشتری دارد. لذا پیامبر گرامی اسلام با در نظر داشتن نقش سنت ها و آداب و رسوم جوامع چنین می فرماید: «کسی که سنت و روش نیکویی را پایه گذارد، تا روز قیامت هر کس بدان عمل کند اجر و ثوابی به او می رسد.» 

اسلام آنچنان آداب و رسوم و سنن قبل از خود را محترم می شمارد که احکامش به دو دسته تأسیسی و امضایی تقسیم می شود. احکام تأسیسی آن بخش از احکام الهی بوده اند که اسلام پایه گذار آن بوده است و تا قبل از آن در جامعه رواج نداشته؛ چه از طریق آداب و رسوم و چه از طریق تعلیمات ادیان پیشین. مانند حجاب اسلامی. اما احکام امضایی آن دسته از احکام می باشند که قبل ظهور اسلام در جامعه رواج داشته و توسط مردمان محترم شمرده می شده است و اسلام تنها مهر تاییدی بر آن زده است؛ مانند ماه های حرام.

با این مقدمه به خوبی روشن می شود که نگاه دین مبین اسلام شامل دو بخش سلبی و ایجابی می باشد:  

ایجابی: بسیاری از مراسمات عید نوروز علی رغم داشتن ریشه ملّی، در مفاهیم اسلامی مورد تأکید واقع شده است و این به دلیل هماهنگی آن سنت ها با مبانی عقلی و کمک به افزایش همبستگی ملی و انسجام هر چه بیشتر جامعه خانواده محور است. به طور مثال دید و بازدید عید نوروز همان مفهوم صله رحم می باشد. این سنت نه تنها دارای ثواب اُخروی و پاداش الهی است بلکه با از بین بردن کینه و کدورت ها بین خانواده ها، موجب افزایش محبت در جامعه مسلمین خواهد شد.

یا سنت پسندیده دیگری که در ایام منتهی به عید نوروز بسیار مورد توجه خانواده ها قرار می گیرد، خانه تکانی و تهیه لباس نو می باشد. این رسمِ ارزشمند آدمی را به یکباره یاد حدیث تامل برانگیز و گهربار پیامبر اکرم حضرت محمد مصطفی(ص) می اندازد که فرمود: «انّ الله تعالی بنیَ الاسلام علی النظافه» خداوند تعالی اسلام را بر نظافت و پاکیزگی بنا نهاده است.

یکی دیگر از سنت های ملی – مذهبی که به صورت فرهنگی عمومی بین ایرانیان رواج پیدا کرده، رفتن بر سر مزار گذشتگان خود در پنج شنبه آخر سال می باشد. «در این روز خانواده ها خوراک (پلو خورش)، نان، حلوا و خرما بر مزار نزدیکان می گذارند و بر مزار تازه گذشتگان شمع یا چراغ روشن می کنند.» این رسم نیکو نیز در تعلیمات ارزشمند اسلام به کرَات مشاهده می شود. چنانکه امام صادق(ع) فرمود: «پیامبر اکرم(ص) هر شب جمعه از میان اصحاب خود خارج می شد و به سمت قبرستان بقیع می رفت.» 

سلبی : بدون تعارف یا اغراق باید به صراحت اذعان کرد که برخی آداب و رسوم مربوط به نوروز ( چه قبل و چه بعد از آن ) علاوه بر عدم تطابق با مبانی اسلام عزیز، دارای وجه عقلایی نیز نمی باشد . به طور مثال شب چهارشنبه سوری یا شب آخرین چهارشنبه سال یکی از این موارد می باشد. با وجود آنکه برخی پیدایش آن را در پیش از اسلام مورد تردید قرار داده اند، اما هر ساله با انجام مراسمی بی معنا و بی فایده علاوه بر رنجش و اذیت دیگران گاهی صدمات جبران ناپذیری به خودمان می زنیم که هیچ علت یا مسببی نداشته است الَا خودمان. در حالی که ما به گذشته متمدن خودمان افتخار می کنیم اما جهانیان از منظر بیرونی بازتاب خارجی این فرهنگ و تمدن را خواهند دید که دولت جمهوری اسلامی ایران هر ساله باید بودجه عظیمی را صرف تبلیغات رسانه ای و تجهیز و آماده باش نیرو های انتظامی و آتش نشانی بکند تا در آستانه سال نو کمی از میزان تلفات و خسارات کمتر بشود؛ در حالی که همین بودجه و آمادگی سراسری برای مواجهه با چهارشنبه سوری، می توانست صرف شناسایی و کمک به نیازمندان و مستمندان شود تا آنان نیز چون دیگران به استقبال نوروز بروند.

چه زیبا و عالمانه فرمود امیر المومنین(ع) : «ارزش و مقدار هر فرد به اندازه چیزی است که او را نیکو می شمارد.» ما نیز آنگاه تمدن تاریخی خود را به جهانیان خواهیم نمایاند که به جای آتش افروزی و ایجاد خطر برای خود و دیگران سنت های ارزشمندی چون روز درخت کاری و جشن نیکوکاری را هر سال باشکوه تر برگزار کنیم.

نتیجه گیری

دین اسلام  به عنوانی دینی الهی و کامل، همواره بشریت را به فطرت خود دعوت کرده و فطرت الهی انسان را مرجعی برای قیاس اعمالش قرار داده است. یکی از مظاهر این فطرت درونی آدمی عقلانیت او می باشد. عقلانیتی که ملاک رفتار، اعمال و کردار انسان است. دین مبین اسلام نیز با محور قرار دادن عقلانیت، هر آن چیزی را که به سعادت و اکمال آدمی منتهی بشود مورد تایید و استقبال قرار داده و هر آنچه را که به نوعی موجب فساد آدمی، خانواده و در نهایت اجتماع بشری بشود، از خود دور داشته است.

همین نگاه ویژه به عید باستانی نوروز و یا سایر اعیاد و آداب و رسوم ملی وجود دارد. همانطور که با ذکر موارد متعدد نشان دادیم مفاهیم والای انسانی که ریشه در فطرت الهی انسان دارد خود را گاه در تعلیمات دینی نشان می دهد و گاه در سنت های ارزشمند ملی؛ گاه نام دید و بازدید به خود می گیرد و گاه نام صله رحم. در هر حال وجه مشترک هر دو عنصر عقلانیت و فطری بودن می باشد که می توان با افزایش آگاهی نسبت به آموزه های والای اسلامی و مطالعه درباره سنن  ارزشمند ملی آنها را تشخیص داد و هر چه بیشتر نسبت به کیش و آیین خود افتخار نمود. 

منبع: خبرگزاری مهر

ارزشها و ضد ارزشهای عید نوروز

فایل الکترونیکی کتاب سلوک منتظران

تالیف دکتر سید محمد بنی هاشمی

لطفا جهت دانلود کتاب به فایل پیوست مراجعه شود.

آخرین به روزرسانی 22 اسفند 97

شناسنامه امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام

علی علیه السلام پسر ابو طالب (نامش عبد مناف) پسر عبد المطلب (نامش شیبه الحمد) پسر هاشم (نامش عمرو) پسر عبد مناف (نامش مغیره) پسر قصی بن کلاب بن مرة بن لوی بن غالب بن فهر بن مالک بن نضر بن کنانة بن خزیمة بن مدرکة بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان است. آن حضرت بنا بر قول اکثر علما و مورخان در روز جمعه در حالی که سیزده روز از ماه رجب می گذشت، پای به عرصه وجود گذاشت. در فصول المهمه تاریخ تولد آن حضرت، شب یکشنبه بیست و سوم رجب ذکر شده است و در روایتی دیگر تولد آن حضرت را در روز یکشنبه هفتم شعبان، پس از گذشت سی سال از واقعه عام الفیل، ثبت کرده اند. برخی آن را بیست و نه سال پس از تولد خود پیامبر دانسته اند که سی سال از آن ماجرا می گذشته است. همچنین در این باره گفته شده که آن حضرت بیست و هشت سال قبل از بعثت پیامبر، دوازده سال داشته و یا ده ساله بوده که این قول در کتاب اصابه صحه گذارده شده است. گفته اند آن حضرت پیش از هجرت بیست و سه سال داشته ولی برخی دیگر گویند آن حضرت در آن هنگام بیست و پنج سال از عمرش می گذشته است.

شناسنامه

حضرت ابوطالب سلام الله علیه

فاطمه بنت اَسَد، میهمان کعبه

مولود کعبه،علی علیه السلام، از ولادت تا هجرت به مدینه

شمایل شیر خدا

همسران علی (علیه السلام)

فرزندان علی (علیه السلام)

امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام، خانه زاد خداوند

فاطمه مادر علی علیه السلام و دختر اسد بن هاشم، یعنی دختر عموی شوهر خود ابوطالب بود، و آنها نخستین همسرانی بودند که به هاشم نسبت می رساندند. این بانوی بزرگزاده که افتخار پرستاری از پیغمبر خدا را داشت، در روز 13 رجب آن سال که درد زائیدن بروی فشار وارد ساخت، آمد و در مقابل کعبه، خانه خدا ایستاد و گفت: پروردگار! تو را به عظمت این خانه و به مقام کسی که آن را بنا کرده است، سوگند می دهم درد زائیدن را بر من آسان گردان! کسانی که ناظر بودند با کمال تعجب دیدند ناگهان ضلع بالای حجر الاسود شکست، و فاطمه همسرابوطالب به درون کعبه رفت و شکاف دیوار بهم آمد. موضوع بلافاصله دهن به دهن گشت و به گوش مرد و زن مکه رسید، و همه منتظر بودند ببینند سرانجام آن ماجرای شگفت انگیز چه خواهد بود. همسر ابوطالب سه روز در خانه کعبه به سر برد. روز چهارم کسانی که پیرامون کعبه گرد آمده بودند دیدند دیوار کعبه از همان جا بار دیگر شکاف برداشت و آن بانوی سرفراز در حالی که نوزاد خود را در آغوش داشت از درون خانه خدا بیرون آمد.

ولادت

طلوع خورشید از درون کعبه

راز ولادت علی علیه السلام در درون کعبه

زندگی نامه امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام

تاریخ تولّد: سیزدهم ماه رجب، روز جمعه، سی سال پس از تولّد رسول خدا صلی الله علیه و آله و عام الفیل، در حدود سال 600 میلادی، بیست سال قبل از هجرت.

شش سال داشت که سرپرستی وی را حضرت محمّد صلی الله علیه و آله به عهده گرفت. پس از آن همیشه با آن حضرت بود، با او می خورد و با او می خوابید و با او بیدار می شد و سایه به سایه او؛ و پا به پای او راه می رفت و بزرگ می شد. ده سال از عمرش گذشته بود که حضرت محمّد صلی الله علیه و آله به پیامبری برانگیخته شد و او اوّلین کسی بود که به رسول خدا ایمان آورد و اسلام را به عنوان آخرین دین خدا پذیرفت. شانزده سال از زمان را پشت سر گذاشته بود که محاصره اقتصادی آل هاشم شروع شد که به همراه پدرش و رسول خدا صلی الله علیه و آله سه سال در شعب ابی طالب، محصور و به نوعی زندانی شدند.

سالشمار زندگانی امام علی علیه السلام

سیری در زندگانی امام اول شیعیان

زندگی امام علی علیه السلام

وقایع زندگی امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام پیش از هجرت

هنگامی که مادر حضرت علی علیه السلام نوزاد را خدمت پیامبر آورد با علاقه شدید آن حضرت نسبت به کودک روبرو شد. پیامبر از وی خواست که گهواره حضرت علی را در کنار رختخواب او قرار دهد از این جهت، زندگانی امام از روزهای نخست با لطف خاص پیامبر توام شد. نه تنها پیامبر گهواره حضرت علی را در موقع خواب حرکت می داد، بلکه در مواقعی از روز بدن او را می شست وشیر در کام او می ریخت، ودر موقع بیداری با او با کمال ملاطفت سخن می گفت.گاهی او را به سینه می فشرد ومی گفت: این کودک برادر من است ودر آینده ولی ویاور ووصی وهمسر دختر من خواهد بود. به سبب علاقه ای که به حضرت علی داشت هیچ گاه از او جدا نمی شد وهر موقع از مکه برای عبادت به خارج شهر می رفت حضرت علی علیه السلام را همچون برادر کوچک یا فرزند دلبندی همراه خود می برد.

زندگی در خانه پیامبر

حضرت علی(ع) در غار حرا

پیشگامی علی علیه السلام در اسلام

انذار خویشان     

وفات ابو طالب و خدیجه    

شکوه جانبازی

امام علی(ع) در سفر هجرت

وقایع زندگی امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام پس از هجرت

رسول خدا(ص)برای پایان دادن به اختلاف میان دو قبیله اوس و خزرج و کوتاه کردن دست یهود غارتگر به کمک وحی الهی قراردادها و طرحهایی تدوین کرد که به عقیده مورخان و دانشمندان محکم ترین پایه پیشرفت اسلام با همین طرحها و قراردادها پی ریزی شد و پس از چندی از همین مردم مختلف العقیده و ناتوان، امت واحد و ملتی نیرومند تشکیل داد و شهر یثرب به صورت بزرگترین پایگاه سیاسی و نظامی جزیرة العرب درآمد، و بدین وسیله اسلام در سراسر جهان توسعه یافت. و از جمله کارهای لازم و مهمی که انجام شد پیمان برادری و اخوتی بود که آن حضرت میان مهاجر و انصار بست و بدین ترتیب مهاجرین را که احساس غربت و بی کسی می کردند از پریشانی رهایی بخشید و خود نیز در این پیمان اخوت شرکت جسته و علی(ع) را به عنوان برادر خویش انتخاب کرد، و بدو که در مراسم مزبور ایستاده بود و برادر شدن یک یک از مهاجر و انصار را نظاره می نمود رو کرده و فرمود: تو هم برادر من باش.

عقد اخوت (پیمان برادری)

در جنگ بدر

ازدواج علی(ع) با فاطمه(س)

غزوه احد

تولد امام حسن(ع)

تولد امام حسین (ع)

وفات فاطمه بنت اسد

غزوه خندق

فاتح دژ خیبر

فتح مکه توسط پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در سال هشتم

ماموریت علی(ع) در اعلان برائت از مشرکین

سفر به سوی یمن

واقعه غدیر

وقایع زندگی امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام در دوره خلفا

بی تردید تحمل بار 25 سال سکوت و صبر در برابر حق کشی ها و نامردمی ها و ناهنجاری های آن زمان و تماشای غصب و یغمای منصبی که به اعتراف دوست و دشمن به وی تعلق داشت، از همه دلاوری ها و فداکاری ها و جهادها دشوارتر و ارزشمندتر بود؛ زیرا گرایش طبع انسان به تحرک و فعالیت و خلق حماسه در میدان های جنگ از سکون و انفعال و رکود فزون تر است؛ به ویژه کسی که تمام ورق های کتاب زندگی اش با مرکب رزم و حماسه آفرینی در راه خدا نوشته شده است. بر این بنیاد، سکوت و بردباری علی (ع) زنده ترین سند بندگی و خاکساری و تسلیم بودنش در برابر اراده خداوند است. آن بزرگ مظلوم تاریخ می دانست که نهال نو پای دین را تاب تحمل تندبادهای اختلاف و تفرقه نیست؛ در آشفته بازار نفاق و هوا پرستی کالای حقیقت خریدار ندارد و هر بی بصری را توان دیدن خورشید تابناک ولایت علوی(ع) نیست.

رحلت پیامبر(ص)و آشکار شدن توطئه ها

غروب گل محمدی

شوکران صبر

امام علی و خلفا

وقایع دوره خلافت امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام

پس از قتل عثمان اجتماع عظیمی از مسلمانان در مسجد تشکیل شد، به نحوی که مسجد لبریز از جمعیت گردید. هدف از اجتماع تعیین خلیفه بود. شخصیت های بزرگی از مهاجرین وانصار، مانند عمار یاسر وابوالهیثم بن التیهان ورفاعة بن رافع و مالک بن عجلان وابو ایوب انصاری و...نظر دادند که با علی بیعت کنند. بیش از همه عمار در باره علی سخن گفت واز آن جمله بود که: شما وضع خلیفه پیشین را دیدید. اگر زود نجنبید ممکن است به سرنوشتی مانند آن دچار شوید. علی شایسته ترین فرد برای این کار است وهمگی از فضایل وسوابق او آگاهید. در این هنگام همه مردم یک صدا گفتند: ما به ولایت وخلافت او راضی هستیم.آن وقت همه از جا برخاستند وبه خانه علی ریختند. امام علیه السلام خود نحوه ورود جمعیت را به خانه اش چنین توصیف کرده است: آنان به سان ازدحام شتر تشنه ای که ساربان عقال وریسمانش را باز کند ورهایش سازد بر من هجوم آوردند، که گمان کردم که می خواهند مرا بکشند، یا بعضی از آنان می خواهد بعضی دیگر را در حضور من بکشند.

جریان بیعت

اقدامات اصلاحی امام

جنگ جمل

جنگ صفین

جنگ نهروان

شهادت امام علی (ع)

برگی از دفتر فضائل امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام

برای علی (ع) آسان بود که پیامبر (ص) را در غار همراهی کند، اما برای ابی بکر،یا عمر و یا هر صحابی دیگر آسان نبود که شب هجرت در بستر پیامبر (ص) بخوابد، و جانش را فدای پیامبر (ص) و خود را آماده برای رویارویی با تهاجم قریش کند،تهاجم مورد انتظاری که ده نفر از مردان دلاور عهده دار انجام آن شدند و در رای و تصمیم آنان صدها بلکه هزاران نفر از مردم مکه هم قسم شده بودند. در توان هیچ کسی از اصحاب نبود که عهده دار نقش علی در جنگ بدر باشد، زیرا در آن جنگ حدود نیمی از قریش به دست او کشته شدند، و در حالی که سرنوشت اسلام در یک کفه ترازو قرار داشت، او کفه ارتش کوچک اسلامی را با کوشش فردی خود سنگین تر ساخت. در توان هیچ صحابی نبود که نقش علی را در احد عهده دار شود، آن گاه که اصحاب رو به فرار گذاشتند، از کوه بالا می رفتند و به کسی توجه نمی کردند، در همان حال که پیامبر (ص) از پشت سر به آنان بانگ می زد، او را تنها گذاشتند، تا به تنهایی با هزاران نفر از مشرکان روبرو شود، و کسی جز علی با او نماند.

علی صاحب نقش اصلی

علی کعبه آمال حق جویان

فضایل مولی علی علیه السلام به روایت قرآن

شخصیت امام علی علیه السلام در نهج البلاغه

فضایل حضرت امیرمؤمنان علی علیه السلام(1) (2) (3)

امیرالمؤمنین(ع) دارنده سنتهای انبیای پیشین(ع)

بررسی فضایل حضرت علی (ع) و مساله امامت

فصاحت امیر المؤمنین علیه السلام

عبادت امیر مؤمنان علیه السلام

راز هزار در زندگی مولا

علی (ع)میزان عدالت

دلاوری علی (ع)

سیره اخلاقی و تربیتی امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام

علی(ع) نمونه کامل انسان الهی، الگوی تربیتی اسلام و تبلور عینی تفکر توحیدی است. انسان والایی که از کودکی در محضر پیامبر اکرم(ص) رشد کرد، در مکتب او پرورش یافت و در پرتو ابعاد روحی و مکارم اخلاقی والای ایشان و در سایه فرهنگ قرآنی شخصیتش شکل گرفت. او که حافظ قرآن، قرآن ناطق و مفسر راستین آن است، احاطه اش به معارف الهی چنان است که تنها او می تواند بگوید: «لَوْ کُشِفَ الغطاءُ ما ازددتُ یقینا؛ حتی اگر همه پرده ها کنار رود، ذره ای به یقین من افزوده نمی شود». در نهج البلاغه و در کلام امام علی(ع) که همه چیز رنگ و بوی الهی دارد، طبعا روشها، ابزارها، مواد، مراحل، عوامل و اهداف تربیت نیز خداگونه و به منظور تکامل انسان، تصفیه روح، رهایی از بندگی غیرخدا و مبارزه با نفس امّاره است. در این مکتب بدترین دشمن انسان نفس هواخواه و سرکش وی است که او را به تباهی و نافرمانی فرا می خواند: «اَعْدی عَدُّوکَ نَفْسُکَ التّی بَین جَنْبِیْک...»

تربیت علوی

اصلاحات اخلاقی

گذشت علی (ع)

مهربانی با یتیمان

سیره قرآنی امیرمؤمنان(ع)

رفتارشناسی امام علی(علیه السلام) (1) (2)

جایگاه کار در سیره امیر المؤمنین علی علیه السلام

رسیدگی به محرومان در سیره امام علی علیه السلام

امام علی و تربیت فرزند(1) (2) (3) (4)

تربیت اجتماعی نوجوان از دیدگاه علوی

روش تربیت مجرمان و گناه کاران

مبانی اخلاق سیاسی امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام

در بین سیاستمداران تاریخ؛ به ندرت کسانی یافت می شوند که با اعمال و رفتار خود اخلاق و اصول متعالی انسانی را پاس داشته اند و عملکرد آنان گواهی می دهد که «هدف» هرگز «وسیله» را توجیه نمی کند و برای تأمین اهداف عالی و مقدّس نیز باید از ابزار و وسیله های اخلاقی، انسانی و مشروع استفاده کرد. بی تردید یکی از مهم ترین سیاستمداران جهان و اسوه های انسانیت؛ حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام است. روشن است که تاریخ هیچ موردی را سراغ ندارد که در آن، حضرت علی علیه السلام از روش غیر انسانی و خلاف اخلاق و شرع استفاده کرده باشد. این سخنی است که جملگی بر آنند و دوست و دشمن به آن اعتراف دارند و حتّی غیر مسلمانانی چون جرج جرداق مسیحی نیز امیرالمؤمنین علیه السلام را اسوه انسانیت می شمارند و او را «صدای عدالت انسانی» می نامند. این در حالی است که امام علی علیه السلام دشمنان بسیاری داشت و دارد و بلکه از پر دشمن ترین انسانهای روی زمین است و دشمنان از راه های گوناگون سعی در تخریب شخصیت ایشان داشته و دارند؛ امّا با این همه، آن قدر گفتار و رفتار و سیره امیرالمؤمنین علی علیه السلام پاک و پیراسته و خدایی و اخلاقی بود که تاکنون ـ و بعد از گذشت حدود 14 قرن از عصر ایشان ـ احدی نتوانسته است حتی یک مورد را نشان دهد که در آن امیرالمؤمنین علیه السلام برای رسیدن به هدف، از روش و شیوه غیر انسانی و اخلاقی و شرعی استفاده کرده باشد.

فلسفه سیاسی امام علی علیه السلام

ارزیابی سیاست علی(ع) با توجه به معیارهای مکتبی

جایگاه مصلحت و حقیقت در سیاست گزاری امیرمؤمنان علیه السلام

رفتار سیاسی امیرمؤمنان علیه السلام و پاسخی به پرسش ها و اشکالات

آیین زمامداری، در سیره حکومتی امام علی علیه السلام

حاکمیت ارزش های الهی در حکومت امام علی(ع)

کرامت انسانی در حکومت امام علی علیه السلام

نقش اخلاق فردی امام علی (ع) در حکومت

اخلاق سیاسی از دیدگاه امام علی

اخلاق سیاسی امام علی(ع)

علی علیه السلام و آزادی

سیره حکومتی امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام

یکی از مهمترین وظایف حاکم اسلامی، انتخاب شایسته ترین افرادبرای مدیریتهای مختلف کشور است. امیرالمؤمنین، مدیر جامعه را به قطب آسیا تشبیه کرده و تغییر آن راموجب تغییر اوضاع زمانه دانسته است در بسیاری موارد دین و اعتقادمردم نیز اعتقاد مدیر آن جامعه می باشد چنانکه رسول خدا،صلی الله علیه وآله، در نامه های خود باامپراتور روم و پادشاه ایران، گناه مسلمان نشدن مردم را به عهده آنان دانست. رهبر جامعه اسلامی چنانکه به هر دلیل فردی را به مدیریت بخشی ازکشورش برگزیند، در حالیکه می دانددیگری از او شایسته تر است، به فرمایش پیامبر اکرم،صلی الله علیه وآله، به خدا و رسول خداو همه مسلمانان خیانت کرده است. امام امیرالمؤمنین نیز در دوران زمامداری خود بدین امر مهم توجه کافی داشت، خود به انتخاب اصلح اقدام می کرد، مدیران ضعیف را معزول می نمود و به کارگزاران خود این امر را توصیه می فرمود.

حکومت علوی، الگوی حکومت مهدوی(1) (2)

معیارهای انتخاب کارگزاران در سیره سیاسی امام علی (علیه السلام)

روابط و ضوابط در سیره و سخن علی علیه السلام

نمونه هایی از تشویق و توبیخ های حضرت علی(ع)(1) (2) (3)

سیستم نظارتی علی علیه السلام

اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام

حراستِ بیت المال از دیدگاه علوی

امام علی (ع) و عدالت گرایی

قانون گرایی در سیره علوی

چارچوب اصلاحات حضرت علی (ع)

امام علی(ع) و مبارزه با فساد اطرافیان حاکم

امام علی علیه السلام و پایه های امنیّت ملّی

دشمن شناسی از دیدگاه امام علی(ع)

امام علی و نیازمندان

در سایه سار نهج البلاغه

نهج البلاغه دریای بی پایانی است از در کلام امیرالمؤمنین مولا علی علیه السلام. او که پژواک روشن و فراگیر عدالت انسانی است و نشستن بر آستانه مقدس نهج البلاغه او، روح تشنه ما را از پرتو درخشان کلامش سیراب می کند. نهج البلاغه را سید رضی از سخنان حضرت علی، علیه السلام، گردآوری نموده است. سید شریف ابوالحسن محمد رضی، بزرگزاده ای است که پدرش از نوادگان امام موسی کاظم، علیه السلام، و مادرش از نوادگان امام سجاد، علیه السلام، بود. شریف رضی شاگرد شیخ مفید و مردی عالم، فاضل، شاعر و همچنین حافظ کل قرآن کریم بود. او پس از مطالعه دهها کتاب درباره خطبه ها و سخنان امیر المؤمنین، علیه السلام، و نامه های تاریخی و کلمات قصار ایشان، مطالبی از میان آنها برگزید و آن را نهج البلاغه یعنی روش زیبای سخن گفتن نامید و پس از افزودن شرح و توضیحاتی به آن، کار گردآوری نهج البلاغه را در رجب سال 400 ق. به پایان رساند. سید رضی با تدوین نهج البلاغه چراغی فروزان فرا راه جامعه اسلامی نهاد که در طی قرنهای متوالی راهگشای همه انسانها بوده است. مدفن این عالم بزرگوار و برادرش سیدمرتضی در کاظمین قرار دارد.

یار مهربان زلال نهج البلاغه

شگفتی های آفرینش

خداشناسی در نهج البلاغه

پیامبر خدا(ص) از زبان امام علی(ع)

دوستی و محبت اهل بیت (ع) از دیدگاه علی (ع)

غیبت امام زمان(ع)، علل و آثار آن از دیدگاه امیرمؤمنان(ع)

نامه ای تربیتی اخلاقی از امام علی(ع) به فرزندش امام حسن(ع)

راه زندگی از نامه امام امیرالمومنین علی ابن ابیطالب(ع) به حارث همدانی

نگاهی به آموزه های اخلاقی در نهج البلاغه

روش تربیت در نهج البلاغه

دوستی در نهج البلاغه

ویژگی های روز قیامت

امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام در کلام دیگران

شخصیت این مرد بزرگ که امام امت شد، شخصیتی است که در اسلام و قبل از اسلام و بعدها هم کسی مثل او نمی تواند سراغ کند، یک موجودی که امور متضاد را در خودش جمع کرده [بود]. کسی که جنگجوست اهل عبادت نمی شود، کسی که قوه بازو می خواهد داشته باشد اهل زهد نمی تواند باشد، کسی که شمشیر می کشد و اشخاصی را که منحرف اند درو می کند، این نمی تواند که عاطفه...داشته باشد...در عین حالی که غذای او از نان و سرکه و زیت یا نمک بیرون نبوده است; در عین حال قدرت بدنی آن طور...است . دری را که از خیبر ایشان کنده است و چندین ذراع دور انداخته است چهل نفر نمی توانستند بلندش کنند...آدمی که جنگجوست به آن طور که جنگجویان بزرگ را، دلاوران بزرگ را، به هزیمت وامی دارد و می فرماید: اگر تمام عرب یک طرف باشند به من هجوم کنند من پشت نمی کنم! این آدم در عطوفت آن طور است که وقتی یک خلخال از پای یک زن یهودی ربوده اند می فرماید که مرگ برای انسان آسان است...

علی(ع) از نگاه قرآن، پیامبر(ص)، ائمه(ع) و شخصیتها 

حضرت علی (ع) در سیره نظری و عملی امام خمینی (قدس سره)

رهنمودهای مقام معظم رهبری حضرت آیة الله العظمی خامنه ای

امام علی علیه السلام در کلام مقام معظّم رهبری

امام علی علیه السلام از زبان دیگران

مقام و منزلت علی علیه السلام

طلیعه(1) (2) (3) (4) (5)

امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام در شعر و ادب

فضایل پایان ناپذیر امام علی علیه السلام ، دستمایه آفرینش های ادبی و سرچشمه الهام نویسندگان، شاعران و هنرمندان بوده و خواهد بود. تولّد آن حضرت در خانه خدا و شکافته شدن دیوار کعبه، موهبت و فضیلتی است که تا کنون به این صورت برای هیچ بشری پیش نیامده و از منقبت های منحصر به فرد امیرمؤمنان به شمار می رود. این نکته که خانه زاد خدا، حضرت علی علیه السلام موجب حرمت و شرافت بیت اللّه شده، تولّد حضرت در کعبه، به آن اعتبار و آبرویی ویژه بخشیده است، به طور گسترده در اشعار شاعران مطرح شده است.

«شیخ حسن کاشی» می سراید:

در کعبه بزاد آن جهاندار/آن جفت بتول و شیر کرّار

در کعبه کسی چو او نزاده/این منزلتش خدای داده

خانه زاد کعبه

علی (ع) در آینه شعر فارسی(1) (2)

در ستایش کتاب اللّه ناطق سیدنا و مولانا امیرالمؤمنین علیه السلام

امیر مهربانی

نگاهی از جنس آسمان

طلوع همتای آفتاب در زمین

اقیانوس عدل 

مردی از نوعی دیگر 

کتاب­شناسی امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام

امیر المؤمنین (ع) در آیینه کتاب

کتاب شناخت علی علیه السلام

کتابشناخت حکومت علوی

نگارخانه

عظمت امیرالمؤمنین علیه السلام

اعجاز در ولادت امیرالمؤمنین علیه السلام

حب علی(ع)، اصلی ترین عامل استجابت دعا

فضائل امیرالمؤمنین علیه السلام

نرم افزار و لینک های مرتبط

سروش علوی(قرائت کامل متن و ترجمه گویای نهج البلاغه)

نور الولایه(گنجینه منابع امامت و ولایت)

دانشنامه علوی (منهج النور-متن کامل نهج البلاغه بر اساس پنج نسخه)

دانشنامه امیرالمؤمنین امام علی علیه السلام

حیدرانه ها (داستان های شیرین و مستند از شجاعت حضرت علی (ع))

امام علی (ع) عقلانیت و حکومت

امیرالمؤمنین (ع) اسوه وحدت

امام علی (ع) در آینه معراج

امام علی (ع) در شعر فارسی(1) (2)

آخرین تاریخ بروزرسانی: 18 اسفند 1397

عید نوروز

"یا مقلب القلوب و الابصار، یا مدبر اللیل و النهار، یا محول الحول و الاحوال، حول حالنا الی احسن الحال

ساقیا! آمدن عید مبارک بادت

وان مواعید که کردی مرود از یادت

نوروز، فرصتی است تا انسان به اصلاح امور روحی خود بپردازد. تحویل هر سال جدید شمسی - که با نوعی تحول در عالم طبیعت مصادف می‏باشد - فرصتی است تا انسان به تحول درونی و اصلاح امور روحی، معنوی، فکری و مادی خود بپردازد. این دعای شریفی که به ما تعلیم داده ‏اند تا در آغاز سال بخوانیم، درس همین تحول است. در این دعا، از خدای متعال درخواست می‏کنیم که در حال و وضعیت روحی و نفسانی ما، تحول و دگرگونی مبارکی را ایجاد کند. ایجاد تحول، کار خداست؛ اما ما موظفیم که برای این تحول در درون و در زندگی خود و در جهان، اقدام و تلاش کنیم و همت بگماریم

نوروز بهانه ای برای مهرورزی

بهار، جلوه زیبای خداوند

رستاخیز سبز

سحرگاه سال (عید نوروز)

پیشواز نوروز

روز طبیعت

ارزشهای عید نوروز

1- نظافت و خانه تکانی

2- غسل عید

3- نماز عید: شیخ طوسی (ره) فرموده است: نماز ظهر و عصر روز نوروز را که ‏خواندی چهار رکعت نماز با دو سلام(دو رکعت دو رکعت) می‏خوانی رکعت ‏اول پس از حمد ده بار سوره «قدر» رکعت دوم پس از حمد ده بارسوره «کافرون‏» رکعت ‏سوم پس از حمد ده بار سوره «توحید» رکعت چهارم پس از حمد ده بار سوره «ناس‏» و «فلق‏» (معوذتین). و در پایان نماز سجده شکر بجاآور و در آن دعاکن تاخداوند گناهان 50 ساله‏ ات را ببخشد.

4- نظافت و لباس تمیز

5- دید و باز دید

6- هدیه و عیدی

7- توجه به قرآن

8- دعا: محدث قمی رضوان الله علیه برای هنگام تحویل و لحظه حلول ‏سال جدید این دعا را از برخی بزرگان نقل کرده است: «یا محول الحول والاحوال حول حالنا الی احسن الحال.»

9- روزه گرفتن

10- زیارت اهل قبور و ...

ارزشها و ضد ارزشهای عید نوروز

حضور دین در نوروز

رسوم آیینی و ارزش‏های اخلاقی

فلسفه معنوی نوروز

نوروز طبیعت

عید نوروز، زیبائیها و شادیها

مناسبت‏ها(عید نوروز)

نوروز در آیات و روایات

معلّی می ‏گوید: در صبحگاه نوروز به حضور امام صادق علیه ‏السلام رسیدم. حضرت از من پرسید: معلّی آیا از امروز چیزی می ‏دانی؟ گفتم: خیر، لیکن ایرانیان امروز را بزرگ می ‏دارند، به همدیگر تبریک می ‏گویند. امام فرمود: گرامیداشت امروز به سبب وقایعی است که برای تو بازگو می ‏کنم: «نوروز» همان روزی است که خداوند از بندگان خود میثاق گرفت که بنده خدا باشند، برای او شریک قایل نشوند و غیر از خداوند کسی را عبادت نکنند؛ یعنی روز آزادی است. «نوروز» همان روزی است که برای اولین مرتبه خورشید طلوع نمود؛ یعنی روز روشنایی و درخشش است. «نوروز» روزی است که کشتی نوح بر «جودی» نشست؛ یعنی روز نجات از عذاب الهی است. «نوروز» روزی است که حضرت ابراهیم علیه ‏السلام بت‏ها را شکست؛ یعنی روز مبارزه با شرک و بت ‏پرستی است. «نوروز» همان روزی است که جبرئیل امین بر پیامبر صلی ‏الله علیه ‏و ‏آله هبوط نمود؛ یعنی روز دریافت پیام الهی است. «نوروز» همان روزی است که رسول ‏الله صلی ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله حضرت علی علیه ‏السلام را بر دوش گرفت و بت‏های قریش را از بالای کعبه به زمین ریخت؛ یعنی روز پیراستن خانه ‏های پاک از آلودگی ‏هاست. «نوروز» روزی است که پیامبر صلی ‏الله ‏علیه ‏و‏ آله حضرت علی علیه ‏السلام را در محل «غدیر خم» به مردم به عنوان امیرمؤمنین معرفی کرد؛ یعنی روز پیمان با ولایت است. «نوروز» همان روزی است که قائم آل محمد صلی ‏الله‏ علیه ‏و ‏آله ، حضرت مهدی علیه‏ السلام ، ظهور پیدا می ‏کند و بر دشمنان عدالت پیروز می ‏گردد و حکومت عدل اسلامی تشکیل می ‏دهد.

نوروز و سنت هاى آن از منظر فقهى
نوروز در آیات و روایات

نوروز از نگاه شریعت

نوروز در چشم انداز آموزه‏های دینی

عید در فرهنگ اسلامی

تحویل سال و تحویل حال

عید نوروز و بهار در شعر و قطعه های ادبی

حضرت امام خمینی(ره) در رباعی ذیل «عید» را چنین توصیف کرده است:

این عید سعید عید اسعد باشد

ملت ‏به پناه لطف احمد باشد

برپرچم جمهوری اسلامی ما

تمثال مبارک محمد(ص)باشد.

و در قصیده طولانی «بهاریه‏» که چند بیت آن آورده می ‏شود سروده است: آمد بهار و بوستان شد اشک فردوس برین گلها شکفته در چمن، چون روی یار نازنین گسترده بادجان فزا، فرش زمرد بی‏شمر افشانده ابرپرعطا بیرون حد، در ثمین از ارغوان و یاسمن طرف چمن شد پرنیان وز اقحوان و نسترن سطح دمن دیبای چین از لادن و میمون رسد، هر لحظه بوی جان فزا وز سوری و نعمان وزد، هردم شمیم عنبرین از سنبل ونرگس جهان، باشد به مانند جنان وزسو سن ونسرین ‏زمین، چون ‏روضه خلدبرین از فر لاله بوستان گشته به از باغ ارم وز فیض ژاله گلستان، رشک نگارستان چین از قمری و کبک و هزار آید نوای ارغنون وز سیره و کوکو وسار، آواز چنگ راستین تا باد نوروزی وزد، هرساله اندر بوستان تا ز ابر آذاری دمد ریحان و گل اندر زمین بر دشمنان دولتت هر فصل باشد چون خزان برد وستانت هر مهی بادا چو ماه فرودین.

عید در فرهنگ اسلامی

هفت سین سلام

سلام بر بهارآفرین

صدای پای بهار

آخرین بروزرسانی 22 اسفند 1397

فضائل ماه رجب

رجب ماه خودسازی و توشه گرفتن است. هفتمین ماه از سال هجری قمری رجب نام دارد که نباید فضیلت آن را به بوته فراموشی سپرد زیرا در میان ماههای دوازده ‏گانه تنها و بدون ائتلاف با ماههای دیگر از حرمت و قداست ‏برخوردار می ‏باشد، در واقع چهار ماه در قرآن کریم با تعبیر «حرم‏» یعنی برخوردار از حرمت ‏یاد شده است که یکی از آنها فرد است که رجب نام دارد و در آن قتال و کشتار حرام می ‏باشد. رسول اکرم (ص) فرموده ‏اند: «رجب ماه بزرگ خداست و هیچ ماهی در حرمت و فضیلت‏ به پایه آن نمی ‏رسد و قتال با کافران در این ماه حرام است، آگاه باشید که رجب ماه پروردگار است و شعبان ماه من و ماه رمضان ماه امت من است و اگر کسی در ماه رجب حتی یک روز روزه بدارد خدا را از خود خشنود ساخته و خشم الهی از او دور می‏گردد.» امام هفتم (ع) فرموده ‏اند: رجب نام نهری است در بهشت که از شیر، سفیدتر و از عسل، شیرین‏تر است; هر کس یک روز از آن را روزه بدارد خداوند از آن نهر به او بیاشامد.

ماه رجب، به دلیل برخورداری از مزایای گوناگون و توجه به ابعاد معنوی آن، نام‏های دیگری نیز دارد؛ نام‏هایی مثل ماه آمرزش خواهی (شهرُ الاستغفار)؛ ماه تک (رَجَبُ الفَرد) به دلیل تنها واقع شدن و جدا شدن آن از سایر ماه‏های حرام؛ سرشار (رَجَبُ الاَصَبّ) به دلیل نزول سرشار رحمت الهی؛ ماه امیرمؤمنان (شهرُ امیرِالمؤمنین)، ریسمان الهی و اَصَمْ یعنی برخوردار از فضیلت ‏های بسیار. ماه رجب شهراللَّه اعظم است. هیچ ماهی به منزلت و فضیلت او نمی رسد حتی جنگ با کفّار در این ماه حرام است. آگاه باشید رجب ماه خدا و شعبان ماه من و رمضان ماه امتم است. کسی یک روز در رجب روزه بگیرد موجبات رضایت خدا را فراهم کرده از خشم و غضب او دور می شود. و دری از درهای جهنم به رویش بسته می شود.

1. ۱. در فضیلت ماه رجب
2. ۲. ماه رجب
3. ۳. فضیلت ماه رجب الاصب
4. ۴. بهار خودسازی
5. ۵. طلیعه انس
6. ۶. چرا گناه در ماه رجب را دو برابر حساب می کنند؟

از ماه رجب تا ضیافت رمضان

فرا رسیدن این ماه، نعمت بزرگی است که باید از آن بهره فراوان ببریم و نگذاریم شبها و روزهایش، با غفلت سپری شود. عبادت و نیایش، نماز و روزه، دعا و صلوات و سرانجام به یاد خدا بودن و تذکر در این ماه خجسته، لذتی دیگر دارد، همین بس که اگر یک روز از این ماه را با خلوص نیت و با توجه قلب روزه بگیریم، مستوجب رضوان بزرگ الهی خواهیم شد. رسول خدا (ص) می فرماید: هان! ماه رجب و ماه شعبان دو ماه من اند و ماه رمضان ماه امتم. آگاه باشید، هر که یک روز از ماه رجب را با ایمان و اخلاص روزه بگیرد، مستوجب رضوان بزرگ الهی می گردد و روزه اش در آن روز بی گمان خشم خداوند را فرو می نشاند و دری از درهای دوزخ را بر روی خویش می بندد.

1. ۱. سخنی کوتاه در فضیلت ماه های سه گانه
2. ۲. آشتی با خدا (عبادت در سه ماه رجب شعبان و رمضان)
3. ۳. سیری در دعاهای ماه رجب، شعبان و رمضان
4. ۴. از رجب تا ضیافت رمضان
5. ۵. فضیلت روزه در ماه رجب
6. ۶. برکت این سه ماه
7. ۷. رجب ماه خدا

مناسبت‏های رجب

 ماه رجب، ماهی است با شکوه و مهم؛ آنچنانکه حتی در جزیرة العرب پیش از اسلام هم احترام ویژه ای داشت. چرا که ماه صلح و صفا بوده و جنگ در آن حرام شمرده می شد.

اما پس از اسلام روزهای تاریخی و خاطرات زیادی را به خود دیده که احترام و عظمت آن را دوچندان کرده است:

در روز دوم این ماه در سال 212 هجری، دهمین پیشوای شیعه، امام علی النقی علیه السلام به دنیا آمد.

در دهم آن در سال 195 هجری زادروز ولادت امام نهم حضرت جوادالأئمّه علیه السلام است.

و در روز 25 آن، شهادت امام هفتم موسی بن جعفر علیه السلام در سال 183 هجری در زندان هارون پس از یک سلسله مبارزات پی گیر رخ داد و قلوب مسلمانان را جریحه دار ساخت.

اما ویژگی های مهم دیگری که به شکوه و عظمت ماه رجب افزوده، اینست که یادآور خاطرات پرشکوه و هیجان انگیز نخستین شعاع وحی و آغاز رسالت خاتم انبیاء حضرت محمد صلی الله علیه و آله است.

در 27 این ماه، رسالت جهانی اسلام که تحول و جنبش همه جانبه ای، نخست در شبه جزیره عربستان و آنگاه در سراسر جهان افکند از «غار حرا» خلوتگاه تفکر و اندیشه و عبادت حضرت محمد صلی الله علیه و آله آغاز شد و آنگاه شعاع آن همه جهان را فرا گرفت.

پیامبر که سالها در اندیشه و عبادت غوطه ور بود و برای چاره جوئی از آن همه جهالت، آلودگی، خرافات و بت پرستی محیط زیست خویش و جهان، اندیشه می کرد، و برای دور ماندن از آلودگی و بهتر اندیشیدن به خلوتگاه ویژه اش به فراز (جبل النور) پناه می برد و در کنار غاری به نام «حرا» به عبادت می پرداخت و گوئی دوران آمادگی و تمرین رسالتی بزرگ و جهانی را بنیاد می نهاد، مانند هر روز دیگر سرگرم تفکر و عبادت بود که ناگاه پیک وحی الهی رسید و بر او بانگ زد که بخوان!...

محمد صلی الله علیه و آله که مکتب ندیده و درس نیاموخته بود، با شگفتی باور نکردنی، روبه رو شد و مات و حیران به سوی فرشته نگران بود که دوباره فرمان داد: «بخوان: بنام پروردگاری که تو را آفریده است، بخوان... »

آری در 14 قرن پیش پیامبر با فرمان رسالت و بزرگترین مأموریت های تاریخ بشری از حرا به سوی مکه رهسپار شد، مبعوث شد تا انسانها را از زیر یوغ جهالت و خرافات و بردگی رها سازد، در برابر مفاسد و بیدادگری بپا خیزد، و تا مسیر تاریخ بشری را عوض نکند، از پا ننشیند.

و همچنین در 13 این ماه در درون خانه خدا «کعبه» کودکی با یک جهان شگفتی از (فاطمه بنت اسد) متولد شد، که آن کودک خانه زاد خدا و رازدار الهی بود.

نوزاد کعبه که پدرش او را با الهام غیبی «علی » نام گذارد. پدرش ابوطالب او را نزد محمد صلی الله علیه و آله آورد تا آن لحظه چشم نگشوده بود، و اولین بار به روی محمد چشم گشود این کودک همیشه با محمد بود و دوشادوش آن حضرت برای به ثمر رساندن انقلاب اسلام و رسالت عظیم آسمانی او لحظه ای از پا ننشست چون پیش مرگی مجاهد همه جان و مال و شخصیت خود را به خاطر اسلام و دین به خطر افکند و در کورانهای حوادث، کشتی عظیم اسلام را به خوبی رهبری کرد.

علی مظهر صفات عالی انسانی بود، با ویژگیهای خویش بعد از پیامبر اسلام، بزرگترین مرد تاریخ بشر شناخته شد.

او زندگی را از خانه خدا کعبه آغاز کرد و سرانجام با شهادتش در خانه خدا و محراب عبادت مسجد کوفه نیز زندگی را پایان داد.

امید است خداوند بزرگ ما را از رهروان واقعی حضرت محمد صلی الله علیه و آله و اهل بیت آن حضرت قرار دهد. (درسهایی از مکتب اسلام » شهریور 1383، سال 44 - شماره 6)

1. ۱. فضیلت ماه رجب و مناسبت های مهم آن
2. ۲. ماه رجب اولین ماه بهار روحانی
3. ۳. نکته ها و مناسبتها؛ «ماه رجب المرجب»
4. ۴. گلشن اشعار «مناسبتهای ماه رجب»
5. ۵. دو بعثت بزرگ
6. ۶. ماه رجب، ماه خاطرات

فلسفه ماه‏های حرام

ماه رجب، یکی از چهار ماه حرام است که در آن از جنگ و خون‏ریزی نهی شده است. تحریم جنگ در این چهار ماه، یکی از راه‏های پایان دادن به جنگ‏های طولانی و وسیله‏ ای برای دعوت به صلح و آرامش بود؛ زیرا هنگامی که جنگ‏جویان چهار ماه از سال اسلحه را بر زمین گذاشته و صدای چکاچک شمشیرها خاموش گردد و مجالی برای تفکر و اندیشه به وجود آید، احتمال پایان یافتن جنگ بسیار زیاد است. اسلام در هر سال برای پیروان خود یک آتش ‏بس چهارماهه اعلام می‏دارد که این خود نشانه روح صلح‏ طلبی اسلام است. البته اگر دشمن بخواهد از این قانون اسلامی سوء استفاده کند و حریم ماه‏های حرام را بشکند، اجازه مقابله به مثل به مسلمانان داده شده است.

1. ۱. ماه های حرام
2. ۲. چهار ماه از ماه های قمری به عنوان ماه های حرام
3. ۳. گفتاری مفصل درباره ماههای حرام
4. ۴. این چهار ماه...

اعمال ماه رجب

از امام صادق (ع) نقل شده که حضرت محمد (ص) فرمود: رجب ماه استغفار امت من است، پس در این ماه طلب آمرزش کنید که خداوند آمرزنده و مهربان است و رجب را «اصب‏» می‏گویند زیرا که رحمت ‏خداوند در این ماه بر امت من بسیار ریخته می‏شود پس بسیار بگوئید «استغفر الله و اسئله التوبة». در حدیث است که حضرت نوح(ع) روز اول این ماه سوار بر کشتی شد و نجات یافت و فرمودند: کسانی که با او هستند روزه بدارند و هر که این روز را روزه بدارد آتش عذاب یک سال از او دور می ‏شود و نیز طبق سخن حضرت صادق(ع) خواندن زیارت امام حسین(ع) در روز اول این ماه مستحب و تأکید شده است.

1. ۱. اعمال ماه رجب
2. ۲. مبلغان و ماه رجب
3. ۳. تقویم تبلیغی
4. ۴. اعمال و فضایل ماه رجب
5. ۵. گفتاری درباره ماه رجب
6. ۶. اعمال و مراقبات ماه رجب
7. ۷. جویبار رجب الاصب جاریست!

ادعیه ماه رجب

ادعیه ماه مبارک رجب مالامال از حقایق و معارف است. انسان هایی که اهل دل هستند و توانسته اند از گل برهند، در حقیقت این ادعیه را به عنوان ترنم های عاشقانه ماه مبارک رجب زمزمه می کنند نه به عنوان اینکه دعایی بخوانند و ثوابی ببرند. این دعای شریف که مالامال از حقایق توحیدی است اینگونه شروع می شود «اللَّهُمَّ یا ذَا الْمِنَنِ السَّابِغَةِ وَ الْآلَاءِ الْوَازِعَةِ» ابتدای این دعا مدح الهی است با بالاترین ادبیات توحیدی، و ما در هیچ یک از کتاب های آقایان اهل معرفت مطالبی نه در این سطح دیده ایم و نه شنیده ایم بلکه هرچه آن ها یافته اند از همین ادعیه دریافت کرده اند.

1. ۱. کلاس رستگاری
2. ۲. گزارشی از تحلیل مضامین ادعیه ماه رجب براساس مصباح المتهجهد، شیخ طوسی
3. ۳. نکاتی درباره ی دعای رجبیه
4. ۴. آداب دعای معروف ماه رجب
5. ۵. دعای امام موسی کاظم علیه السلام بعد از نماز شب در ماه رجب

روزه ماه رجب

هان هر كه يك روز از ماه رجب را باورمندانه و حسابگرانه روزه بدارد، شايسته خشنودي بزرگ خداوند گردد و روزه او در اين روز آتش خشم خدا را فرو نشاند و دري از درهاي دوزخ بر او بسته شود و اگر زمين لبريز از طلا گردد، برتر از روزه او نشود و چون روزه اش پاكدلانه براي خدا باشد، پاداش آن را چيزي از دنيا جز حسنات كامل نگرداند و آنگاه كه شب فرا آيد، ده خواسته برآورده شده از آن اوست؛ اگر از سراي زود گذر دنيا چيزي خواهد، خدايش ببخشايد و چون درخواستي نكند؛خداوند برترين نيكي را كه ياران و دوستداران و برگزيدگان خداوند خواهند براي او بيندوزد؛

1. ۱. روزه رجب
2. ۲. ماه رجب از منظر معصومین(ع)

لیلة الرغائب

از جمله شبهای بزرگ و با عظمت ماه رجب شب جمعه اول این ماه است.معروف به لیلة الرغائب، اعمال مخصوصی در این شب ذکر شده که به واسطه آن اعمال برکات و پاداش فراوان بر انسان سرازیر می ‏شود. رغائب جمع رغیبه است به معنی «امرٌ مرغوب فیه عطاء کثیر» یعنی شبی که در آن عطاها و مواهب فراوان بدست می ‏آید در حدیث است شب جمعه اول این ماه احیاء و بیداری و نیایش فضیلت ویژه دارد و موجب دست‏یابی به عطایای ارزشمند حضرت پروردگار است، در حدیث است که رسول خدا(ص) فرمود: ملائکه این شب را به این نام نهادند و محدثان در کتاب‏های دعا نمازی با کیفیت مخصوصی در این شب ذکر کرده‏ اند که پیامبر(ص) فرمود: هر کس این نماز را در این شب انجام دهد ثواب این نماز به نیکوترین صورت با روی خندان و درخشان و با زبانی فصیح در شب اول قبر در حضور این فرد ظاهر شود و به او می‏ گوید: ای دوست من مژده می ‏دهم تو را که از هر شدّت و سختی نجات یافتی، نمازگزار می‏گوید: تو کیستی که من تاکنون چنین صورتی زیبا با چنین جلوه ‏ای ندیدم و سخنی شیرین‏تر از کلام تو نشنیده ‏ام و بویی بهتر از بوی تو نبوئیدم در پاسخ می‏گوید: من همان نماز لیلة الرغائبم که شما انجام دادی. امشب آمده‏ ام نزدت باشم تا حق را ادا کنم و مونس تنهایی تو باشم و وحشت را از تو بردارم و چون در صور دمیده شود من در عرصه قیامت سایه بر سر تو خواهم افکند پس خوشحال باش که خیر از تو معدوم نخواهد شد.

1. ۱. شبی که دستها به آسمان نزدیکتر است
2. ۲. لیلةالرغائب حرمی در حرم الهی

کیفیت اعمال لیلة الرغائب

روز پنج شنبه اول آن ماه روزه گرفته شود. چون شب جمعه شد مابین نماز مغرب و عشاء دوازده رکعت نماز اقامه شود که هر دو رکعت به یک سلام ختم می شود و در هر رکعت یک مرتبه سوره حمد، سه مرتبه سوره قدر، دوازده مرتبه سوره توحید خوانده شود. و چون دوازده رکعت به اتمام رسید، هفتاد بار ذکر" اللهم صل علی محمد النبی الامی و علی آله" گفته شود. پس از آن در سجده هفتاد بار ذکر "سبوح قدوس رب الملائکة والروح" گفته شود. پس از سر برداشتن از سجده، هفتاد بار ذکر "رب اغفر وارحم و تجاوز عما تعلم انک انت العلی الاعظم" گفته شود. دوباره به سجده رفته و هفتاد مرتبه ذکر "سبوح قدوس رب الملائکة والروح" گفته شود. در اینجا می توان حاجت خود را از خدای متعال درخواست نمود. ان شاء الله به استجابت می رسد.

1. ۱. شب آرزوها و لیله الرغائب و اعمال آن
2. ۲. شب آرزوها

سیزدهم ماه رجب و اعمال اعتکاف

از جمله فضیلت ماه رجب آن است که ایام البیض در آن واقع شده یعنی روز سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم و اعتکاف برای خدا و روزه ‏داری، در آموزه‏ های دینی بر آن تأکید و سفارش شده است. و نیز ولادت حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) در روز سیزدهم همین ماه واقع شده.

1. ۱. اعتکاف
2. ۲. احکام اعتکاف

اعمال ام داوود

یکی از عبادتها و دعاهای معروف که در ماه رجب به انجام آن تأکید شده، اعمال ام‏ داوود است. در کتب حدیث نقل شده، جوانی در عراق که اهل معرفت بود به دست منصور دوانیقی به مدت طولانی در زندان او گرفتار شده بود که نامش داوود بود. مادرش تاب و توان خود را در فراق پسر از دست داده بود، روزی به خدمت امام صادق(ع) رفت و داستان را نقل کرد و از آن حضرت چاره‏ جویی نمود. حضرت فرمود: آیا می‏دانی این ماه، ماه رجب است و دعا در آن زود به اجابت می‏رسد آنچه را که می‏گویم دقیقاً انجام ده تا فرزندت از زندان رهایی یابد.

ابتدا سه روز، سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم رجب را روزه ‏بدار و روز پانزدهم هنگام ظهر غسل کن و 8 رکعت نماز به جا بیاور. (کیفیت نماز در مفاتیح الجنان ذکر شده به آن مراجعه کنید). همین که نماز را خواند پس از مدّت کمی پسرش آزاد شد پس از آن ام داوود خدمت امام صادق(ع) رسید و پس از عرض سلام خبر رهایی پسرش را به او رساند. امام صادق(ع) فرمود: منصور دوانیقی در یکی از شب‏ها جدّم علی بن ابی طالب (ع) را در خواب دید که به او هشدار داد: هرچه زودتر فرزندم داوود را آزاد کن و گرنه تو را در آتش می ‏اندازم. منصور هنگامی که آتش را در مقابل خود دید دستور داد که داوود را آزاد کنند.

1. ۱. کاوشی در دعای ام داوود

بیست و هفتم ماه رجب

روز بیست و هفتم ماه رجب روز مبعوث شدن پیامبر اسلام(ص) به رسالت و پیامبری است و روزه گرفتن در این روز مستحب و ثواب ویژه دارد برای هر کدام از این شب‏ها اعمال مخصوصی ذکر شده است. امام صادق(ع) فرمود: روزه بیست و هفتم رجب را از دست مده که آن روزی است که مقام نبوّت به محمّد(ص) داده شد و ثواب آن برای شما به اندازه ثواب شصت ماه است.

1. ۱. بعثت نبی اکرم
2. ۲. مراقبات شب بیست و هفتم رجب
3. ۳. روزه 27 رجب
4. ۴. صلوات در روز مبعث

ماه رجب در کلام بزرگان

هان! ای برادران عزیز و گرامیم؛ آگاه باشید! متوجّه و هشیار باشید که ما در قرقگاه زمانی (ماه های رجب، شعبان و رمضان) داخل شده ایم! و همان گونه که در زمین های حرم باید از محرّمات اجتناب نمود و ارتکاب یک سلسله اعمالی که در جایی جرم نیست، امّا در حرم جرم محسوب می شود، در این ماه ها هم که قرقگاه زمانی محسوب می شوند، چنین است و باید با هشیاری و مواظبت در آن وارد شد و به همان نحو که در قرقگاه مکانی که حرم است، انسان به کعبه نزدیک می شود، در این ماه ها هم که قرقگاه زمانی است، انسان به مقام قرب خداوند می رسد. پس چقدر نعمت های پروردگار بر ما بزرگ و تمام است؟! و او هرگونه نعمتی را بر ما تمام نموده است.

1. ۱. دستورات آیت الله قاضی در ماه های رجب و شعبان
2. ۲. اعمال ماه رجب
3. ۳. چرا ماه مبارک رجب، بزرگترین ماه خداست؟
4. ۴. مراقبات ماه رجب
5. ۵. دو خاطره از استاد مطهری درباره ماه رجب
6. ۶. اوصاف و ویژگی های ماه رجب

رشحاتی از قلم

آنچه زیبایی ماه رجب را افزون می کند، فرشته ای است که از سوی پروردگار برای ما خاک نشینان پیغام آورده و هر شب تا به صبح چنین ندا سر می دهد: «طوبی للذاکرین، طوبی للطائعین؛ آفرین بر یادکنندگان خداوند، آفرین بر اطاعت کنندگان او».

ای صبا نکهتی از خاک در یار بیار    

ببر اندوه دل و مژده دلدار بیار

نکته روح فزا از دهن یار بگوی         

نامه خوش خبر از عالم اسرار بیار

و چه دلرباست آنجا که فرشته پیغام برما، سخن حضرت دوست را چنین بازگو می کند: «اَنَا جَلیسُ مَنْ جالَسَنی وَ مُطیعُ مَن اِطاعَتی وَ غافِرُ مَنِ اسْتَغْفَرَنی؛ من هم نشین کسی هستم که هم نشین من باشد و اطاعت کسی را می کنم که اطاعتم کند و از گناه و لغزش آن که تقاضای بخشش نماید، چشم پوشی می کنم».

1. ۱. ماه رجب، ماه انس با خدا
2. ۲. فرصت پرواز
3. ۳. دل نوشته/مناجات در لیلة الرغائب

ویژگی های یک مدرسه خوب برای اولیا

ویژگی های یک مدرسه خوب برای اولیا
1- هماهنگی بین الگوهای تربیتی خانه و مدرسه
- هماهنگی بین الگوهای فرهنگی
- هماهنگی بین الگوهای اجتماعی
- هماهنگی بین الگوهای اقتصادی
- و....
*توجه به این مساله ریشه های دوگانگی، شک و تردید را در دانش آموزان از بین می برد و سلامت روانی او را تا حد زیادی تضمین می کند.

2- توجه به ارزش های فرهنگی و آموزش صحیح آن ها
- پرهیز از اجبار در آموزش ارزش ها
- آموزش ارزش ها به صورت عملی (بهره گیری پرسنل مدرسه از ارزش ها در تعاملات و کارهای خود)
- ایجاد اعتدال در آموزش ارزش ها و پرهیز از افراط

3- دارا بودن موقعیت مکانی و فیزیکی مناسب در مدرسه و کلاس ها
- چشم انداز مناسب در اطراف مدرسه
- در نظر گرفتن فضای مناسب برای حیاط مدرسه (به ازای هر صد نفر 2 هزارمترمربع)
- متناسب بودن کلاس ها به لحاظ اندازه و تعداد
- در نظر گرفتن مصالح مناسب
- به کارگیری رنگ های ملایم و سرد در رنگ آمیزی دیوارها
- طراحی نقاشی های متنوع و جذاب
- تزئینات راهروها و کلاس ها با بهره گیری از عکس ها و نقشه های علمی مربوط به درس
- برخورداری راهروها و کلاس ها از نورکافی
- داشتن تجهیزات لازم (ازجمله آزمایشگاه خوب، تخته هوشمند، سیستم گرمایشی و سرمایشی مناسب، نیمکت های استاندارد در کلاس ها و...)
- و.....

4- برخورداری مدرسه از کادر آموزشی مناسب و هماهنگی بین آن ها (در عبارات زیر به ویژگی مهم ترین افراد موجود در کادر پرداخته می شود).
- معلم (به کارگیری روش های تدریس فعالیت محور، به چالش انداختن و درگیر کردن دانش آموزان در امر یادگیری، احترام به دانش آموزان بر حسب شایستگی های اخلاقی نه صرفا نمرات بالا، تذکر دادن به دانش آموزان به شکل دوستانه و به دور از چشم دیگران، عدم تبعیض، ایجاد انگیزه یادگیری، ترغیب دانش آموزان به رقابت گروهی به جای رقابت فردی، مشورت با دانش آموزان و اهمیت دادن به نظرات آن ها و...)
- مدیر (مشارکت محور بودن، توانایی طراحی برنامه سالیانه مناسب درمدرسه ،تعهد و صداقت در عمل، توانایی ایجاد هماهنگی بین معلمان، کادر آموزشی، دانش آموزان و...، دقت در انتخاب معلمان کارآزموده و با تجربه، داشتن دیدگاه روشن و دانش آموز مدار، تاثیر مثبت در ارتقای دانش آموزان به مدارس سطح بالایا دانشگاه های معتبر و....)
- و....

5- وجود شورای معلمان در مدرسه
- عضویت مدیر، معلمان، کارکنان مدرسه و یک نماینده از طرف دانش آموزان
- مطرح کردن مشکلات مدرسه در این شورا توسط مدیر
- ابراز نظر توسط اعضا
- به کارگیری نظرات توسط مدیر

6- جلب اعتماد و اطمینان والدین نسبت به عضویت در انجمن های اولیا و مربیان
- درخواست نظر و کمک از اولیا در کارهای مدرسه (کمک از والدین نباید صرفا محدود به کمک مالی باشد).
- به کارگرفتن راهنمایی اولیا
- تقدیر و تشکر از اولیای فعال در انجمن

7- الویت دادن به پیشرفت علمی و ارتقای یادگیری دانش آموزان
- برخوارداری مدرسه از کلاس های تقویتی، تیزهوشان،آموزش کامپیوترو...
- در نظرگرفتن زمینه برای شکوفایی استعدادهای دانش آموزان (درنظرگرفتن مسابقات علمی، هنری و... و تقدیر از برگزیدگان)
- دقت در انتخاب معلمان (بکار گرفتن معلمان کار آزموده و متعهد)
- و.....

8- توجه به وضعیت رفاهی و تفریحات دانش آموزان
- درنظرگرفتن گردش های علمی مانند:بازدید از موزه، بناهای فرهنگی و... در راستای آموزش مفاهیم درسی
- در نظر گرفتن برنامه های تفریحی (اردوی ماهانه، اردوی بعد از امتحانات و...)
- پاکیزگی مکان مدرسه و ترویج این امر در بین دانش آموزان
- برخورداری مدرسه از زمین بازی و حیاط بزرگ
- و....

مطالب مرتبط:
معیارهای انتخاب یک مدرسه خوب برای فرزندان مان چیست؟
انتخاب مدرسه خوب، دغدغه والدین
مدرسه خوب برای دانش‌ آموز خوب

منبع: تیزلند

ازدواج سفید و پیامدهای تجربه شده آن در غرب

نوید کمالی، گروه تعاملی الف،  ۲۱ اسفند ۱۳۹۷، ۰۶:۱۰ 

اقدامات استراتژیک جسورانه

شوربختانه، بیشتر فعالیت‌های مربوط به برنامه‌ریزی استراتژیک سبب گسترش شیوه‌های تدریجی می‌شوند. بر اساس یافته‌های نگارندگان و پژوهش‌های موسسه مکنزی، به‌طور متوسط، در سازمان‌های بزرگ منابع بین بخش‌های گوناگون جریان ندارند.

در بسیاری از سازمان‌ها، رهبران درباره ارتباط مفهوم دیجیتال و استراتژی، آگاهی ندارند و میزان آسیب‌های دیجیتال بر بنیان اقتصادی کسب‌و‌کار خود را دست کم می‌گیرند. آنها سرعت تاثیر اکوسیستم‌های دیجیتال بر ایجاد ابهام در مرزهای صنایع و تغییر تعادل در رقابت را نیز نادیده می‌گیرند.

همچنین، برای مدیرانی که شاید به کندی واکنش‌های لازم را در برابر دگرگونی‌ها نشان دهند، رویارویی با تحول دیجیتال با ایجاد شرکت‌های جدید و انتقال منابع از شرکت‌های قدیمی به جدید، می‌تواند تهدید باشد.

برپایه تجربیات نگارندگان، تنها راه رهبران برای برطرف ساختن سستی و تغییر شیوه تدریجی در عصر دیجیتال، حرکتی جسورانه و نبرد در چهار زمینه است و باید:

• با بهره‌گیری از تکنیک‌های تجربی با ناآگاهی مبارزه شود تا رهبران از شیوه‌های قدیمی تفکر خارج شده و با واقعیت‌های امروزی مربوط به فناوری دیجیتال آشنا شوند.

• با استفاده از برنامه‌های مربوط به کارآیی تیم‌های برتر که مدیران را به کنش وا می‌دارد، با ترس و تردید مدیران مبارزه شود.

• با استفاده از تحلیل ساختار یافته نتایج آزمایش‌ها، با عدم قطعیت و انجام کار بر مبنای گمان مبارزه شود.

• با استفاده از فناوری دیجیتال و بهره‌گیری از مدل‌های جدید کسب‌و‌کار با عدم تمرکز و پراکندگی کوشش‌ها مبارزه شود. این چالشی پیوسته است که با در نظر گرفتن نیاز هم زمان به انجام فعالیت‌های اصلی و نوآورانه صورت می‌گیرد.

۱- نبرد با ناآگاهی

بسیاری از مدیران ارشد درباره فناوری دیجیتال آگاهی کامل ندارند و تنها شمار اندکی ازآنها پابه پای زمینه‌های رقابت و دگرگونی‌های دیجیتال که بر عملیات شرکت‌شان تاثیر می‌گذارند، پیش می‌روند.

این موضوع مشکل آفرین است. احتمال دچار شدن به سندرم «جسم درخشان» برای مدیرانی که از فناوری دیجیتال آگاهی ندارند بیشتر است. این سندرم یعنی مدیران بدون درک شفاف از چگونگی ایجاد ارزش برای مدل‌های کسب‌و‌کار خودشان، بر فناوری‌هایی عالی سرمایه‌گذاری می‌کنند که ممکن است تنها برای شرکت‌هایی دیگر مناسب باشند. همچنین احتمال آنکه در حوزه دیجیتال، سرمایه‌گذاری‌هایی تدریجی، تکراری یا کمتر از میزان کفایت انجام دهند؛ یا ابتکاراتی را در مسیر نادرست پیش برند یا حرکت‌های اساسی که سبب دستیابی به پیشرفت‌های بیشتر می‌شود را به انجام نرسانند، زیاد است.

سرانجام، به دلیل نبود آموزش‌ها و زیرساخت‌های اساسی، میزان گسترش فناوری‌های دیجیتال نوین در شرکت کُند می‌شود.

افزایش بهره هوشی کلی در حوزه فناوری و رسیدگی به نقاط قابل بهبود در زمینه رقابت، از اقدام‌هایی هستند که باید برای افزایش آگاهی به انجام برسند و اگر مدیران هنوز به شیوه‌های قدیمی تفکر درباره درآمد وابستگی دارند و شیوه‌هایی که در آن فناوری دیجیتال، ابعاد اقتصاد بازی و بازیگران صنعت را دگرگون می‌سازد را نادیده می‌گیرند، باید اندیشه خود را درباره کسب وکار تغییر دهند. و شناسایی واکنش دیگر بازیگران را نیز سرعت بخشند.

۲- نبرد با ترس

عقب ماندن از پیشگامان می‌تواند برای آینده شرکت خطرناک باشد. ولی بسیاری از مدیران نیز ممکن است واکنش به فناوری دیجیتال را برای آینده خود خطرناک بدانند. این وضعیت می‌تواند ویژگی‌های اجتماعی استراتژی را وخیم تر کند و سبب ناکارآمدی استراتژی شود. اگر مدیران می‌خواهند در زمینه فناوری‌های دیجیتال اقدام‌هایی بزرگ انجام دهند، باید با ترسی که مدیران و رهبران ارشد به ناگزیر تجربه خواهند کرد، به نبرد بپردازند.

۳- نبرد با عدم قطعیت

پیروی از استراتژی تهاجمی مستلزم بی‌گدار به آب زدن است. همچنین شاید ورود به حوزه‌های جدید و بازسازی کسب‌و‌کارهای کنونی با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین لازم باشد. همچنین در بسیاری از بازارهای دیجیتال، امتیاز پیشگام بودن، رهبران را وادار می‌کند که نه تنها مسیر را تغییر دهند، بلکه سریع تر از رقبای خود به تغییر بپردازند. ترکیب ابهام و نیاز به شتاب، سبب حدس و گمانه زنی و حرکت‌هایی می‌شود که با شتابزدگی یا تفکر اندک انجام می‌گیرند.

یکی از راه‌های مبارزه با عدم قطعیت، تقویت تصمیم‌های استراتژیک با استفاده از نظریه‌های مربوط به دستاوردهای حاصل از کسب‌و‌کار است که از سرمایه‌گذاری‌های گوناگون در زمینه دیجیتال حاصل شده‌اند.

دومین شیوه کاهش نیاز به گمانه‌زنی، بهره‌گیری کامل از اطلاعاتی است که بی‌درنگ پس از گرد آوری مورد استفاده قرار می‌گیرند و نیز بهره‌گیری از فرصت‌هایی که با استفاده از این اطلاعات برای آزمایش (تجربه) پدید می‌آیند. فناوری دیجیتال با افزایش شمار گزینه‌های رویاروی مدیران و همچنین کاهش زمان تصمیم‌گیری و اجرای تصمیم‌ها، عدم قطعیتی بسیار ناخوشایند را شدت می‌بخشد. ولی روزنه امیدی نیز دارد: احتمال دستیابی به بینش‌هایی سریع برپایه اطلاعات مربوط به اجرای امور.

برای مثال، پیشرفت عرضه کالا به جای آنکه در چند ماه تحقق یابد در چند روز به دست می‌آید و این، اصلاح سریع و در نتیجه بهبود قابل توجه در شانس دستیابی به موفقیت را ممکن می‌سازد.

۴- نبرد با عدم تمرکز

استراتژی موثر، نیازمند تمرکز است، ولی پاسخگویی به ویژگی‌های ناگزیر فناوری دیجیتال، ریسک ایجاد پراکندگی در کوشش‌ها را به همراه دارد. بیشتر شرکت‌هایی که می‌شناسیم می‌کوشند تا دو کار بهره‌گیری از اتوماسیون در عناصر کلیدی هسته اصلی کسب وکار و ایجاد کسب وکارهای دیجیتال نوین را به‌صورت همزمان انجام دهند.

به دلیل سرعت سرسام‌آور تغییرات فناوری و عدم قطعیت مربوط به پذیرش فناوری جدید، این چالش حاد شده است.دو مفهوم می‌تواند به شما کمک کند. نخست، شرکت خود را به‌عنوان مجموعه ابتکاراتی در نظر بگیرید که از سطوح گوناگون تشکیل شده است که به طرح ریزی، توسعه،رشد و پایش می‌پردازند.دوم آنکه لزوم اقدام‌های بزرگ، مانند تغییر شگرف در تخصیص دوباره منابع، سرمایه‌گذاری‌های پایدار، بهبود اساسی بهره‌وری و ادغام منظم را بپذیرید. چراکه استراتژی‌های موفق در بازار همواره به چنین اقدام‌هایی وابسته‌اند. با تقویت دوسویه این اقدام‌ها، هرگونه توسعه در هسته کسب‌و‌کار به پشتیبانی از کسب‌و‌کارهای دیجیتال و هر گونه توسعه کسب‌و‌کارهای دیجیتال به پشتیبانی از هسته کسب‌و‌کار کمک می‌کند که این ارتباط دوسویه بخش مهمی از مدیریت ریسک‌های مربوط به پراکندگی کوشش‌ها به شمار می‌رود.

در حوزه فناوری اطلاعات، بهترین رقبا یعنی آنها که به راستی باید نگرانشان باشید اقدام‌های کوچکی انجام نمی‌دهند.شما نیز نمی‌توانید چنین کنید. با این حال، منظور این نیست که استراتژی دیجیتال باید با اعتماد به نفسی کمتر از اعتماد به نفس مربوط به استراتژی‌های قبلی طراحی شود یا به اجرا در بیاید.

برای استراتژی مربوط به اقدام‌های جسورانه، همواره تفاوت‌هایی باید برطرف شوند. تفاوت‌هایی که بین دانش مربوط به بازارهای پیچیده، الهام بخشی به تیم‌ها (و کارکنان) اجرایی برای عبور از ترس‌هایشان و رفع بی‌میلی به حرکت و سنجش مخاطرات وجود دارند. خبر خوب اینکه در مقایسه با آنچه استراتژیست‌ها پیش از این می‌توانستند تصور کنند، به دلیل بی ثباتی و سرعت مشمئز‌کننده دوران دیجیتال، اطلاعات بیشتری درباره محیط رقابتی در دسترس عموم قرار می‌گیرند. همچنین رویکردهای سریع تست و یادگیری که با شیوه‌های تحلیلی پشتیبانی می‌شوند به‌صورت همزمان مسیرهای جدیدی را گشوده‌اند تا به شرکت‌ها کمک کنند که ضمن وفاداری به هدف‌های استراتژیکی که داشته‌اند، روش‌های خود را بهبود بخشند.

رهبران امروزی باید سازمان هایشان را آگاه سازند که اگرچه استراتژی‌های مربوط به فناوری دیجیتال ممکن است از دیگر استراتژی‌ها دشوارتر باشند، ولی به‌طور بالقوه سودمندتر بوده و برای بقا و رشد، ارزش اقدام‌های جسورانه و اصلاحات فرهنگی مورد نیاز را دارند.

تماشای تلویزیون برای کودکان؛ ممنوع

گروه اجتماعی الف،  ۱۹ اسفند ۱۳۹۷،  

محققان اعلام کردند که تماشای بیش از حد تلویزیون برای کودکان مضر بوده و رشد فیزیکی و تقویت روحیه اجتماعی آنها را تحت تاثیر قرار می‌دهد.