اعتیاد در گذشته مربوط به بزرگسالان می‌شد و استعمال مواد مخدر گیاهی مرسوم بود. رفته رفته سن اعتیاد پایین آمد و نگرانی‌ها در مورد شیوع اعتیاد در میان جوانان، تبدیل به واقعیت شد و گفته می‌شود میانگین سن شروع استفاده از مواد مخدر در کشور به ۲۰ سال رسیده است. با رواج مواد مخدر صنعتی و دسترسی آسان به آن، جوانان و نوجوانان زیادی به اعتیاد کشیده می‌شوند. بخش بزرگی از جمعیت جوانان و نوجوانان را دانش‌آموزان تشکیل می‌دهند که گویا اعتیاد به مدارس هم کشیده شده است. سال ۱۳۸۷ بود که محمد رضا جهانی، قائم مقام دبیر کل وقت ستاد مبارزه با مواد مخدر، آمار دانش‌آموزان معتاد را اعلام کرد و از وجود ۳۰ هزار دانش‌آموز معتاد در کشور خبر داد. این آمار زمانی اعلام شد که هنوز کارشناسان برای بررسی وضعیت مواد مخدر در کشور، به طرح ارزیابی سریع وضعیت اعتیاد در کشور استناد می‌کردند که در سال ۱۳۸۶ انجام شده بود. آمار اعلام شده، بر اساس شمار دانش‌آموزان خودمعرف بود و بنابراین دانش‌آموزانی که تمایل به ترک نداشتند در آن لحاظ نشده بودند. از سوی دیگر به گواه طرح شیوع‌شناسی مصرف مواد مخدر که در سال ۱۳۹۰ انجام شد میزان مصرف مواد در گروه سنی ۱۵ تا ۱۹ سال معادل ۵۶/۱۳ درصد، گروه سنی ۲۰ تا ۲۴ سال معادل ۸۳/۱۶ درصد و ۲۵ تا ۲۹ سال معادل ۳۲/۱۴ درصد است و باقیمانده این رقم به گروه‌های سنی ۳۰ تا ۶۴ سال اختصاص دارد. با توجه به این آمار که پنج سالی از آن گذشته، بالای ۱۳ درصد معتادان کشور در سن تحصیل هستند و بخش قابل توجهی از آنها در مدارس به سر می‌برند. این در حالی است که مسئولان آموزش و پرورش، وجود چنین چیزی را انکار می‌کنند. انکار مسئولان باعث می‌شود دانش‌آموزان معتاد، دیر شناسایی شوند یا اصلا شناسایی نشوند و وقتی دانش‌آموزی معتاد در مدرسه به حال خود رها می‌شود و خدمات مددکاری به سرعت در اختیارش قرار نمی‌گیرد، احتمال ابتلای باقی دانش‌آموزان مدرسه به اعتیاد بیشتر می‌شود. به عقیده کارشناسان، یکی از دلایل گرایش به اعتیاد در بین دانش‌آموزان، هیجان‌پذیری و هیجان‌طلبی است. در این سن هرچقدر افراد باهوش‌‌تر باشند، سوالات بیشتری دارند و کنجکاوترند و اگر سوژه کنجکاوی، مساله آسیب‌رسانی مانند مواد مخدر باشد، احتمال مصرف مواد مخدر بالا می‌رود. عامل دیگر گرایش به مواد مخدر در بین دانش‌آموزان، الگوپذیری از خانواده است؛ به این معنا که نوجوان با یادگیری مشاهده‌ای، الگویی را می‌آموزد. مثلا پدر و مادر اگر به هر یک از مواد اعتیادآور معتاد باشند، این مساله، گرایش نوجوان به مواد را تسهیل می‌کند. در عین حال باید توجه داشت هر نوجوانی که پدر و مادر معتاد دارد، به اعتیاد گرایش پیدا نمی‌کند. البته نباید از نقش گروه همسالان و دوستان در گرایش نوجوانان به اعتیاد چشم پوشید. امروزه‌ ضریب‌ گرایش‌ به‌ اعتیاد در میان‌ نوجوانان‌ مقاطع‌ تحصیلی‌ راهنمایی‌ و دبیرستان‌ بیش‌ از سایر گروه‌های‌ سنی‌ است‌ كه‌ این‌ كاهش‌ سن‌، تبعات‌ زیادی‌ را به‌ دنبال‌ دارد.

عدم همکاری آموزش و پرورش

به عقیده فعالان اجتماعی، آموزش‌وپرورش زمانی که بحث آسیب‌های اجتماعی و اعتیاد دانش‌آموزان به میان می‌آید با هیچ سازمانی همکاری نمی‌کند، زیرا ساختار آموزش‌وپرورش در برخورد با آسیب‌های اجتماعی بسیار بسته است. مسئولان ستاد مبارزه با مخدر نیز از عدم همکاری آموزش و پرورش در زمینه شیوع شناسی اعتیاد در مدارس گلایه دارند. بنابر اعلام ستاد مبارزه با مواد مخدر، نیم درصد جمعیت دانش‌آموزانی که در سال ۸۰ بین کلاس‌های سوم راهنمایی تا پایان متوسطه قرار داشتند، تجربه حداقل یک بار مصرف مواد مخدر را دارند. این میزان در سال ۹۰ دو برابر شده و به یک درصد رسیده است. اگر جمعیت دانش‌آموزان بین کلاس‌های سوم راهنمایی تا پایان متوسطه را ۵/۴ میلیون نفر در نظر گرفته باشیم می‌توانیم بگوییم که هم اکنون ۴۵ هزار نفر از دانش‌اموزان، تجربه حداقل یک‌بار مصرف مواد مخدر را در دوران تحصیل خود داشته‌اند. این مساله، زنگ خطری جدی است تا والدین، اولیای مدارس و مسئولان را متوجه این موضوع کند که دانش‌آموزان از خانه تا مدرسه و جامعه باید تحت نظارت‌های نامحسوس قرار بگیرند. مدارس خانه دوم تمام دانش‌آموزان است و آنها زمان زیادی را در مدرسه می‌گذراند. بنابراین اولیای آموزشی و تربیتی آموزش و پرورش عهده دار وظیفه ای سنگین‌تر از دهه‌های قبل هستند تا در مسیر پیش رو به تربیت نسلی همت بگمارند که عاری از وسوسه‌های تخریبی چون گرایش به مواد مخدر باشند.

به گزارش ایسنا، در حال حاضر از جمعیت ایران، با توجه به آمار تقریبی موجود، نیمی از مردم از گوشی‌های هوشمند استفاده می‌کنند که اگر تمامی و یا حتی اکثر افراد از اعضای پیام‌رسان‌های اجتماعی و در صدر آنها تلگرام باشند، جمعیتی با بیش از ۳۰ میلیون نفر را راهی فضاهای تلگرامی می‌کنند.

به گفته ابوالحسن فیروزآبادی–دبیر شورای عالی فضای مجازی- در حال حاضر ۱۰۰هزار کانال در تلگرام وجود دارد، روزانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار مطلب در این کانال‌ها گذاشته می‌شود و متوسط بازدید آنها نیز حدود ۱۴۰۰ بار است. این اعداد، نشان‌دهنده مقدار قابل توجهی مطلب هستند که هر روزه به سمع و نظر کاربران تلگرامی می‌رسد و با توجه به پویایی و قابلیت بالقوه این فضا برای اطلاع‌رسانی، چشم‌پوشی از آن چه از نظر اقتصادی و چه محتوایی، توجیه‌پذیر نیست.

اگرچه اختصاص بخش عمده‌ای از شبکه‌های اجتماعی از جمله تلگرام به موضوعات سرگرمی را امری نگران‌کننده است و به عقیده کارشناسان با توجه به هزینه حدود ۲۰ میلیارد دلاری برای تجهیزات الکترونیکی و ۱۰ میلیارد دلار برای گوشی‌ها استفاده صِرف سرگرمی از این حجم سرمایه صحیح نیست، اما نباید از تاثیر این فضا بر اقتصاد همین حوزه سرگرمی از جمله بازی‌های آنلاین موبایلی غافل شد.

برای مثال، همین حالا هم بعضی از بازی‌های آنلاین موبایلی که چه توانسته باشند تعداد قابل توجهی از کاربران را نسبت به سایر بازی‌ها جذب کنند و چه هنوز هم در پی جذب بازی‌کن باشند، با ایجاد کانال‌های تلگرامی، سعی در افزایش مخاطبان خود دارند و در واقع تریبون رایگان کانال تلگرام را راه مناسبی برای تبلیغ  بازی‌های خود می‌دانند.

در ایران شاهد رشد سریع دسترسی به شبکه‌های اجتماعی هستیم که مسیری غیرقابل بازگشت را طی می‌کند و اکنون در فضای پویای مجازی نیاز به شبکه‌های اجتماعی روز به روز در حال افزایش است. این شبکه‌ها و دسترسی به آنها نیازی ضروری به شمار می‌رود و رسانه‌های مورد توجه آنهایی هستند که می‌توانند ما را هرچه سریع‌تر به تصمیم برسانند و مزایایی در حوزه‌های آموزش، سرگرمی، خدمات و آموزش و غیره نیز داشته باشند.

در این باره مهدی داوری -مدیرعامل یکی از پیام‌رسان‌های داخلی- معتقد است، با خارج شدن ترافیک از ایران حتی اگر بحث‌های امنیتی را کنار بگذاریم، بخش عمده‌ای ارز نیز از کشور خارج می‌شود. بنابراین اگر مردم رغبت کنند و از نرم‌افزارهای مشابه ایرانی با همان کیفیت و سرویس استفاده کنند حداقل منفعتش این است که این ارز از کشور خارج نمی‌شود.

داوری می‌گوید: در حال حاضر حدود ۱۲۰ گیگابایت ترافیک کشور فقط برای تلگرام، واتس‌اپ و شبکه‌های مجازی صرف می‌شود و ما این ترافیک را از اپراتورهای طرف مقابل می‌خریم که هزینه‌های بسیار هنگفتی هم دارد و برای اینکه مردم ما بتوانند از این سرویس‌ها استفاده کنند، ماهیانه بیش از چند میلیون دلار پرداخت می‌کنیم.

از میان پیام‌رسان‌های خارجی متعددی که هر کدام در مقطعی از زمان، مخاطبان خاص خود را داشتند، تلگرام البته نسبت به سایر رقبای خود، پایداری بیشتری در ایران داشته و مدت طولانی‌تری پیام‌های کاربران را جابه‌جا کرده است و با توجه به قابلیت‌های متعددی که با آپدیت‌های جدید به آن اضافه می‌شود، کاربران ایرانی را هنوز مشتاق نگاه داشته است.

از سوی دیگر محمود واعظی -وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات- نیز همواره از حمایت از شبکه‌های اجتماعی داخلی در جهت حفظ حریم خصوصی مردم سخن می‌گوید و البته در کنار تاکید بر لزوم راه‌اندازی شبکه‌های اجتماعی داخلی، دولت را از این وظیفه مبرا می‌داند و می‌گوید دانشگاهیان و بخش خصوصی باید وارد این قضیه شوند. او وعده حمایت مالی از دانشگاهیانی را می‌دهد که بتوانند با نوشتن پلت‌فرم برای شبکه‌های اجتماعی، یک تا دو میلیون مخاطب را ساپورت کنند.

بنابراین با اعلام حمایت صریح وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از کسانی که می‌توانند موفقیتی در نوشتن پلت‌فرم شبکه‌های اجتماعی حاصل کنند، لازم است بخش خصوصی وارد این قضیه شود تا شرایط تسهیل‌گر را برای انتقال پیام کاربران فراهم کند، زیرا علاوه بر اینکه مشخص نیست تلگرام تا کی مجال حضور در ایران را داشته باشد، نادیده گرفتن فرصتی که پیام‌رسان‌های داخلی می‌توانند برای نرم‌افزارهای داخلی از جمله بازی‌های آنلاین فراهم کنند، می‌تواند زیان‌های زیادی وارد ‌کند.

روزنامه شرق در ادامه نوشت: «شب عاشورا، همان شبی بود که قرار بود بازی فوتبال ایران و کره در تهران انجام شود. بازی‌ای که از قبل برخی نسبت به برگزاری آن هشدار داده و خواستار لغو یا برگزاری در کشور دیگر یا برگزاری آن بدون تماشاگر شده بودند. انصار حزب‌الله جمعه قبل از بازی، بعد از نماز جمعه راه‌پیمایی کردند. همان شب هیأت حداث‌الحسین میزبان سخنران همیشگی خود حجت‌الاسلام میرزامحمدی بود؛ هیأتی که محل آن شهر قم و در خیابان صفاییه است؛ همان خیابانی که سیدحسن خمینی هم آنجا دفتر دارد.

میرزامحمدی در سخنرانی شب عاشورای خود با بیان این که «چند سال قبل دولت عربستان اجازه نداد بازیکنانش در ماه رمضان فوتبال بازی کنند» ادعا کرد، دولت سعودی حاضر شد جریمه آن را بپردازد اما عده‌ای بی‌بصیرت در کشور ما به خواسته یهودی‌هایی که بر فیفا حکومت می‌کنند، تسلیم شدند. او افرادی را که باعث برگزاری بازی ایران و کره شدند فاقد غیرت دینی خواند.

میرزامحمدی در بخشی از این سخنرانی با ذکر روایتی از امام رضا(ع) درباره شطرنج گفت: «حالا هی بهانه بیاوریم که آیا شطرنج حلال است یا حرام است؟ که آن هم یک داستانی داشت که چه جوری مرحوم امام را وادار به این کردند.»

این سخن که از جانب میرزامحمدی تکذیب نشده است، با واکنش مرتضی اشراقی مواجه شد. او در مطلبی که در اختیار سایت جماران قرار داده است، درباره ادعای در اجبار قرارگرفتن امام خمینی برای حکم حلال‌ شدن بازی شطرنج نوشت: «در شب‌های سوگواری که به عزای سید شهیدان در حرم امام‌خمینی(ره) نشسته بودم - همان‌ جایی که صداوسیما هر جای عالم را نشان داد جز آنجا را - در خبرها خواندم و خواندید که یکی از خطبا در سخنانی گفته است که امام را مجبور کردند که به حلیت شطرنج فتوا دهند. چند روزی نیز منتظر ماندم تا شاید تکذیبیه‌ای از سوی آن خطیب صادر شود که نشد.»

در ادامه این یادداشت آمده است: «اگر نبود ارزش امام عزیز ما، می‌گذاشتم این سخن در لابه‌لای حرف‌های روزانه فراموش شود اما آثاری که بر این سخن ممکن است بار شود همه را باید بر آن دارد که این سخن باطل را رد کنند. حقیقت امر آن است که در بهترین فرض باید بگوییم گوینده این سخن، امام را نشناخته است.»

او سپس با طرح سؤالاتی ادامه داده است: «واقعا آیا این آقای خطیب چنان امامی را شناخته و معرفی می‌کند که آنچه را واقعا حرام خدا می‌داند، به دلیل فشارها حلال کند؟ به نظرم این گوینده هر چقدر هم امام‌نشناس تصور شود نمی‌تواند تا این اندازه از فهم حقیقت تهی باشد. کینه‌های متحجرین از امام سال‌هاست به‌ گونه‌های مختلف رخ نموده است و اول یاران امام را و بعد فرزندان امام را و اکنون شخص امام را هدف گرفته است.»

او در خاتمه می‌افزاید: «بگذریم که در همین داستان شطرنج جمع بسیاری از مراجع فعلی هم قائل به حلیت هستند. پس لابد از منظر این آقا، آنها هم به خاطر فشار حرام خدا را حلال کرده‌اند. نکته آخر هم این که جالب است بدانید که امام در بیان فتوای حلیت شطرنج استدلال فقهی کاملی بیان داشته‌اند که اینجا محل طرح آن نیست. با این حساب حتما فشارآورندگان فقیه بوده‌اند! بعضی وقت‌ها آدمی نمی‌داند نام برخی حرف‌ها را چه بگذارد. جهالت و نادانی یا کینه و دشمنی.»

حلیت شطرنج و اوزون‌برون

بحث حلال‌ بودن یا نبودن شطرنج یا این که فتوای آن از جانب امام در چه شرایطی صادر شده، در حالی مطرح شده است که چندی پیش هم موضوع حلیت مصرف ماهی اوزون‌برون مطرح شده بود. محمد هاشمی در مصاحبه‌ای که با خبرگزاری ایرنا داشت، درباره حلال‌ بودن مصرف خاویار گفته بود: «یادم است تخم خاویار قبل از انقلاب طبق نظر مراجع حرام بود. اوایل انقلاب مرحوم دکتر یدالله سحابی، از رهبران نهضت آزادی، خدمت امام رسید و ثابت کرد ماهی اوزون‌ برون که تخم خاویار در شکم آن است، دارای فلس یا پولک است. امام هم در پاسخ ایشان فرمودند: خوردن ماهی فلس‌دار مشکل ندارد و حلال است.» بعد از مصاحبه محمد هاشمی، میرمحمد صادقی، مدیرعامل وقت شرکت سهامی شیلات ایران در سال‌های ١٣٦٠-١٣٦٣ به‌ نوعی مطلب هاشمی را تکذیب کرده و توضیح داده بود که بعد از اعلام نظر برخی از علما مبنی بر حلیت اوزون‌ برون «سرانجام در سال ٦٢ یا اوایل ٦٣، در یک برنامه تلویزیونی با خوردن یک دانه خاویار حلیت آن را اعلام کردم.»

حالا هم با بحثی که میرزامحمدی آغاز کرده، بحث حلیت شطرنج دوباره مطرح شده است. امام در ماه‌های پایانی عمر خود فتاوای مهمی دارد از جمله اعلام حلیت بازی شطرنج و موسیقی.

امام در روز ١٩ شهریور سال ١٣٦٧ در پاسخ به دو سؤال درباره خرید و فروش آلات موسیقی و نیز بازی شطرنج این پاسخ‌ها را مطرح کردند. این دو فتوا بعدا در محافل سنتی واکنش‌هایی برانگیخت که البته با پاسخ‌های درخور توجه امام روبه‌رو شد.

به استناد صحیفه نور، متن استفتا از امام خمینی در خصوص شطرنج و آلات موسیقیایی به این قرار است:

۱- «از آنجا که آلات لهو و لعب استفاده‌های مشروع از قبیل نواختن سرودها را دارد، آیا خرید و فروش آن بی‌اشکال است؟

بسمه‌تعالی

خرید و فروش آلات مشترکه به قصد منافع محلله آن اشکال ندارد.

٢- اگر شطرنج آلات قمار بودن خود را به‌ طور کلی از دست داده باشد و چون امروزه تنها به‌ عنوان یک ورزش فکری از آن استفاده می‌شود، بازی با آنچه صورتی دارد؟

بسمه‌تعالی

بر فرض مذکور اگر برد و باختی در بین نباشد، اشکال ندارد.»

ایرادات آیت‌الله قدیری و پاسخ قابل تأمل امام

بعد از این دو استفتا مرحوم آیت‌الله قدیری نامه‌ای را در باب اعتراض به امام می‌نویسد. قدیری در آن نامه با اشاره به احادیث امام معصوم درباره حرمت موسیقی و شطرنج به امام چنین توصیه می‌کند: «در هر صورت اگر ساحت قدس حضرت‌ عالی از این‌گونه مسائل به دور باشد، به نظر من بهتر است و ضرورتی در نشر آنها دیده نمی‌شود. دیگر هر طور صلاح می‌دانید.»

اما امام در پاسخ به نامه محمدحسن قدیری چنین می‌نویسد: «...و بالجمله آن‌ گونه که جناب‌ عالی از اخبار و روایات برداشت دارید، تمدن جدید به‌ کلی باید از بین برود و مردم کوخ‌نشین بوده یا برای همیشه در صحراها زندگی نمایند... شما خود می‌دانید که من به شما علاقه داشته و شما را مفید می‌دانم ولی شما را نصیحت پدرانه می‌کنم که سعی کنید تنها خدا را در نظر بگیرید و تحت ‌تأثیر مقدس‌نماها و آخوندهای بی‌سواد واقع نشوید؛ چرا که اگر بناست با اعلام و نشر حکم خدا به مقام و موقعیت‌مان نزد مقدس‌نماهای احمق و آخوندهای بی‌سواد صدمه‌ای بخورد، بگذار هر چه بیشتر بخورد.»

متن کامل این نامه‌ها که مربوط به سال ١٣٦٧ است، در صحیفه نور موجود است. سیدحسن خمینی بارها در سخنرانی‌های خود به این موضوع اشاره کرده است. برای نمونه او در سخنرانی در شصت‌ونهمین اجلاس شورای مرکزی دانشگاه آزاد چنین گفته بود: «امام راحل در سال‌های آخر عمرشان همواره با صدور فتواهایی در رابطه با شطرنج و موسیقی، بت تحجری را که در آن دوران وجود داشت، شکستند. ایشان همچنین در آن دوران در کنار طرح بحث اسلام آمریکایی، بحث مقابله با نظام‌های طبقاتی را مطرح کردند و اعلام کردند، نظام سرمایه‌داری را نمی‌پذیرند.»

به گزارش آرمان امروز، در سال‌های اخیر «ازدواج سفید» بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. با وجود این، آنطور که مسئولان اذعان دارند تحقیقات گسترده و مستدلی در این رابطه انجام نشده است، حال آنکه اگر بنا باشد برنامه ریزی درستی در این حوزه انجام شود، لازم است اطلاعات دقیقی در این باره وجود داشته باشد.

شنیده‌ها حاکی از آن است که اندکی از جوانان جامعه، به ویژه در شهرهای پرجمعیت و بزرگی همچون تهران به تبعیت از سبک زندگی غربی شیوه خاصی برای با هم زیستن انتخاب کرده‌اند. این گروه از دختران و پسران گرچه تعدادشان بسیار قلیل است و شمارشان اندک، اما پیامدهای سبک زیستشان آنچنان مخرب و زیان‌آور است که علاوه بر خود دیگران را نیز دستخوش آسیب‌دیدگی، آزردگی و دلواپسی می‌کنند. این دختران و پسران سبک زیست مشترک خود را «ازدواج سفید» نام نهاده اند، اما آنچه را که به خلاف «ازدواج سفید» نام نهاده اند نوعی «زیست سیاه» است و ضربات حاصل از آن تا زمانی مدید پس از فروپاشی آن، همچنان استمرار می‌یابند. در اصل ترویج ازدواج سفید باعث بی اعتنایی به نظام خانواده، عدم مسئولیت پذیری دختران و پسران برای زندگی اجتماعی و جامعه پذیر کردن آنها می‌شود.

نبود امکانات برای ازدواج از جمله مسکن و بیکاری می‌تواند در شکل‌گیری چنین روابطی تاثیرگذار باشد. این در حالی است که خرداد امسال محمد اسماعیل مطلق، مدیرکل دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت درباره آمار ازدواج‌های سفید در کشور با بیان اینکه آماری در این زمینه وجود ندارد، اظهارکرد: وظیفه ما ترویج ازدواج سالم است و در این زمینه بر روی ازدواج‌هایی که ثبت شده است، فعالیت می‌کنیم. به گفته کارشناسان دلایل عمده ترویج این نوع سبک زندگی عدم مسئولیت‌پذیری و ریسک‌ محسوب می‌شود؛ چرا که در چنین روابطی افراد مسئولیت عملکرد خود را برعهده نمی‌گیرند.

افزایش خدمات مشاوره درپی رواج ازدواج‌سفید

رئیس مرکز توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد بهزیستی گفت: با رواج «ازدواج سفید» یا «روابط فراخانوادگی» در بین جوانان، نشانه‌های آسیب آن را از ۱۰ سال پیش در مراجعه به دفاتر مشاوره دیده‌ایم، به طوری که میزان مراجعه افراد بیشتر شده است. مجیدرضازاده درباره وضعیت آسیب‌های اجتماعی پس از رواج ازدواج سفید در جامعه افزود: از نظر اینکه ازدواج سفید باعث افزایش آسیب‌ها و آسیب‌رسانی به خانواده‌ها شده شکی نیست، اما آماری از میزان این آسیب‌ها به دست نیامده است. او ادامه داد: آسیب‌های ناشی از ازدواج سفید در بین جوانان به شرع و وضعیت کشور ما ربطی ندارد، هر چند که در کشور ما آسیب‌رسانی‌اش بیشتر می‌شود؛ چرا که چنین سنتی نبوده است، اما در هر کجا که ازدواجی صورت گیرد و ثبت نشود آسیب‌رسان خواهد بود. رئیس مرکز توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد بهزیستی تاکید کرد: اگر ازدواج ثبت شود قابل پیگیری خواهد بود در غیر این صورت هر یک از طرفین به ویژه زنان آسیب بیشتری می‌بینند و ممکن است آسیب‌های اجتماعی دیگری به تبع آن رخ دهد. رضازاده با بیان اینکه انجام تحقیقات گسترده در زمینه آسیب‌های ناشی از ازدواج سفید ساز و کار و بودجه زیادی می‌طلبد،‌ افزود: در دفاتر مشاوره ما وضعیت آسیب‌های ناشی از این موضوع کاملا مشهود است؛ چرا که بعد از اینکه ارتباطات فراخانوادگی و فرافردی (ازدواج سفید) رخ می‌دهد آمار مراجعان به دفاتر مشاوره ما بالاتر رفته است. رئیس مرکز توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد بهزیستی گفت: ‌این امر شاید مربوط به ۱۰ سال پیش باشد که نشانه‌های آن را در مشاوره‌های خط تلفنی ۱۴۸۰ دیدیم که بیشتر شکایات، نگرانی‌ها و مشکلات به این دست از روابط و مشکلات جنسی برمی‌گشت. به گزارش فارس، او افزود: بنابراین پیش‌ بینی کرده بودیم که چنین اتفاقات و آسیب‌هایی بیشتر شود. اکنون هم اگر رصد و برنامه‌ریزی‌های ما انجام شود، بهتر می‌توانیم آسیب‌های اجتماعی را برای آینده ارزیابی کنیم.

ازدواج‌هایی که هیچ‌وقت رسمی نمی‌شوند

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران درباره وضعیت ازدواج سفید در کشور به «آرمان امروز» می‌گوید: هر از چند گاهی موضوعی در کشور مطرح و به یک سوژه تبدیل می‌شود. از جمله این موضوعات جذاب می‌توان به ازدواج سفید اشاره کرد. در واقع ازدواج سفید مساله کشور ما نیست و مسائل مهم‌تری وجود دارد که نباید از آنها غفلت کرد. نمی‌توان موضوع ازدواج سفید یا هم باشی سیاه را به عنوان یک رفتار به رسمیت برشمرد. در کشور ما باید اصول رفتاری بر اساس دین مبین اسلام باشد و به این ترتیب باید قوانین و مقررات هم بر این اساس نوشته، اجرا و نظارت شود. در دین مبین اسلام و فرهنگ این مرز و بوم مقوله ای تحت این عنوان که زن و مرد نامحرم بتوانند با یکدیگر زیر یک سقف زندگی کنند وجود ندارد. سید حسن موسوی چلک می‌افزاید: ازدواج سفید با مبانی فرهنگی و دینی کشور ما مغایر است. این در حالی است که ازدواج سفید با مصداق‌هایی شبیه آن در کشور مغایراست. به دلیل عدم هماهنگی فرهنگ و مذهب با ازدواج سفید به هیچ عنوان نمی‌توان آن را به ثبت رساند و یا به رسمیت شمرد. نمی‌توان موضوعات، قوانین و فرهنگ‌های متضاد با باورهای جامعه را به رسمیت شناخت. به گفته او به هیچ عنوان ازدواج سفید در کشور ما مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد و هر گونه اقدام در این زمینه با واکنش شدید جامعه همراه است. برای مثال، جامعه ما درباره ازدواج موقت به عنوان یک فعل شرعی حساسیت شدید دارد، دیگر چه برسد به ازدواج سفید تحت عنوان یک فعل حرام و مغایریت آن با فرهنگ ! رئیس انجمن مددکاران ایران با بیان اینکه در کشور ما ازدواج سفید به یک مساله و موضوع جدی تبدیل می‌شود، می‌گوید: با اطمینان می‌توان گفت که هیچ سازمانی آماری از این موضوع در ایران ندارد. به عبارت بهتر اصلا نمی‌توان آماری از این نوع موضوعات به‌دست آورد و این به نوع مشکل برمی‌گردد. لذا نمی‌توان هیچ مسئولی در هیچ یک از قوای کشور را به دلیل اینکه آمار ندارند زیر سوال برد و به نوعی پاسخگو نبودن آنها را نشانه فرار از پاسخگویی‌شان تلقی کرد. در اصل هیچ سازمانی آماری دقیق از آسیب‌های اجتماعی ندارد، تا چه رسد به این نوع موضوعات. بعضی از افراد این موضوع را در ایران خیلی بزرگ نشان دهند. در حالی که اگر منصفانه نگاه کنیم و اغراض شخصی را مبنای تحلیل قرار ندهیم باید اعتراف کرد که مشکلاتی از قبیل طلاق، اعتیاد، خشونت‌های خانگی و... به مراتب مهم‌تر و قابل توجه هستند. به گفته او این نوع ازدواج‌ها حتی در غرب هم سرنوشت خوبی ندارند و نه تنها کمک به تشکیل نهاد خانواده نمی‌کنند بلکه مانع آن نیز است. دراین نوع ازدواج‌ها معمولا دخترها بیشتر از پسر‌ها آسیب می‌بینند. برای مثال فرار از مسئولیت تشکیل خانواده یکی از پیامدهای این نوع ازدواج‌هاست.