جایگاه زبان فارسی در محیط وب از پنجم به دهم رسیده است
جزیره دورافتاده از دهکده جهانی اینترنت
rezas
یکشنبه, 19 شهریور 1402 17:11
جزیره دورافتاده از دهکده جهانی اینترنت
شماره خبر: ۴۰۰۰۴۱۹
دنياي اقتصاد : زبان فارسی در دنیای مجازی کمرنگ و کمرنگ‌تر می‌شود؛ تا جایی که به گواه آمار W۳tech، سهم زبان فارسی در فضای وب نسبت به سال گذشته از ۶/ ۲ درصد به ۶/ ۱ درصد کاهش یافته است. کارشناسان معتقدند که دلایل مختلفی سبب شده تا این اتفاق رخ دهد، اما سیاست‌های داخلی از جمله فیلترینگ در راس این دلایل قرار دارند که حضور فارسی‌زبانان در فضای وب را کمرنگ‌تر کرده است. از طرف دیگر، ایران اکسس شدن (دسترسی به وب‌سایت‌ها تنها از طریق آدرس‌های اینترنتی ایران) بسیاری از وب‌سایت‌های داخلی هم باعث شده است تا سهم محتوای فارسی از اینترنت کاهش پیدا کند. این اتفاق علاوه بر کاهش محتوای فارسی در بستر وب، باعث اختلالات بسیاری شده که واکنش انجمن تجارت الکترونیک تهران را هم به دنبال داشته است. این انجمن در نامه‌ای ادامه روند فعلی را عامل کاهش کیفیت اینترنت و دامن زدن به ایزوله شدن اینترنت کشور می‌داند.
ضربه فیلترینگ به جایگاه زبان فارسی
آن‌طور که از گزارش w3tech پیداست، سهم زبان فارسی در فضای وب نسبت به سال گذشته کاهش یافته و از 6/ 2 درصد به 6/ 1 درصد رسیده است. همچنین در حال حاضر جایگاه زبان فارسی در میان زبانهای پرکاربرد وب نیز ۲ پله سقوط کرده و به جایگاه دهم رسیده است. این در حالی است که در سال 1400 زبان فارسی در میان زبانهای پرکاربرد دنیا جایگاه پنجم را کسب کرده بود. در مرداد ماه سال 1400 مقام‌های دولتی و کاربران فضای مجازی به جایگاه پنجم زبان فارسی در میان زبانهای پرکاربرد وب واکنش نشان دادند و کسب این جایگاه را نشان از رشد شتابان خط و زبان فارسی در اینترنت دانستند، اما این جایگاه چندان ماندگار نشد و طی دو سال گذشته روندی نزولی پیدا کرد. در مرداد ۱۴۰۰ اعلام شد که سه سایت دیجی‌کالا، آپارات و ورزش‌سه در فضای مجازی و همچنین افزایش ضریب نفوذ تلفن همراه در سالهای گذشته، دلایل رشد زبان فارسی بوده‌اند و در گزارش آن زمان W3tech این سه سایت در صدر وب‌سایت‌های فارسی پربیننده قرار داشتند. با این حال در گزارش جدید W3tech نام هیچ یک از این سه سایت ایرانی نیامده است و سایت شبکه‌های اجتماعی فیس‌بوک، توییتر، ویکی‌پدیا، نسخه تحت وب آفیس، وردپرس و... در صدر قرار دارند.
آن‌طور که فعالان حوزه و کارشناسان میگویند دلایل مختلفی باعث افت جایگاه زبان فارسی در فضای وب شده است. حامد بیدی کنشگر اینترنت و فضای مجازی درباره دلیل کمرنگ شدن زبان فارسی در فضای وب به «دنیای اقتصاد» میگوید: «می‌توان گفت سیاست‌های داخلی از یک طرف و تحریم‌های خارجی و محدودیتهای بین‌المللی از طرف دیگر، منجر به چنین اتفاقی شده است. با این حال در این موضوع به نظر می‌رسد که سیاست‌های داخلی از چند جهت بیشتر تاثیرگذار بوده است. در راس تمام سیاست‌های داخلی هم سیاست فیلترینگ باعث حضور کمرنگ‌تر ایرانیان در پلتفرم‌های بین‌المللی شده است. این اتفاق به نوعی تاثیر فرهنگ اجتماعی ایرانیان را در دهکده فرهنگ جهانی و همچنین نفوذ و قدرت فرهنگ ایرانی در دنیا را کمتر میکند.»
بیدی ادامه داد: «در دهه 80 پلتفرم‌های داخلی بسیار خوبی برای میزبانی وبلاگ‌نویسی فعالیت میکردند و تیغ سانسور هم مانند امروز تیز نبود. از طرف دیگر گستردگی فیلترینگ کمتر بود؛ در نتیجه در آن زمان زبان فارسی در فضای وب گستردگی بیشتری داشت. با وجود اینکه ضریب نفوذ اینترنت در ایران بسیار رشد کرده است و توقع می‌رفت که زبان فارسی در فضای وب بیشتر گسترش یابد، این اتفاق عملی نشد. یکی از بارزترین دلایل این اتفاق، فیلترینگ است. اما تنها بحث سیاست فیلترینگ مطرح نیست و اختلال ترافیک بین‌المللی هم به عنوان مکمل سیاست فیلترینگ در این اتفاق نقش پررنگی دارد. وقتی کاربر با سایت یا پلتفرمی روبه‌رو می‌شود که فیلتر نشده است، اما دسترسی سخت و کندی دارد، ترجیح می‌دهد فعالیت زیادی نداشته باشد. کما اینکه اگر امروز یوتیوب رفع فیلتر شود و مشکلات کمتری برای بارگذاری ویدئوها وجود داشته باشد، طبعا مردم راحت‌تر می‌توانند تولید محتوا کنند و همین موضوع منجر به تولید محتوای فارسی بیشتر می‌شود.»
بی‌اثری ایران اکسس در ارتقای امنیت وب‌سایت‌ها
انجمن تجارت الکترونیک تهران در نامه اخیر خود تاکید کرده است که ایران اکسس شدن وب‌سایت‌ها هم نقش پررنگی در کم شدن سهم محتوای فارسی در اینترنت داشته است. این انجمن در نامه‌ای خطاب به مدیران درگاه‌های اینترنتی کشور اظهار کرده است: «با توجه به نتایج تست‌های کمیسیون اینترنت و زیرساخت انجمن تجارت الکترونیک، درگاه شما فقط از طریق آدرس‌های اینترنتی ایران قابل دسترس است(IRAN Access شده است). این موضوع باعث نارضایتی کاربران و اختلال‌هایی از جمله موارد ذیل شده است: کاربران بین‌المللی از جمله ایرانیان خارج از کشور، امکان اتصال به این وب‌سایت را ندارند؛ ممکن است کاربران داخلی در هنگام استفاده از ویپیان، خدمات شما را دچار اختلال یا قطع تصور کنند؛ موتورهای جستوجو و روبات‌های دسته‌بندی و تحلیل اطلاعات از جمله گوگل و بینگ، در پیمایش و اتصال کاربران به وب‌سایت شما با اختلال مواجه میشوند؛ اختلال موتورهای جستوجو باعث افزایش حملات کلاهبرداری (فیشینگ) از طریق وب‌سایت‌هایی می‌شود که تلاش می‌کنند جایگزین وب‌سایت شما را معرفی کنند؛ سهم محتوای فارسی از اینترنت کاهش و توسعه و ویژه‌سازی ابزارهای جهانی با زبان فارسی به مرور کاهش پیدا میکند.»
در ادامه این نامه آمده است: «این موضوع علاوه بر آسیبی که مستقیم به شما و کاربران شما وارد میکند، باعث کاهش کیفیت اینترنت و دامن زدن به ایزوله شدن اینترنت کشور می‌شود. در نتیجه انجمن تجارت الکترونیک احتراما دعوت میکند که این اعلام محدودیت خودخواسته که احتمالا به دلیل نگرانی‌های امنیتی انجام شده است و به نظر کارشناسان این حوزه تاثیری در ارتقای امنیت درگاه شما ندارد، به فوریت برداشته شود.» حامد بیدی درخصوص ایران‌اکسس شدن وب‌سایت‌ها میگوید: «ایران اکسس شدن سایت‌ها باعث می‌شود به یک جزیره تبدیل شویم و ارتباط دو طرفه‌مان قطع شود؛ یعنی نه تنها شهروندان ایرانی به سایت‌های خارج از ایران دسترسی نداشته باشند، بلکه خارجی‌ها نیز به محتواهای ما دسترسی پیدا نکنند. این موضوع باعث می‌شود که ما جزیره‌ای پرت و دورافتاده در دهکده جهانی اینترنت باشیم.» عطا خلیقی از مدیران سابق پرشین بلاگ و رئیس فعلی کمیسیون تجارت الکترونیک نصر تهران نیز در خصوص چالش‌های ایران اکسس شدن سایت‌ها به «دنیای اقتصاد» میگوید: «ایران اکسس شدن بیشتر مربوط به سایت‌های دولتی بوده است.
با این حال هر چه تعداد سایت‌های داخلی که ایران اکسس هستند بیشتر شود، دسترسی گوگل به محتوای فارسی کمتر می‌شود. شاید بخش خصوصی به دلیل مسائل امنیتی این روند را در پیش گرفته باشد، اما این بهانه خوبی برای ایران اکسس کردن سایت‌هایشان نیست. این یعنی آنها نمی‌توانند امنیت سایت‌هایشان را تامین کنند؛ در نتیجه مجبور میشوند آی‌پی‌‌های خارجی را ببندند که هکرهای خارجی نتوانند سایت‌شان را هک کنند. این یعنی ما از نظر فنی آنقدر ضعیف هستیم که به خاطر این موضوع سایت‌ها را ایران‌اکسس میکنیم.» او در ادامه افزود: «از طرف دیگر، مهاجرت افراد متخصص این‌قدر زیاد شده است که دیگر افرادی که می‌توانند کار محافظت از دیتاها را انجام بدهند، بسیار محدود شدهاند. این مجموعه اتفاقات باعث شده تا سهم زبان فارسی از وب کاهش پیدا کند و نمی‌توان گفت تنها یک پارامتر خاص باعث این اتفاق شده است.»
این در حالی است که از دسترس خارج شدن وبلاگ‌های فارسی - که زمانی منابع بزرگ و مهم تولید محتوای فارسی در فضای وب بودند- هم تاثیر چشمگیری بر کمرنگ شدن این زبان در فضای وب داشته است. مهمترین اتفاق در این زمینه، توقف فعالیت پرشین بلاگ است. عطا خلیقی که یکی از مدیران پرشین بلاگ در دهه 80 بود، در این باره میگوید: «من در سال 83 از پرشین بلاگ خارج شده‌ام. اما بهطور کلی بسته شدن هر سایتی که محتوای زیادی دارد، ضربه محکمی به زبان فارسی خواهد زد. در حال حاضر اکثر محتوایی که تولید می‌شود، در بلاگ‌ها است. بهطور کلی سایت‌هایی که محتوا تولید می‌کنند، به‌دنبال این هستند که رتبه‌شان در گوگل افزایش پیدا کند تا از این طریق بازاریابی انجام دهند. وقتی فضای استارت‌آپی ضعیف می‌شود، درآمدزایی در آن فضا کمتر خواهد بود؛ در نتیجه فعالیت‌های مربوط به تولید محتوا هم که به واسطه بازاریابی شرکت‌ها انجام می‌شود، کاهش پیدا میکند. به همین دلیل نمی‌توان ایران اکسس شدن را تنها پارامتر کم شدن سهم زبان فارسی از وب دانست.»
با این اوصاف افزایش ضریب نفوذ اینترنت و تلفن همراه نه تنها به گسترش خط و زبان فارسی در فضای وب منجر نشده است، بلکه ادامه محدودیتهای فعلی با ایزوله کردن ارتباطات اینترنتی کشور، نقش زبان فارسی در فضای وب را کمرنگ‌تر خواهد کرد.
منتشرشده در
اخبار
برچسب‌ها
پنج شنبه, 16 شهریور 1402 18:41
ویژه نامه در مصاف با استعمار (سالروز رحلت آیت الله میرزای شیرازی(ره))
ویژه نامه در مصاف با استعمار (سالروز رحلت آیت الله میرزای شیرازی(ره))
سید محمدحسن حسینی (۱۲۳۰ - ۱۳۱۲ق) مشهور به میرزای شیرازی، میرزای بزرگ و میرزای مجدد، از مشهورترین مراجع تقلید شیعه در قرن چهاردهم و صادرکننده فتوای تحریم تنباکو. برخی او را «احیاگر قدرت فتوا» دانسته‌اند. پس از درگذشت شیخ مرتضی انصاری در سال ۱۲۴۳ش، به مرجعیت عام شیعه رسید و تا پایان عمر خود، به مدت سی سال مرجع واحد شیعیان بود. میرزای شیرازی در ۸۲ سالگی (در 24 شعبان 1312ق/ 1 اسفند 1273ش) در سامرا درگذشت و در حرم امیرالمؤمنین(ع) در نجف دفن شد.
تاریخ انتشار : 1399/1/29
بازدید : 1599
تاریخ بروزرسانی: 27 اردیبهشت 1402
شناسنامه
سید محمدحسن حسینی، ۱۵ جمادی‌الاول ۱۲۳۰ق/۴ اردیبهشت ۱۱۹۴ش، در شیراز متولد شد. پدرش میرزا محمود، از عالمان دین بود. میرزا محمدحسن، پدرش را در کودکی از دست داد و دائی‌اش میرزا حسین موسوی معروف به مجدالاشراف سرپرستی او را به عهده گرفت.
میرزا محمدحسن، در سالهای اقامت در اصفهان، و در بین ۱۷ تا ۲۰ سالگی با دخترعموی خود ازدواج کرد و صاحب یک دختر و یک پسر به نام علی شد. همسر اول میرزای شیرازی، ۱۳۰۳ق درگذشت. او همسر دیگری هم داشت که از او صاحب پسری به نام محمد و همچنین یک دختر شد.
میرزای شیرازی در سال ۱۲۸۷ق برای انجام اعمال حج به مکه رفت. در این سفر، شریف مکه به دیدار میرزا آمد و او را به خانه خود برد. میرزا حسن در این سفر قصد اقامت دائمی در مدینه داشت و زمانی که این امر ممکن نشد، تصمیم به مجاورت در مشهد گرفت. اما در نهایت به سامرا رفت و تا پایان عمر در آن شهر سکونت داشت.
میرزای بزرگ، دوشنبه ۲۴ شعبان ۱۳۱۲ق برابر با ۱ اسفند ۱۲۷۳ هجری شمسی، در ۸۲ سالگی در سامرا درگذشت و در یکی از حجرات صحن حرم امیرالمومنین دفن شد. برخی دلیل مرگ میرزای شیرازی را بیماری برونشیت یا سل دانسته‌اند و برخی دیگر، درگذشت او را حاصل مسموم شدن از سوی مزدوران دولت انگلیس میدانند. (ویکی شیعه)
یادمان مرجعی که انگلیس را زمین گیر کرد
زندگی علمی
«حاج میرزا محمد حسن شیرازی، معروف به «میرزای شیرازی بزرگ» ، ابتدا دراصفهان تحصیل کرد و سپس به نجف رفت و در حوزه درس صاحب جواهرشرکت کرد و بعد از او به درس شیخ انصاری رفت و از شاگردان مبرز و طراز اول شیخ شد. بعد از شیخ انصاری مرجعیت عامه یافت. در حدود23 سال مرجع علی الاطلاق شیعه بود و هم او بود که با تحریم تنباکو، قرار داد معروف استعماری رژی را لغو کرد. شاگردان زیادی در حوزه درس او تربیت شدند، از قبیل آخوندملا محمد کاظم خراسانی، سید محمد کاظم طباطبائی یزدی، حاج آقا رضاهمدانی، حاج میرزا حسین سبزواری، سید محمد فشارکی رضوی، میرزا محمدتقی شیرازی و غیر اینها. از او اثری کتبی باقی نمانده است، ولی احیانا برخی ازآرائش مورد توجه است. در سال 1312 ه. ق درگذشت.» )آشنایی با علوم اسلامی، ص 314؛ شهید آیت الله مطهری(ره))
مرجعیت
سالهای 1281 تا 1312 ق عصر مرجعیت و زعامت عامه میرزای مجدد محمد حسن شیرازی است. در اهمیت مقام علمی او همین بس که شیخ اعظم هر وقت مسئله ای را مورد بحث قرار می داد و میرزا حضور داشت، نظر او را جویا می شد. و بارها میرزای شیرازی را مجتهد مطلق معرفی کرد. دیری نپایید که میرزا در درس شیخ بر همگان برتری یافت و آنگاه که استادش و دیگران شایستگیها و خصلتهای ویژه ای در او یافتند، میرزا را بیش از پیش مورد توجه و عنایت قرار دادند. و از این رو با رحلت شیخ اعظم، و با در گذشت آیت الله سید حسین کوه کمره ای، مرجعیت شیعه به وی محول شد. او نخستین مجتهدی است که شیوه اجتهادی شیخ انصاری را ترویج کرد. علامه محقق شیخ آقا بزرگ تهرانی دانش پژوهان مکتب میرزای شیرازی را که به تحصیل و تحقیق مشغول بودند بالغ بر سیصد و هفتاد نفر نام برده است. (فقهای نامدار شیعه؛ غقیقی بخشایشی، عبدالرحیم)
هجرتی بزرگ
سامراء در اواخر قرن سیزدهم هجری به لحاظ اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی اوضاع پریشان و آشفته ای داشت. شیعیانی که قصد زیارت این حرم مقدس را می نمودند، در هنگام ورود به این دیار و نیز هنگام ترک سامراء مراقب و خوفناک بودند تا مبادا گرفتاری برای شان به وجود آید؛ زیرا از شر عده ای اوباش هیچ گونه تأمین مالی و جانی نداشتند. آنان ضمن غارت اموال و دارایی و ملزومات زائرین، به ایشان لطمات و صدمات فراوانی وارد می کردند. شیعیان اندکی در جوار حرم عسکریین (علیهما السلام) زندگی می کردند که از بسیاری امکانات رفاهی، خدماتی و اجتماعی محروم بودند و در عین حال امنیت جانی هم نداشتند و دچار رقابت های خشن عشایر، تعصبات قومی و نزاع های قبیله ای بودند و نسبت به معارف قرآن و عترت و فرهنگ اهل بیت (علیهم السلام) جاهل بودند.
آستان مقدس سامراء با آن سابقه درخشان و تابناک، در حاشیه قرار گرفته بود و صرفا به عنوان شهری تاریخی از آن سخن می گفتند و گویا در دست افرادی با مذهب افراطی به اسارت درآمده بود. گرد و غبار غریبی بر بقعه و بارگاه عسکریین (علیهما السلام) نشسته و شیعیان از این بابت رنج می بردند.
در 1290 قمری میرزای شیرازی که از نظر علم و تقوا، فرزانگی، هوشیاری و فراست، شرح صدر و فروتنی در میان فقهای عتبات عراق و زعمای حوزه نجف اشرف در اوج قرار داشت، به همراه عده ای از مقربان و شاگردان شایسته و برجسته عازم سامراء شد. بزرگان حوزه نجف تصور می کردند که میرزا برای زیارت عازم این شهر شده است، ولی چند ماه که می گذرد و میرزا از سامراء بازنمی گردد، آنان به سامراء می روند و دلیل این امر را از ایشان جویا می شوند. میراز به آنها می گوید که در تصمیم خود استوار است و می خواهد در این شهر بماند. به تدریج شیفتگان این مرجع والاتبار به منظور استفاده از محضرش به سوی سامراء حرکت کردند. رفته رفته سامراء چهره ای تازه به خود گرفت و پذیرای سیل مهاجران، اعم از علما و مردم عادی شد. درس میرزای شیرازی رونق گرفت و این تکاپوی آموزشی و علمی بر سیمای اجتماعی، و اقتصادی شهر اثر گذاشت.
مکتب سامراء و امور اجتماعی و سیاسی
حیات سیاسی و تحریم تنباکو
پس از شکست ایران در نبرد با روسها، استعمار انگلیس تلاش کرد از ضعف ایران استفاده کند و بر ایران مانند هندوستان تسلط یابد. انگلیس میخواست بر شاهرگهای اقتصادی ایران مسلط شود. پس با رایزنیها و حیله های فراوان، امتیاز تنباکو را از شاه ایران گرفت.
سید جمال الدین اسدآبادی، نخستین کسی بود که درباره این ماجرا به میرزای شیرازی که مرجع شیعیان بود، هشدار داد. آن زمان سید جمال به استانبول تبعید شده بود و میرزای شیرازی در سامرا زندگی میکرد. پس از آن، تلگرافهای بسیاری از ایران به سامرا فرستاده شد و میرزا را در موقعیتی خاص و تاریخی قرار داد، زیرا سکوتش به معنای سکوت در برابر غارت ایران بود. او نمیدانست پس از صدور فتوا، شیعه و مرجعیت میتواند از توطئه های انگلیسیها در امان باشد یا نه، چرا که اگر فتوایی میداد، فتوا علیه استعمار غرب بود.
چنین موقعیت خطرناکی برای نخستین بار پیش آمده بود و میرزای شیرازی که تنها و بدون مشاور مانده بود، راهی سرداب غیبت شد و چند روزی به امام زمان (عج) توسل کرد تا اینکه سرانجام پس از ده روز مردم احساس کردند حالت میرزا تغییر کرده است. پس شاگردان ویژه او به دیدارش شتافتند تا از تصمیمش آگاه شوند. استاد پاسخ داد: «امروز اجازه نوشتن فتوا را مولایم به من داد.»
پس قلم را برداشت و تنها یک جمله نوشت: «الیوم استعمال تنباکو در حکم محاربه با امام زمان (عج) است.» (انتظار نوجوان اردیبهشت 1385، شماره 11)
پیکار پیروز؛ نقش مرجعیت شیعه علیه استعمار انگلیس
تحلیل قدرت در اندیشه سیاسی آیت الله میرزای شیرازی
حکم حرمت تنباکو؛ از میرزای شیرازی یا ناحیه مقدسه؟
فتوایی که مانع از ۵۰سال سلطه انگلستان بر ایران شد
میرزای شیرازی و نهضت تنباکو;به مناسبت دویستمین سال تولد آیةاللّه العظمی میرزا محمدحسن شیرازی (ره)
قیام تنباکو، جنبشی پیروز بر استعمار
میرزای بزرگ(تولد میرزا محمدحسن شیرازی)
لغو امتیاز تنباکو به فتوای آیت الله میرزای شیرازی(1) (2) (3)
ملکه‌ای که «حلال» و «حرام» سرش میشد
تنباکو و پیامدهای آن فتوای تحریم
تاریخ نویسان درباری و نقش روحانیون در نهضت تنباکو
فتاوای موثر اجتماعی؛ به بهانه سالروز صدور فتوای تاریخی میرزای شیرازی
حکم حکومتی و مجتهدان دیگر؛ (میرزای آشتیانی و میرزای شیرازی)
علت حضور نیافتن جریان روشن فکری در نهضت تحریم تنباکو
سیره عملی
میرزای شیرازی در خوش برخوردی و خوش سلیقگی و شیرینی گفتار نمونه نداشت. در برخورد با هر کس آن چنان که شایسته ی او بود، حقّش را ادا می کرد به طوری که شخص مزبور در هنگام جدا شدن از میرزا در نهایت شادمانی و رضایت، ایشان را ترک می گفت. هیچ کس به سعه ی صدر او نبود. واردشوندگان وملاقات کنندگان او بسیار زیاد بودند و در میان آن ها از مؤمن و منافق، خائن و امین، درستکار و تبهکار دیده می شدند و ایشان با هر کدام بنا بر شأن و منزلتشان سخن می گفت. (مجله گنجینه آذر 1380، شماره 9)
روزی آخوند خراسانی در مجلس درس استاد خود میرزای شیرازی در سامرا شرکت کرد تا از سخنان وی کسب فیض کند. استاد بالای منبر نشسته بود و برای اثبات نظر خود اقامه دلیل می کرد. آخوند بر نظر استاد ایراد کرد و از خود نظری دیگر بیان داشت. استاد در مقام جواب برآمد و دلایل شاگرد خود را رد کرد و باز برای اثبات نظر خود دلیلهای دیگر آورد و این دو سه بار تکرار شد. سایر طلاّ ب ساکت نشسته بودند و به مباحثه آن دو با دقّت هر چه تمام تر گوش فرا می دادند. چون کار مباحثه و مناظره بالا گرفت آخوند به عنوان احترام نظر استاد را قبول و سکوت اختیار کرد.
فردای آن روز هنگامی که میرزا برای تدریس بر فراز منبر آمد قبل از شروع درس رو به طلاّ ب و فضلای جلسه درس گفت: «در مسأله دیروز حق با جناب آخوند بود و نظر ایشان درست است.»(فصلنامه فقه اهل بیت فارسی، شماره 42 , مختاری، رضا)
میرزای بزرگ در مکه حاضر به ملاقات خلیفه نشد
رفتار حکیمانه میرزای شیرازی با یک مخالف
از نگاه دیگران
همیشه علما و زعمای اسلام ملت را نصیحت به حفظ آرامش می کردند. خیلی از زمان میرزای بزرگ مرحوم حاج میرزا محمدحسن شیرازی نگذشته است. ایشان با این که یک عقل بزرگ متفکر بود و در سامره اقامت داشت در عین حال که نظرشان آرامش و اصلاح بود لکن وقتی ملاحظه کردند برای کیان اسلام خطر پیش آمده است و شاه جائر آن روز می خواهد به وسیله کمپانی خارجی اسلام را ازبین ببرد این پیرمرد... ناچار شد سلطان مستبد را نصیحت کند. مکتوبات او هم محفوظ است. آن سلطان گوش نمی داد و با تعبیرات سوء و بی ادبی به مقام شامخ عالم بزرگ روبه رو شد تا آن جایی که آن عالم بزرگ مجبور شد یک کلمه بگوید که استقلال برگردد. (صحیفه نور ج1/16)
از میان علمایی که در اواخر قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم هجری به منصه ظهور رسیده اند، نام مبارک «میرزای بزرگ شیرازی» ، مرجع بلامنازع شیعه بلکه عالم اسلام، بر تارک تاریخ می درخشد. وی بزرگترین جنبشهای مذهبی علیه ظلم و فساد حاکم و استعمار در حال استیلا بر کشورهای اسلامی، من جمله ایران را پایه گذاشت. نام میرزای شیرازی و جنبش تحریم تنباکو چنان با هم عجین شده اند که با یاد کردن یکی، بی درنگ دیگری در خاطر می آید. اما زندگی پربارمیرزا تنها در پی ریزی این نهضت خلاصه نمی شود، بلکه شخصیت فوق العاده این مردبزرگ، در جای جای حیات طیبه او هویداست و ماجرای تنباکو تنها جلوه ای از برکات وجودی این مرد مقدس است. (بیانات مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از روحانیون، 14 / 12 / 1370)
میرزای شیرازی در کلام مقام معظم رهبری
مصاحبه با آیه الله سید رضی شیرازی
مصاحبه بااستاد سیدمحمد بحرالعلوم
رشحاتی از قلم
ابرهای سیاه، از دودکش نفس ها در آسمان پراکنده می شد و آینده ی آسمان را، تراکم نفس های اهریمنی تهدید می کرد.
انگار همگان عطرها را فراموش کرده اند، هرخانه فقط بوی «تنباکو» می داد و ترفند دیرینه ی استعمار، شکل تازه ای پیدا کرده بود. دست های سیاه بیگانه به دور جام های بلورین تنیده می شد و ساده اندیشان امت، سرمایه های خود را به آسانی دود می کردند.
مردی از تبار نور، مردی از قبیله ی خورشید، مردی که صلابتش از علی(ع) پیروی می کرد و فتوایش از ذوالفقار، بر تراکم ابرهای تیره تاخت و نفس ها را به پاکی و زلالی رهنمون شد.
مردی که از فریاد اندیشه هایش دیوار جهل فرو ریخت و کاخ های ستم از پژواک آن لرزیدند، چون سروی که ریشه ی کهن و قامت ستبر دارد، مقابل استعمار پیر ایستاد و نقشه های اهریمنی آنان را بر باد داد.
میرزای شیرازی(ره) مردی با صلابت فقاهت بود که قدرت اجتهاد را در جهان اسلام به اثبات رسانید. عروج ملکوتی اش فراموش ناشدنی و ملکوت نامش همیشه باقی است. (اشارات آبانماه سال 1381 ، شماره 42)
مرجعیت؛ میان بُر جاده های بلوغ
کتابشناسی
نگارخانه
منتشرشده در
مناسبتها
برچسب‌ها
پنج شنبه, 16 شهریور 1402 17:13
ویژه نامه مرزبان حریم تشیع (به مناسبت سالروز رحلت میرحامد حسین هندی(ره))
ویژه نامه مرزبان حریم تشیع (به مناسبت سالروز رحلت میرحامد حسین هندی(ره))
.jpg)
سید مهدی ابوظفر معروف به میرحامدحسین هندی (۱۲۴۶-۱۳۰۶ق) از سادات و علمای شیعه قرن سیزدهم در هند است که آثاری در دفاع از تشیع از جمله چندین ردیه بر کتاب های ضدشیعی نگاشته است که مشهورترین آنها کتاب عبقات الانوار است که آن را با هدف اثبات امامت و دفاع از ولایت امیرالمومنین نوشته است. 18 صفر سالروز رحلت این عالم بزرگ شیعی است.
تاریخ انتشار : 1399/7/14
بازدید : 3410
زندگینامه میرحامدحسین هندی(ره)
میر حامد حسین در پنجم ماه محرم سال 1246 ق در «میروت» هند دیده به جهان گشود. وی از همان کودکی علاقۀ وافری به اهل بیت عصمت و طهارت داشت، به حدی که هر شب تا برادرانش یکی دو صفحه از کتاب حملۀ حیدری میرزا محمد رفیع باذل را نمی خواندند، خوابش نمی برد.
میر حامد حسین از سال هفتم شروع به درس خواندن نمود، پدر بزرگوارش در دفترچۀ خاطراتش اینگونه ثبت فرموده است: «سید مهدی ابو ظفر معروف به سید حامد حسین سلمه الله تعالی به تاریخ هفدهم ربیع الاول سنۀ 1252 هجریۀ مقدسه، که روز ولادت با سعادت حضرت رسول(ص) است، به مکتب نشسته، پیش شیخ کرمعلی خواندن شروع کرد، خدای تعالی شانه توفیق تحصیل تمامی علوم متعارفه و خواندن کتب متداوله را، عطا فرماید، بجاه محمد و آله الاطهار.»
تا چهارده سالگی متداول و مرسوم آن روز را به پایان رسانید. هنوز بیش از پانزده بهار از عمر پر بار میر حامد حسین نگذشته بود که پدرش چشم از جهان فرو بست. از این پس میر حامد حسین نزد اساتید و بزرگانی چون: علامه مفتی سید محمد عباس شوشتری، مولوی برکت علی حنفی، سید محمد سلطان العلما، سید حسین سید العلماء و سید مرتضی به فراگیری علوم و فنون اسلامی پرداخت. چند سالی بیش نگذشت که تحصیل را به پایان رساند و در هر رشته سر آمد اقران و یکه تاز میدان شد و هیچ فردی به همپایگی او نمی رسد. آنگاه شروع کرد به تصحیح و تنظیم مؤلفات پدر عالیقدرش. فتوحات حیدریه، رسالۀ تقیه و تشیید المطاعن پدر را تصحیح و طبع نمود. و در این هنگام بود که مولا حیدر علی فیض آبادی کتاب منتهی الکلام را علیه شیعه نوشت، مرحوم میر حامد حسین در مدت شش ماه کتاب ارزشمند ده جلدی استقصاء الافهام و استیفاء الانتقام فی نقص منتهی الکلام را نگاشت. آنگاه کمر همت به تدوین دائرة المعارف عظیم عبقات الانوار بست و تن واحد، کار صدها محقق و اندیشمند را انجام داد. («فیض القدیر» قطره ای از «عبقات»؛ میر شریفی، سید علی؛ کیهان فرهنگی، اردیبهشت 1367 - شماره 50)
میر حامد حسین پاسدار ولایت متوفای 1306 ه.ق
"میر حامد حسین" حق بزرگی بر گردن شیعیان دارد
علمای اهل سنت از کتاب عبقات الانوار هراسانند
خاندان میرحامدحسین از نیشابور تا هند
در زمان پادشاهان نیشابوری جماعت زیادی از نیشابور و مشهد مقدس و سایر شهرهای خراسان به هندوستان رفتند و در شهر لکهنو که مرکز حکومت آنان بود ساکن شدند، و تقریبا تمام رجال مذهبی و سیاسی این دسته از ملوک هند خراسانی بودند. سادات نقوی که نیشابوری هستند، در زمان پادشاهان اود به هند رفته اند. مرحوم میر حامد حسین نیشابوری صاحب عبقات الانوار در تحت حمایت این پادشاهان فعالیت می کرد. راجع به پادشاهان نیشابوری چند کتاب در هند نوشته شده که از جمله تاریخ شاهیه نیشابوریه است.
غیر از چند طبقه از سلاطین که ذکر شد، طبقات دیگری نیز در بنگاله، بهار، گجرات، برار و پنجاب سلطنت کرده اند و هر کدام در منطقه خود در ترویج اسلام کوشش کرده اند. تاریخ اسلامی هندوستان بسیار مشروح است و باید هیاتی در این موضوع کار کند. خوشبختانه کتابخانه های هند و پاکستان بسیار غنی است و منابع و مآخذ این کار فراوان است. (کتاب مجموعه آثار شهید مطهری جلد 14 بخش سوم؛ خدمات ایران به اسلام؛ گستردگی و همه جانبگی ملوک نیشابوری اود)
«لکنهو» که از قدیمی ترین مکان های تبلیغ تشیّع و خلق آثار شیعه و تربیت عالمان شیعه مذهب بوده است، علاوه بر داشتن حوزه های قدیمی و با برکت و تربیت دانشمندان سترگی در دفاع از تشیع چون «میرحامد حسین نقوی» که مدافع قوی مکتب اهل بیت(ع) است و اثر بسیار پرافتخار «عبقات الانوار»ش در حقانیت مکتب تشیع، می درخشد. قبر شریف مؤلف این کتاب در محل حسینیه «غفران مأب لکنهو» هند است. چندین کتابخانه بزرگ خطی از آثار شیعه در آنجاست که جای کار بسیاری دارند؛ و بر ما لازم است که با غور در این آثار نایاب و استفاده علمی از آنها، علاوه بر حفظ و حراست از آن آثار، در تکمیل تحقیقات شیعی و اسلامی از آنها استفاده کنیم؛ (مجله معارف آذر و دیماه سال 1392 شماره 100)
خاندان میرحامد حسین اصالتشان از نیشابور بود که یکی از اجدادش در قرن هفتم به سبب حمله مغول به هندوستان هجرت کرد و در شهر کنتور اقامت کرد. برخی از مشاهیر این خاندان عبارتند از:
- سید الله کرم موسوی (م ۱۱۸۱ق)، او جد میر حامدحسین است که در استنساخ قرآن و کتب اهتمام داشته است. آثاری به خط وی در کتابخانه ناصریه لکهنو موجود است.
- سید محمدقلی موسوی هندی (۱۱۸۸-۱۲۶۰ق) پدر میرحامدحسین از شاگردان سید دلدار علی نقوی بود. تشیید المطاعن در رد بر باب مطاعن از کتاب «التحفة الاثنی عشریه» عبدالعزیز دهلوی از آثار اوست.
- سید سراج حسین(درگذشته ۱۲۸۲ق)، برادر میرحامد حسین است که در علوم ریاضی تألیفاتی دارد.
- سید اعجاز حسین (درگذشته ۱۲۸۶ق) برادر میر حامدحسین است که در تدوین استقصاء الافحام به برادرش میرحامد حسین کمک کرده است. کشف الحجب و الاستار، شذور العقیان فی تراجم الاعیان، رسالة فی مناظرته مع المولی جان محمد اللاهوری و القول السدید فی رد الفاضل الرشید را تألیف کرده است.
- سید ناصر حسین(۱۲۸۴-۱۳۶۱ق) فرزند میرحامد حسن بود که به گفته سید محسن امین از بزرگان و مراجع هند به شمار می رفت. (ویکی شیعه)
نقش علمای مهاجر ایرانی در ترویج تشیع در لکهنوی هند
خاندان میر حامد حسین، خاندان آگاهی و جهاد
میر حامد حسین؛ بزرگ شیعه در هند
سیره و حیات علمی میرحامدحسین
علامه میر حامد حسین محققی خستگی ناپذیر و متتبعی بی نظیر بود، او تمام لحظات عمر عزیزش را وقف مطالعه و تحقیق نمود، به طوری که یک آن از تتبع و تحقیق غفلت نورزید. از عجایب این اعجوبۀ دهر و اسطورۀ قرن اینکه با دو دست می نوشت یعنی با دست راستش می نوشت و هنگامی که دست راستش خسته می شد، با دست چپ شروع به نوشتن می نمود و وقتی که هر دو دستش خسته می شد، آنگاه مطالب را املا می نمود و کاتبش برایش می نوشت. آنقدر در امر تحقیق و تتبع سختکوش بود که هنگام بیماری نیز مشغول تحقیق و بررسی بود. گویند: زمانی که جنازۀ مطهرش را برای تغسیل به غسالخانه بردند، غسال دید روی سینه اش یک گودالی نقش بسته، وقتی از فرزند ارشدش سید ناصر حسین پرسید، او در جواب گفت: در اواخر عمر که پدرم بیمار شد و نمی توانست خود کتاب را بگیرد و مطالعه نماید، به ما دستور می فرمود کتاب را روی سینه اش قرار می دادیم و وی مشغول مطالعه می شد، لذا این گودال بر اثر فشار و سنگینی کتاب به وجود آمده است!
علامه شیخ آقا بزرگ تهرانی می نویسد: «میر حامد حسین عالمی پر تتبع بوده و پر اطلاع و محیط بر آثار و اخبار و میراث علمی اسلامی. او در این تتبع و احاطه به مرتبه ای رسید که هیچ کس از معاصران او و متأخران، بلکه بسیاری از عالمان قرون پیشین نیز به پایۀ او نرسیدند. همۀ عمر خویش را به بحث و پژوهش در اسرار اعتقادات دینی و حراست اسلام و مرزبانی حوزۀ دین راستین بگذرانید. من در سده های اخیر کسی را نمی شناسم که در این راه چونان او جهاد کرده و کوشیده باشد و همه چیز خویش را در راه استواری حقایق مسلم دینی از دست داده باشد، چشم روزگار در سر تا سر آبادیها و اعصار، در پژوهش و تتبع، در فراوانی اطلاع، در دقت نظر و هوش، در حفظ و ضبط مطالب، کسی چنان او ندیده است... امری عجیب است که میر حامد حسین، این همه کتابهای نفیس و این دائرة المعارف های بزرگ را تألیف کرده است، در حالی که جز با کاغذ و مرکب اسلامی(یعنی کاغذ و مرکبی که در سرزمین های اسلامی و به دست مسلمانان تهیه می شده است.) نمی نوشته است و این به دلیل تقوای فراوان و ورع بسیار او بوده است. اصولا دوری وی از به کار بردن صنایع غیر مسلمان مشهور همگان است.» («فیض القدیر» قطره ای از «عبقات»؛ میر شریفی، سید علی؛ کیهان فرهنگی، اردیبهشت 1367 - شماره 50)
مرحوم میرحامد حسین هندی را به تشییع جنازه فرزندش دعوت می کنند، می فرماید: تألیف کتاب «عبقات الانوار» واجب تر از تشییع جنازه فرزند جوانم می باشد. من فرصت این کار را ندارم، شما از طرف من بروید و مرا با تألیف کتاب تنها بگذارید تا حقّانیت علی مرتضی علیه السلام را از سخنان اهل سنّت ثابت کنم. (روحانیت شیعه، ص50، به نقل از مجله مبلغان اسفند 1383 و فروردین 1384، شماره 64)
داستانی شنیدنی از میر حامد حسین
بازخوانی حیات علمی علامه میر حامد حسین هندی
نامه هایی از محدث نوری به میر حامد حسین (رضوان الله تعالی علیهما)
نرم افزار مجموعه آثار علامه میر حامدحسین(ره)
عبقات الانوار فی امامة الائمة الاطهار
در نیمه نخستین سده سیزدهم هجری که نیروی استعمار بویژه انگلستان و فرانسه چشم طمع به شبه قاره هند دوخته بودند و بی گمان مسلمانان بویژه شیعیان هند در برابر هجوم استعماری آنان سدی بزرگ بودند مولوی عبدالعزیز دهلوی (م: 1239ق) دست به نگارش تحفه اثناعشریه زد تا به پندار خود شیعه را از صحنه بیرون کند و با این حرکت نابخردانه آگاهانه یا ناآگاهانه در دامی افتاد که استعمار می خواست.
نویسنده در این کتاب عقاید و آرای شیعه را به طور عموم و فرقه اثناعشریه را بویژه در اصول و فروع و اخلاق و آداب و تمامی باورها و اعمال بی ادبانه و باواژگانی بیرون از آداب و سنن مناظره مورد حمله قرار داده است.
در سال 1227 هـ.ق. شخصی به نام غلام محمد بن محیی الدین اسلمی در شهر مدارس هندوستان کتاب تحفه را از فارسی به عربی ترجمه کرد و به سال 1300 محمود شکری آلوسی در بغداد به خلاصه کردن نسخه عربی آن پرداخت و به المنحة الالهیه تلخیص ترجمه التحفة الاثناعشریه نامید و در مقدمه آن را به سلطان عبدالحمید خان بن سلطان عبدالمجید خان عثمانی تقدیم داشت. لیکن به خاطر نبود یا کمبود وسیله چاپ و نیز پاره ای از محدودیتهای سیاسی که حکومت عثمانی اعمال می کرد از چاپ و انتشار آن در عراق جلوگیری شد تا این که در هندوستان و شهر بمبئی چاپ و منتشر گردید.
به هر حال کتاب تحفه در تفرقه افکنی و ایجاد حسّ بدبینی بین مسلمانان کارگر افتاد.
از آن جا که این کتاب اثر ناشایستی در جامعه آن روز نهاد علما و شخصیتهای بزرگ در حوزه های علمیه در مقام پاسخ برآمدند و نقدهایی بر آن نگاشتند. (مجله حوزه اسفند ماه 1375، شماره 78)
مهمترین برنامۀ پژوهشی در این روی آورد، از آن میر حامد حسین (1246 ه.ق) است؛ دایرة المعارفی عمیق و پر در عبقات به زبان فارسی و در ردّ تحفه اثنی عشریه نوشته شده است. بخش اول آن به بحث از حقیقت و حقّانیت امامت در قرآن و با روی آورد کاملا درون دینی می پردازد و بخش دوم آن به تحلیل امامت در اخبار و احادیث، اختصاص می یابد. این بخش، متضمن پژوهشی سترگ در حدیث شناسی است که به تحلیل احادیث غدیر، منزلت، ولایت، طیر(طیر مشوی)، مدینة العلم، اشباه، مناصبت، نور، علی مع الحق، ثقلین و...پرداخته است. (کتاب امامت پژوهی، جمعی از نویسندگان زیرنظریزدی مطلق)
ردّیه های تحفه اثنا عشریّه و شناسایی اجزای عبَقات الأنوار
خلاصه های عبقات الانوار
کتاب گرانسنگ عبقات الانوار میرحامدحسین هندی(ره) را مرحوم حاج شیخ شیخ عباس قمی(ره)، این محدث کارآشنا، خلاصه کرده است و عنوان را همانطور که آمد «فیض القدیر» گذاشته است، کار بسیار قابل تمجیدی است برای آنان که به هر دلیل نمی توانند عبقات را بخوانند. و این خلاصه نویسی ها در سیره بزرگان ما جایگاه رفیعی دارد و چه کار فرهنگی کارآمدی است تلخیص کتابهای بزرگ و عصری کردن آنها؟ کاری ستودنی در حد اصل نوشتن همان کتابها.. .
با آرزوی روزی که «دفتر اخلاص » را بگشاییم و فیض القدیر حاج شیخ عباس را به عنوان خلاصه یک کتاب سترگ در مجموعه کتابهای اولیه طلاب و دانشجویان، فاضلان و فرهنگیان قرار دهیم و کار اخلاص و تلخیص را پی گیریم. (مجله فرهنگ کوثر اردیبهشت 1376، شماره 2)
چون تحفه دهلوی به زبان فارسی بوده است میرحامد حسین نیز عبقات را به زبان فارسی نوشت. عده ای از بزرگان همیشه آرزو می کردند که این کتاب تلخیص می شد و نیز به زبان عربی ترجمه می گردید. آیت الله آقای سید علی حسینی میلانی از سال 1385 ق شروع به تلخیص و ترجمه این کتاب به زبان عربی کرده و آن را به اسم نفحات الازهار فی خلاصة عبقات الانوار چاپ کرده است.
خلاصه های کتاب شریف عبقات الانوار
مروری بر کتاب «نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الانوار»
نفحات الازهار فی خلاصة عبقات الانوار فی الرد علی التحفة الاثنی عشریة
بر بال اندیشه ها
وجوه دلالت حدیث غدیر بر خلافت امیر المؤمنین (ع)
دلیل اول: آنکه آیه یا أَیهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیک مِنْ رَبِّک وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ یعْصِمُک مِنَ النَّاسِ در واقعه غدیر خم نازل شده، و محدثین جلیل الشأن، و علمای أعیان، نزول این آیه را در این واقعه روایت فرموده اند، مثل: ابن ابی حاتم عبد الرحمن بن محمد، و أحمد بن عبد الرحمن الشیرازی، و احمد بن موسی بن مردویه و احمد بن محمد الثعلبی، و أبو نعیم أحمد بن عبد اللَّه، و علی بن أحمد الواحدی، و مسعود بن ناصر السجستانی، و عبد اللَّه بن عبید اللَّه الحسکانی و ابن عساکر علی بن الحسن، و محمد بن عمر الرازی، و محمد بن طلحة النصیبی، و عبد الرزاق بن رزق اللَّه الرسعنی، و حسن بن محمد النیسابوری، و علی بن شهاب الدین الهمدانی، و علی بن محمد المعروف بابن الصباغ، و محمود بن أحمد العینی، و عبد الرحمن بن أبی بکر السیوطی و محمد محبوب عالم بن صفی الدین جعفر، و حاجی عبد الوهاب بن محمد، و جمال الدین عطاء اللَّه بن فضل اللَّه الشیرازی، و شهاب الدین أحمد، و میرزا محمد بن معتمد خان. (عبقات الأنوار فی إمامة الأئمة الأطهار، ج 9، ص: 84)
و هر گاه این همه را دریافتی، پس بدانکه نزول این آیه کریمه در واقعه خم غدیر دلیل صریح است بر آنکه این آیه کریمه در تأکید تبلیغ حکم امامت و خلافت جناب امیر المؤمنین علیه السّلام نازل شده، و مراد از حدیث غدیر امامت و خلافت آن جناب است، زیرا که تأکید کردن او تعالی شأنه جناب رسالت مآب را به اینکه «اگر تبلیغ این رسالت نمی کنی، هیچ رسالتی تبلیغ نکرده باشی»، دلیل است بر آنکه مراد از این رسالت، امامت جناب امیر المؤمنین علیه السّلام است، که اگر مراد از آن امری دیگر، سهل باشد، آن لائق این تأکید شدید و مبالغه در تهدید نیست، که این تأکید و مبالغه دلیل واضح است بر آنکه این امر نهایت جلیل الشأن و بغایت بلند مرتبه است که عدم تبلیغ آن در حکم عدم تبلیغ سائر احکام است. (عبقات الأنوار فی إمامة الأئمة الأطهار، ج 9، ص: 225)
عبقات الانوار و شرح حدیث ثقلین
رد صاحب عبقات بر گفتار بخاری در منکر بودن حدیث
گفتار صاحب «عبقات الانوار» در تواتر حدیث غدیر نزد عامّه
از نگاه دیگران
رهبر کبیر انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی-مدظله العالی-پیرامون کتاب ارزشمند عبقات چنین مرقوم فرموده اند:
«کتاب عبقات الانوار که در امامت مثل آن تا کنون نوشته نشده است، مصنف آن سید بزرگوار و علامۀ روزگار میر حامد حسین هندی است، که در هر حدیثی از احادیث امامت، یک یا چند جلد کتاب نوشته. و هر کسی آن کتاب را ببیند، پایۀ اطلاع و احاطۀ آن بزرگوار را می فهمد...(کشف الاسرار امام خمینی(ره)، ص 157)
و هر کسی بخواهد اطلاع از چگونگی حدیث غدیر پیدا کند، باید رجوع کند به کتاب عبقات الانوار سید بزرگوار حامد حسین هندی که چهار جلد بزرگ در حدیث غدیر تصنیف کرده و چنین کتابی تا کنون نوشته نشده و عبقات الانوار در امامت، از قراری که شنیده شده سی جلد است و آنچه که ما دیدیم هفت و هشت جلد است و در ایران شاید تا پانزده جلد آن پیدا شود... بر علمای شیعه بالخصوص، و دیگر طبقات لازم است که این کتاب بزرگ را که بزرگترین حجت مذهب است، نگذارند از بین برود و به طبع آن اقدام کنند.»(همان، ص 141)
آیت الله بهاءالدینی(ره) می گوید: در سال های اول طلبگی که در مدرسه ی فیضیه بودم، با حاج آقا روح الله آشنا شدم. مدتی نگذشت که در رفاقت و دوستی ام با ایشان بسیار صمیمی شدم و او را در حد بسیار بالایی از پاکی و تقوا دیدم. ایشان در جوانی علاقه ی شدیدی به اهل بیت(ع) اظهار می کرد و ارتباط تنگاتنگ معنوی با ائمه(ع) داشت. در ماه مبارک رمضان با هم در جلسه ای شرکت می کردیم که ابتدا قرائت قرآن بود و سپس تلاوت کلام معصومان(ع). کتاب ارزشمند عبقات الانوار مرحوم میرحامد حسین را می آوردیم و از روی آن احادیثی گوهربار و سخنانی دلنشین از ائمه(ع) را می خواندیم.
با آن که حاج آقا روح الله از نظر مالی وضع مناسبی نداشت، جدیت و شور و عشق این جوان موجب شد که یک جلد از کتاب عبقات را منتشر کند تا بقیه هم بتوانند از آن استفاده کنند. (مجله نامه جامعه خرداد 1386، شماره 33)
بزرگ اندیشمند جهان اسلام، علامۀ عالی مقام مرحوم امینی-رضوان الله علیه-دربارۀ عبقات اینگونه نگاشته است:
«اما کتاب عبقات او، بوی خوش آن از کران تا کران جهان وزید و آوازۀ این کتاب، خاور و باختر جهان اسلامی را فرا گرفت. هر کسی این کتاب را دید، که معجزه ای است روشن و روشنگر که هیچ باطلی و نادرستی در آن راه نخواهد داشت. ما از این کتاب پر ارج، و علم و دانش فراوانی که در آن گرد آمده است استفادۀ بسیار بردیم.»
مجاهد بزرگوار و دشمن دیرین استعمار، مجتهد مبارز و فقیه مجاهد، مرحوم میرزای بزرگ شیرازی-قدس سره-چنین گفته اند:
«انصاف توان گفت: تا کنون در اسلام در فن کلام، کتابی به اینگونه نافع و تمام تصنیف نشده است، خصوصا کتاب عبقات الانوار که از حسنات این دهر و غنائم این زمان است. بر هر مسلم متدین لازم است که در تکمیل عقاید و اصلاح مفاسد خود، به آن کتاب مبارک رجوع نماید و استفاده نماید و هر کس به هر نحو تواند در نشر و ترویج آنها، به اعتقاد احقر، باید سعی و کوشش را فرو گذاشت ندارد» («فیض القدیر» قطره ای از «عبقات»؛ میر شریفی، سید علی؛ کیهان فرهنگی، اردیبهشت 1367 - شماره 50)
تقریظات میرزای شیرازی در ستایش از آثار میر حامد حسین
ستایشنامه شیخ زین العابدین مازندرانی به میر حامد حسین هندی قدّس سرّهما
لینک های مرتبط
منتشرشده در
مناسبتها
برچسب‌ها
دوشنبه, 13 شهریور 1402 18:09
ما چگونه به اینجا رسیدیم؛ تکنولوژی و اندیشه بشر
عصر هوش مصنوعی/قسمت پنجم
ما چگونه به اینجا رسیدیم؛ تکنولوژی و اندیشه بشر
مترجم: سید‌حسین علوی لنگرودی
در تمام طول تاریخ ما انسان‌‌‌ها کوشیده‌‌‌ایم تمام جنبه‌‌‌های محیطی که در آن زندگی میکنیم و تجربیاتی که کسب میکنیم را بهطور کامل بفهمیم و در این میان، هر جامعه‌‌‌ای به سبک خود در جست‌‌‌وجوی ماهیت واقعیت برآمده است و از خود پرسیده که چطور می‌توان واقعیت را درک و پیش‌بینی کرد؟
آیا می‌توان حقایق جهان هستی را تغییر شکل داد و به حالتی دیگر درآورد؟
پاسخ‌‌‌های متفاوتی که هر ملت و جامعه‌‌‌ای به این پرسش بنیادین داده موجب شده تا مفهوم رابطه ذهن انسان با واقعیت، چگونگی آگاهی یافتن انسان از محیط پیرامون و کسب دانش و محدودیتهای او در این مسیر به شکل‌‌‌های مختلفی توسعه یابد. در این میان بودند دوران و همچنین فرهنگ‌‌‌هایی که در آنها بر طبل محدود بودن قدرت بشر برای درک کامل جهان هستی و محرمانه و ممنوعه بودن بعضی از ابعاد واقعیت کوبیده میشد و در دوره‌‌‌ها و فرهنگ‌‌‌هایی دیگر، تاکید بسیاری بر ارزشمند بودن اندیشه‌‌‌ورزی و استدلال‌‌‌های بشری که قادر به شکافتن تمام حقایق و دگرگون ساختن جهان هستی‌‌‌اند وجود داشته است.
با گسترش روزافزون هوش مصنوعی، بشر توانسته بازیگر جدید و قدرتمندی را وارد این عرصه کند که قادر است تحولی شگرف و بزرگ در رابطه بین انسان و واقعیت به وجود آورد. برای درک کمیت و کیفیت این تحول تاریخ‌‌‌ساز باید کمی به گذشته برگردیم و ببینیم انسان با طی کدام مراحل و پشت سر گذاشتن چه دورانی توانسته به موقعیت کنونی‌‌‌اش در رابطه با واقعیت دست یابد. در هرکدام از دوره‌‌‌های تاریخی که بشر تاکنون پشت سر گذاشته، یکسری بنیان‌‌‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی وجود داشته که بر شکل‌‌‌گیری رابطه انسان و واقعیت سایه افکنده است: از عصر قدیم و قرون‌‌‌وسطی گرفته تا رنسانس و عصر مدرن که در هرکدام از آنها نحوه سازگاری انسان با جهان پیرامونش متفاوت بوده است، به‌‌‌طوری که ماهیت تجربیات، اکتشافات و فرهنگ‌‌‌های ملی و محلی در هرکدام از این دوره‌‌‌ها متفاوت بوده و هرکدام از آنها به شکلی موجب شکل‌‌‌گیری و گسترش انقلاب‌‌‌های فکری و اجتماعی و گاه سیاسی شده و به دنبال خود عصری جدید را پدید آورده است.
ظهور هوش مصنوعی جدیدترین و قدرتمندترین تحولی است که با به چالش کشیدن مفهوم امروزی از واقعیت در حال شکل‌‌‌دهی به تعریف جدیدی از آن است.
در دنیای غرب، استدلال و تفکر ریشه در یونان و روم باستان داشت و در این جوامع بود که جستوجو برای دانش برای اولین بار در قالب تلاش برای اقناع فردی و خوب بودن جمعی شکل گرفت. به‌‌‌عنوان‌‌‌مثال، افلاطون در کتاب «جمهور» از مفهومی به‌‌‌عنوان «تمثیل غار» برای بیان رابطه انسان با واقعیت استفاده میکند که در آن، انسان‌‌‌ها به‌‌‌مانند زندانی‌‌‌هایی هستند که در یک غار یعنی دنیا زندانی شدهاند و سایه‌‌‌هایی را بر روی دیوار غار می‌‌‌بینند که از انعکاس نور خورشید بیرون به وجود آمده است. افلاطون معتقد است که آنچه انسان‌‌‌های زندانی در غار باید برای درک واقعیت انجام دهند حرکت از یک شیء یا ابژه به سمت واقعیت است؛ حتی اگر او در این مسیر هیچ گاه به مقصد نرسد.
این عقیده که ما انعکاس‌‌‌هایی از واقعیت را می‌‌‌بینیم و می‌توانیم جنبه‌‌‌هایی از این واقعیت را با استفاده از دیسیپلین و تعقل دریابیم، باعث الهام گرفتن فلاسفه یونان شد، به‌‌‌طوری که فیثاغورث به کنکاش درباره پیوند بین ریاضی و هارمونی درونی طبیعت پرداخت یا میلتوس روشی را بنیان نهاد که قابل مقایسه با روش‌‌‌های علمی مدرن امروز است.
با این همه، تلاش دانشمندان دوران باستان برای کنکاش در طبیعت و یافتن پاسخ‌‌‌های دقیق و کامل به پرسش‌‌‌هایی مانند چرایی تغییر فصول و چرخه مرگ و زندگی به نتایج قطعی و حتمی خاصی منتهی نشد.
این وضعیت تا آغاز قرون وسطی، یعنی بعد از سقوط امپراتوری روم تداوم پیدا کرد. در فاصله زمانی بین فروپاشی امپراتوری روم در قرن پنجم میلادی تا فتح قسطنطنیه توسط ترکان عثمانی در قرن پانزدهم، تمام تلاش بشر، حداقل در غرب، در ابتدا بر روی شناخت خدا و پس از آن برای شناخت جهان قرار گرفت. با ظهور اندیشمندان و دانشمندان مدرنی همچون گالیله بود که تلاش‌‌‌های بشر برای جستوجو و کاوش مستقیم در جهان قوت گرفت و بشر به مشاهده علمی فارغ از مسائل دیگر روی آورد.
در قرن پانزدهم و شانزدهم، یک انقلاب بزرگ در غرب به وقوع پیوست که افق‌‌‌های جدیدی را در زمینه نقش ذهن انسان و آگاهی بشری برای درک واقعیت ترسیم کرد.
این انقلاب بزرگ با اختراع ماشین چاپ به وقوع پیوست که این امکان را برای گروه‌‌‌های بزرگی از جامعه فراهم ساخت تا یکسری محتوا و ایده‌‌‌ها را به زبانهای مختلفی در اختیار داشته باشند و آنها را با دیگران نیز به اشتراک بگذارند.
در نتیجه این تحول بزرگ بود که رهبران اصلاحات پروتستان اعلام کردند که انسان‌‌‌ها نیز می‌توانند -و در این زمینه مسوولیت دارند- که خداوند را برای خودشان تعریف کنند و از این طریق او را بشناسند.
در طی این دوران انقلابی، فناوری‌‌‌های نوآورانه، پارادایم‌‌‌های جدید و تحولات گسترده سیاسی و اجتماعی به وقوع پیوسته و موجب بروز دگرگونی‌‌‌های گسترده‌‌‌تری شدند. در زمانه‌‌‌ای که میشد یک کتاب را به آسانی و به‌‌‌وسیله یک ماشین چاپ و یک اپراتور منتشر کرد و بین تعداد زیادی پخش کرد، ایده‌‌‌های نو به‌‌‌آسانی و به‌‌‌سرعت در جوامع گسترش پیدا میکردند و کسی را توان محدودسازی یا بلوکه کردن این فرآیند نبود. اینچنین بود که دولت‌‌‌های مرکزی و محلی دیگر نتوانستند کنترلی را که پیش از آن بر روی جریان تفکر و نظریه‌‌‌پردازی علمی داشتند تداوم بخشند و آنان را یارای مقابله با ماشین‌‌‌های چاپ در حال کار کردن در غرب نبود.
در همین دوران بود که شهرهایی مانند لندن، آمستردام و سایر کلان‌‌‌شهرهای اروپایی به مراکز اصلی چاپ و نشر کتابهای روشنگرانه تبدیل شدند و در نتیجه زمینه‌‌‌ساز بروز تحولات بزرگ و بیسابقه اجتماعی و سیاسی و فرهنگی در غرب شده و رنسانسی را توسعه دادند که نتیجه آن شد احیای فرآیند یادگیری مردمی و بازتولید هنر، معماری و فلسفه. به دنبال این تحولات شگرف بود که بزرگانی همچون لئوناردو داوینچی، مایکل آنجلو و رافائل پا به عرصه گذاشتند که کمک‌‌‌های شایانی به انسان‌‌‌گرایی و توسعه عاملیت انسان در جهان کردند.
منتشرشده در
اخبار
برچسب‌ها
دوشنبه, 13 شهریور 1402 18:03
برای تغییر فرهنگ سازمان از اندازه کم شروع کنید
برای تغییر فرهنگ سازمان از اندازه کم شروع کنید
مترجم: مرتضی ایراندوست
منبع: STRATEGY+BUSINESS
رهبران سازمانی تاثیرگذار میدانند که موفقیت بلندمدت مستلزم یک فرهنگ سازمانی قوی است که به خوبی با هدف و استراتژی شرکت همسو باشد. همان‌طورکه لو گرستنر مدیرعامل وقت IBM در توصیف تحولی که دهه ۱۹۹۰ آن را در IBM سازماندهی کرد، نوشت:
در زمان حضورم در IBM مشاهده کردم فرهنگ فقط یک بخش از پروژه نیست، بلکه یک پروژه است. با این وجود، تغییر و تحولات شرکت‌ها، ادغام‌‌‌ها و تملک‌‌‌ها و سایر اقدامات در مقیاس بزرگ، پس از عبور از موانع فرهنگی، شتاب خود را از دست می‌دهند.پس مشکل کجاست؟
این سوالی است که راجر مارتین، مشاور مدیرعامل و استاد بازنشسته مدیریت استراتژیک در دانشکده روتمن دانشگاه تورنتو، ۳۰ سال است که به آن فکر میکند. او در آخرین کتاب خود با عنوان «روشی جدید برای اندیشیدن A New Way To TNIK: راهنمای شما برای اثربخشی مدیریت برتر»، که خلاصه‌‌‌ای از نوشته‌‌‌های او برای بازنگری کسب و کار است، مشاهده کرده است که رهبران سازمان معمولا به یکی از دو روش غیرمستقیم به تغییر فرهنگ نگاه می‌کنند. آنها سعی می‌کنند فرهنگ را با یک دستوررسمی تغییر دهند. آنها چیزی شبیه به اینکه: من مدیراجرایی هستم، و این یک سازمان بسیار بوروکراتیک است را میگویند. یا همه چیز به مدت زمان بیشتری نیاز دارد. این یک شرکت غیر‌بوروکراتیک خواهد بود، زیرا من چنین می‌گویم.
مارتین توضیح می‌دهد که روش رایج دیگر متکی بر تغییرات ساختاری است. مثلا مدیر اجرایی میگوید: «این مکان بوروکراتیک است زیرا بخش مالی بر آن مسلط است. بنابراین، مدیر مالی به مدیر ارشد عملیات گزارش می‌دهد، و مدیر ارشد عملیات موظف است از دخالت امور مالی در مواردی که نباید در آن دخالت داشته باشد، جلوگیری کند.» متاسفانه، هیچ یک از این رویکردها به اندازه کافی قدرتمند نیستند که به تنهایی یک فرهنگ سازمانی را با موفقیت تغییردهند.
مارتین میگوید: آنها کار نمی‌‌‌کنند، زیرا تفاسیر و هنجارهای مشترک یک سازمان را تغییر نمی‌‌‌دهند. حقیقت در مورد فرهنگ این است که تنها راهی که می‌توانید آن را تغییر دهید، تغییر روشی است که افراد با یکدیگر کار می‌کنند. اگر بتوانید آن را تغییر دهید، متوجه خواهید شد که فرهنگ تغییر کرده است.» مارتین استدلال میکند برای تغییر نحوه کار افراد با یکدیگر، رهبران سازمان باید رفتارهایی را که می‌‌‌خواهند مشاهده کنند را الگوبرداری کنند. به معنای واقعی کلمه تنها راه تغییر فرهنگ این است که یک رهبرسازمانی تصمیم می‌گیرد نوع متفاوتی از رفتار را نشان دهد و آن رفتار را عملی کند. افراد دیگر سرنخ‌های خود را به آرامی از این رفتار می‌گیرند اما مطمئنا فرهنگ تغییر میکند.» یکی از ابعاد قابل‌توجه این رویکرد این است که نیازی به ابتکار یا سرمایه‌گذاری عمده ندارد. در عوض، تغییر فرهنگ به مداخلات خرد همچون: تنظیمات کوچک در ساختار، پویایی، یا چارچوب‌‌‌بندی تعاملات بین فردی، که به طور مداوم در طول زمان اعمال میشوند بستگی دارد.
تغییر فرهنگ یک پروژه طولانی است. مارتین میگوید: «این یک کلید روشن و خاموش نیست. این گذر از لحظه‌ای آغاز می‌شود که رفتار شروع به تغییر میکند، اما همه نمی‌توانند رفتار را ببینند، و مردم لزوما رفتار را به سرعت گسترش نمی‌‌‌دهند. این کار مانند پرتاب سنگریزه داخل یک حوض آب برای ساختن و حفظ امواج است. مدتی طول می‌کشد تا این امواج به لبه‌های حوض برسند.»
زمانی‌که مارتین به ریاست دانشکده روتمن منصوب شد، از مداخلات کوچک برای تغییر فرهنگ سمی استفاده کرد که در آن اساتید و دانشجویان روابط خصمانه‌ای با مدیران داشتند. او می‌نویسد من اعلامیه قابل‌توجهی درباره فرهنگ جدید ندادم. در واقع، من اصلا در مورد فرهنگ صحبت نکردم. در عوض، بی‌‌‌وقفه روی تغییر مکانیزم‌‌‌های هدایت بین‌‌‌فردی - برای مثال، نحوه رسیدگی به بحث‌‌‌های بررسی اعضای هیات علمی، درگیریهای اعضای هیات علمی، و جلسات با کارکنان کلیدی‌‌‌ام که با ذی‌نفعان خارجی کار میکردند، تمرکز کردم. در هر بخش، مارتین تغییرات کوچکی ایجاد کرد. به عنوان مثال، او در یک جلسه شخصی یک ساعته با هر استاد به فرآیند بازبینی بخش‌های آموزشی دانشکده پرداخت، و در آن خواستار ارزیابی اهداف استاد برای سال قبل و آینده و آنچه دانشکده میتواند برای دستیابی به این رویکرد جدید انجام دهد، شد. او میگوید که این جلسه در تغییر ماهیت فرآیند بازنگری، تغییر تمرکز از قضاوت به همکاری مشارکتی موثر بود.
در پایان، مهمترین توصیه مارتین به رهبران کسب و کار این است که رویکرد تغییر فرهنگ یک عملیات فروش همزمان است. او توصیه میکند: قدرت خرده‌فروشی را دست کم نگیرید. زمانی‌که رهبران سازمان فرهنگ جدیدی را اعلام می‌کنند یا ساختار سازمانی جدیدی را ایجاد می‌کنند، سعی می‌کنند با تغییر یکباره فرهنگ آن را به صورت عمده‌‌‌فروشی درآورند. اما برای من، این عملکرد مانند خرده‌فروشی است و باید تدریجی انجام شود. هر تعاملی که در سازمان دارید فرصتی برای حرکت فرهنگ در مسیر درست است.»
منتشرشده در
اخبار
برچسب‌ها
دوشنبه, 13 شهریور 1402 17:58
ایران رکورددار محدودیت اینترنت
بررسی‌های مستقل در نیمه اول سال ۲۰۲۳ نشان می‌دهند
ایران رکورددار محدودیت اینترنت
دنياي اقتصاد- ندا لهردي : اگرچه فیلترینگ، محدودیت و قطع اینترنت برای کاربران ایرانی پرتکرار هستند، اما در نیمه دوم سال گذشته مسدودسازی‌های گسترده و اختلالات شدیدی در شبکه اینترنت اعمال شد که بیسابقه بود. حالا با گذشت حدود یک سال از زمان آغاز این محدودیت‌ها، بررسی‌ها نشان می‌دهند که در ۶ماه اول ۲۰۲۳ ایران رکورددار تعداد محدودیتهای اینترنتی در جهان شده است.
اگرچه فیلترینگ، محدودیت و قطع اینترنت برای کاربران ایرانی خاطره‌هایی پرتکرار هستند، اما از روزهای آخر شهریور ماه سال گذشته مسدودسازی‌های گسترده و اختلالات شدیدی در شبکه اینترنت اعمال شدند که بیسابقه بودند. از آن زمان دسترسی به اینترنت بین‌الملل، پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی پرطرفدار خارجی برای کاربران ایرانی مترادف با استفاده از انواع ابزارهای فیلترشکن بوده است.
با تنگ‌تر شدن حلقه‌های دسترسی کاربران و به عبارت دقیق‌تر افزوده شدن لایه‌های جدید فیلترینگ، وی‌پی‌ان‌ها و فیلترشکن‌های رایگان هم به تدریج از کار افتادند تا به این ترتیب انواع پولی این ابزارها هم سهمی از سبد خرید خانوارهای ایرانی را به خود اختصاص بدهند. این روزها و در آستانه یک سالگی این محدودیت‌ها، آمارها و گزارش‌های مستقل و معتبر جهانی تبعات فیلترینگ و اختلالات ناشی از آن را بررسی کرده‌اند. به گواه آمارهای تحلیلی وب‌سایت سرف‌شارک، در نیمه اول سال جاری میلادی ۲۹ کشور جهان درگیر انواع سانسورهای اینترنتی بوده‌اند. این بررسی‌ها نشان می‌دهند که تعداد محدودیتهای اینترنتی که از ابتدای سال ۲۰۲۳ آغاز و تا پایان نیمه اول آن ادامه داشت، ۴۲ مورد بوده که سهم ایران از این میزان ۱۴ مورد است.
آسیا؛ کانون اختلالات اینترنتی
سایه فیلترینگ تنها بر سر کاربران ایرانی سنگینی نمی‌کند و طبق آمار سرف‌شارک، در نیمه اول سال جاری میلادی 24/ 4 میلیارد نفر در سراسر جهان تحت تاثیر سانسور اینترنت قرار داشته‌اند. این آمار تنها عدد نیستند، بلکه نماینده مردمی هستند که در کشورهایی مانند چین و امارت متحده عربی زندگی می‌کنند که مدت‌هاست با محدودیتهای اینترنتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و آنها را به شکل عرفی آزاردهنده در جامعه خود تحمل می‌کنند. طبق این آمار، تنها در نیمه اول سال 2023 تعداد 42 مورد محدودیتهای اینترنتی جدید آغاز شدهاند. این در حالی است که 40 مورد محدودیت اینترنتی هم از سال گذشته وجود داشته که در سال جاری ادامه یافته‌اند تا با این حساب مجموع این محدودیت‌ها در شش ماهه اول سال 2023 به 82 مورد برسد. این محدودیت‌ها در حال حاضر مردم 29 کشور دنیا را تحت تاثیر قرار داده‌اند و از این میان قاره آسیا با 15 کشور بیشترین سهم از سانسور اینترنت در جهان را به خود اختصاص داده است.
مهمترین محدودیتهای اینترنتی موقتی که در همین شش ماه آغاز شده و پایان یافته است، عبارتند از فیلتر 12 ساعته توییتر بعد از زلزله ترکیه به دستور دولت این کشور، فیلتر یک روزه شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها در سورینامی به دنبال اعتراض مردم این کشور به افزایش هزینه‌های زندگی و فیلتر یک هفته‌ای پلتفرم‌های شبکه اجتماعی و سپس قطع سرویس‌های اینترنت موبایل در سنگال در واکنش به اعتراضات گسترده به محکومیت رهبر مخالفان حکومت این کشور. این در حالی است که محدودیتهای اعمال شده روی فیس‌بوک، تلگرام، تیک‌تاک و یوتیوب توسط دولت اتیوپی بعد از اعتراضات مردمی نسبت به جدایی یکی از کلیساهای ارتدکس این کشور و همچنین اختلالات اینترنتی اعمال شده توسط حکومت سودان به دنبال شدت گرفتن درگیریهای نظامی میان جناح‌های نظامی رقیب، در اوایل سال جاری میلادی آغاز شده و همچنان هم ادامه دارند.
در این میان اما مهمترین رکورد محدودیتهای اینترنتی بلندمدت که از گذشته آغاز شده و هنوز هم ادامه دارند به چین، امارات متحده عربی و روسیه می‌رسد. این محدودیت‌ها در چین از سال 2009 و با فیلتر پلتفرم‌های شبکه اجتماعی از قبیل توییتر، فیس‌بوک و یوتیوب آغاز شد. امارات اما از سال 2015 فعالیت سرویس‌های VOIP مانند واتس‌اپ، فیس‌تایم و اسکایپ را متوقف کرده است. روسیه هم از سال 2022 و با آغاز عملیات نظامی علیه اوکراین، شبکه‌های اجتماعی از قبیل توییتر، فیس‌بوک و اینستاگرام را فیلتر کرده است.
با این همه اما به تایید یافته‌های آماری سرف‌شارک، در شش ماهه اول سال جاری میلادی ایران رکورد بیشترین تعداد محدودیتهای اینترنتی در جهان را به خود اختصاص داده است. حالا ایران، هندوستان و پاکستان، به ترتیب رکورد بیشترین تعداد محدودیتهای اینترنتی جدید در نیمه اول سال 2023 را در اختیار دارند. در واقع کشورهای آسیایی مدت‌هاست که کانون محدودیت‌ها و اختلالات اینترنتی بوده‌اند. درست به همین دلیل هم هست که سه کشور ایران، هندوستان و پاکستان از نظر تعداد محدودیتهای اینترنت اعمال شده از سال 2015 تا حالا به ترتیب رتبه دوم، اول و چهارم جهان را در اختیار دارند.
به گواه آمارهای منتشر شده از سوی سرف‌شارک، ایران در شش ماهه اول سال جاری میلادی با 14 مورد، رکورد بیشترین تعداد محدودیتهای اینترنتی جهان را از آن خود کرده است. جالب آنجاست که تمام این موارد مربوط به قطع اینترنت شهر زاهدان در استان سیستان و بلوچستان هستند که به دنبال اعتراضات روزهای جمعه مردم این شهر اتفاق افتاده‌اند.
هندوستان با 9 مورد محدودیت اینترنتی با فاصله کمی بعد از ایران قرار دارد. بیشتر این محدودیت‌ها در طول اعتراضات اتفاق افتاده‌اند. پاکستان هم با سه مورد محدودیت اینترنتی جدید در سال جاری میلادی، رتبه سوم این فهرست را به خود اختصاص داده است که این محدودیت‌ها به دنبال دستگیری عمران‌خان، نخست‌وزیر سابق این کشور، اتفاق افتاده‌اند. این بررسی‌ها نشان می‌دهند که بیشترین سانسورهای اینترنتی رخ داده در جهان به دنبال اعتراضات مردمی اتفاق افتاده‌اند. بر این اساس، از میان 42 مورد محدودیت اینترنتی که در سال 2023 اعمال شدهاند، 12 مورد مربوط به شبکه‌های اجتماعی، 6 مورد مربوط به محدودیتهای شبکه داخلی اینترنت کشور و 24 مورد مربوط به قطع اینترنت محلی بوده‌اند. در مقابل اینها، تنها یک مورد از محدودیتهای اینترنتی در سال جاری میلادی مربوط به قانون اینترنت یک کشور بوده که در برزیل اتفاق افتاده و طی آن استفاده از تلگرام در این کشور ممنوع شده است. بر اساس آمارهای سرف‌شارک، در میان شبکه‌های اجتماعی، فیس‌بوک بیشترین میزان محدودیتهای اعمال شده از سوی کشورها را در اختیار دارد. بعد از آن جایگاه دوم به صورت مشترک در اختیار تلگرام، اینستاگرام و یوتیوب قرار دارد و جایگاه سوم هم به واتس‌اپ و توییتر اختصاص پیدا کرده است. تیک‌تاک اما به خاطر آنکه در سال 2023 تنها در یک کشور (اتیوپی) فیلتر شده، جایگاه چهارم را در اختیار دارد.
کارشناسان و تحلیلگران وب‌سایت معتبر سرف‌شارک اعلام کرده‌اند که اگرچه میزان محدودیت‌ها و سانسورهای اینترنتی اعمال شده در نیمه اول سال جاری میلادی نسبت به دوره مشابه در سال گذشته تا 31 درصد کاهش یافته، اما تعداد کشورهایی که این محدودیت‌ها را به‌کار بسته‌اند از 13 مورد به 14 مورد رسیده است. این گزاره به معنای آن است که در حقیقت مردم بیشتری تحت تاثیر سانسور اینترنت قرار گرفته‌اند و تعداد آنها از 08/ 2 میلیارد نفر در نیمه اول سال 2022 به 35/ 2 میلیارد نفر در نیمه اول سال جاری میلادی رسیده. آسیا با سهم 71 درصدی از محدودیتهای اینترنتی در سال جاری میلادی، جایگاه اول را در اختیار دارد و بعد از آن به ترتیب آفریقا و اروپا قاره‌های بعدی در اعمال سانسور اینترنتی هستند.
جولان وی‌پی‌ان‌ها
گزارش‌های اخیر سرف‌شارک تاکید می‌کنند که تعداد محدودیتهای اینترنتی اعمال شده در ایران از سال 2015 تا حالا به 41 مورد می‌رسد و به این ترتیب کشور ما جایگاه دوم سانسور اینترنت در قاره آسیا را به خودش اختصاص داده است. از میان این موارد، 30 مورد مربوط به اعتراضات، 3 مورد مربوط به انتخابات و 8 مورد مربوط به دیگر مسائل سیاسی بوده‌اند. به این ترتیب است که فیس‌بوک و توییتر از مه سال 2009، یوتیوب از ژوئن سال 2009، تلگرام از آوریل سال 2018 و اینستاگرام و واتس‌اپ از سپتامبر سال 2022 در ایران فیلتر شدهاند.
با این اوصاف تعجبی ندارد که حالا انواع ویپیان و ابزارهای فیلترشکن به عضوی ثابت از تلفن‌های همراه و کامپیوترهای شخصی کاربران ایرانی تبدیل شدهاند تا مسیر دسترسی آنها به شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌های پرطرفدار جهانی را تسهیل کنند. اطلاعات منتشر شده روی رادار کلادفلر که سهم 70 درصدی از بازار CDN (شبکه تحویل محتوا) در ایران را در اختیار دارد، به خوبی نشان می‌دهد که میزان استفاده از ویپیان و ابزارهای فیلترشکن در میان کاربران ایرانی تا چه اندازه بالاست. این آمار و اطلاعات که به صورت روزانه روی وب‌سایت کلادفلر در دسترس هستند، توزیع ترافیک اینترنت را به صورت لحظه‌ای نشان می‌دهند. طبق داده‌های منتشر شده روی رادار کلادفلر در حال حاضر نزدیک به 93 درصد (7/ 92 درصد) از ترافیک اینترنت ایران در اختیار بات‌ها قرار دارد که در واقع غیر قابل شناسایی و مربوط به اتصال به اینترنت از طریق انواع ویپیان است. در مقابل تنها کمی بیشتر از 7درصد(3/ 7 درصد) از ترافیک اینترنت کشور مربوط به کاربران واقعی و اتصال به اینترنت بدون استفاده از ویپیان است.
اگرچه میزان تقاضا برای خرید و استفاده از ویپیان در دوره یک ماه و نیمه (از بیست‌ودوم سپتامبر تا سی‌ویکم اکتبر سال میلادی گذشته) به اوج خود رسید و از مرز 3هزار درصد هم گذشت، اما طبیعتا این میزان در حال حاضر رشدی ثابت دارد. این در حالی است که بر اساس بررسی‌های اخیر شرکت ابر دِراک، یکی از سرویس‌دهندگان داخلی CDN، میزان ترافیک بات‌ها در توزیع ارتباطات اینترنتی ایران در سال 1401 نسبت به سال پیش از آن رشد دو برابری داشته است که این موضوع نشان از رشد چشمگیر استفاده از ویپیان در میان کاربران ایرانی در سال گذشته دارد. در این میان اما نکته مهمی که در گزارش اخیر ابر دِراک وجود دارد، مربوط به شکستن سد فیلترینگ به کمک مرورگرهای اینترنتی است. این گزارش نشان می‌دهد که اگرچه کروم، سافاری و سامسونگ، محبوب‌ترین مرورگرهای اینترنتی در میان کاربران ایرانی هستند، اما ظهور مرورگرهای go-http و okhttp در جایگاه‌های ششم و هشتم جالب توجه است؛ چون این مرورگرها مربوط به ابزارها و اپلیکیشن‌های فیلترشکن‌ها و ویپیان هستند که در یک سال اخیر استفاده از آنها به‌شدت افزایش پیدا کرده است.
این گزارش همچنین به میزان پایداری شبکه اینترنت و پلتفرم‌های محبوب و پربازدید در میان کاربران ایرانی پرداخته که تا حد زیادی در نیمه دوم سال 1401 (آغاز سال 2023 میلادی) کاهش یافته است. ابر دراک اعلام کرده است که برای ارائه گزارشی از وضعیت Uptime اینترنت (گزارش اتصال اختلال و قطعی اینترنت)، وضعیت برقراری ارتباط پایداری پلتفرم‌های محبوب و پربازدید ایرانی (مراجع مانند گوگل، پلتفرم‌هایی مانند واتس‌اپ و اینستاگرام و...) از مبدا پاپ‌سایت‌های ابر دراک از مسیر سه گیت‌وی بین‌المللی اینترنت کشور به مقصد مراجع خارجی رصد شده است.
بر این اساس، مقایسه وضعیت ارتباطات با اینستاگرام، واتس‌اپ، گوکل و کلادفلر در ۶ ماه اول سال 1401 کم اختلال‌تر و در ۶ ماه دوم این سال با اختلال فراگیر همراه بوده است که این شرایط به اختلال‌ها و فیلترینگ گسترده‌ای باز می‌گردند که از نیمه دوم سال گذشته شروع شدند و هنوز هم ادامه دارند. طبق این گزارش در نیمه دوم سال ۱۴۰۱، قطعی‌های گسترده روی آدرس‌های IP کلادفلر به صورت پراکنده اتفاق افتاده‌اند که روی IPهای تصادفی و در بازه‌های مختلفی صورت می‌گرفت. با این اوصاف رقم 64 درصدی استفاده کاربران ایرانی از فیلترشکن‌ها که در گزارش اخیر کمیسیون صنایع و معادن مجلس آمده، چندان هم دور از ذهن به نظر نمی‌رسد. این در حالی است که ظاهرا گزارش‌های مستقل مربوط به بعضی مراکز علمی، اعداد و ارقام بالاتری را هم نشان می‌دهند. جالب اینکه در همین گزارش مجلس اعلام شد که سهم پهنای باند ناشناس (ترافیکی که سیستم فیلترینگ قادر به تشخیص پروتکل آن نیست و مربوط به اتصال به اینترنت با استفاده از ویپیان است) در شبکه بین‌الملل از ۵ درصد، حالا به ۲۵ درصد رسیده است تا با استناد به آن محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات دولت دوازدهم، هم سیاست فیلترینگ را شکست‌خورده اعلام کند.
منتشرشده در
اخبار
برچسب‌ها
دوشنبه, 06 شهریور 1402 21:10
زیارت اربعین؛ فرصتی مغتنم برای دستاوردی آسمانی
زیارت اربعین؛ فرصتی مغتنم برای دستاوردی آسمانی
شگفتا راه عشق است این که مرد جاده می خواهد
دکتر عبدالحسین طالعی
استاد دانشگاه قم
منبع: https://www.irannewspaper.ir/?nid=8006&pid=15&type=0#pagedetails
(1)
شگفتا راه عشق است این، که مرد جاده می‌خواهد
حریفی پاکباز و امتحان پس‌داده می‌خواهد
مسافر را پیاده، داغ‌دیده، صاحب دردی
ورای دردهای پیش پا افتاده می‌خواهد
دلی آرام و پرغوغا، سری شوریده و شیدا
دلی سرمست جان دادن، سری دلداده می‌خواهد
مسلمان و مسیحی را به حریت فراخوانده
جدا از دین و ایمان، آدمی آزاده می‌خواهد
ندارد هیچ آدابی و ترتیبی اگر عشق است
نه محرابی و نه تسبیح، نه سجاده می‌خواهد
هلا جامانده از این راه! آخر تو چه کم داری؟
مگر این جاده غیر از شوق فوق‌العاده می‌خواهد؟
حسین بن علی تنهاست ای یاران به پا خیزید
که اینک وارث او لشکری آماده می‌خواهد
استاد دانشگاه قم
منبع: https://www.irannewspaper.ir/?nid=8006&pid=15&type=0#pagedetails
(1)
شگفتا راه عشق است این، که مرد جاده می‌خواهد
حریفی پاکباز و امتحان پس‌داده می‌خواهد
مسافر را پیاده، داغ‌دیده، صاحب دردی
ورای دردهای پیش پا افتاده می‌خواهد
دلی آرام و پرغوغا، سری شوریده و شیدا
دلی سرمست جان دادن، سری دلداده می‌خواهد
مسلمان و مسیحی را به حریت فراخوانده
جدا از دین و ایمان، آدمی آزاده می‌خواهد
ندارد هیچ آدابی و ترتیبی اگر عشق است
نه محرابی و نه تسبیح، نه سجاده می‌خواهد
هلا جامانده از این راه! آخر تو چه کم داری؟
مگر این جاده غیر از شوق فوق‌العاده می‌خواهد؟
حسین بن علی تنهاست ای یاران به پا خیزید
که اینک وارث او لشکری آماده می‌خواهد
کاروان دل‌های سوخته و جان‌های گداخته در مسیر نور در حرکت است. آنها قدم‌زنان به سوی بهشت زمین پیش می‌روند و ما قلم‌زنان در پی آنان روانه‌ایم.
و این چند سطر بهانه‌ای است برای همراهی و همگامی با سفر کرده‌هایی که صد قافله دل همراه دارند. بادا که امام نور از ما بپذیرد.
(2)
ششمین امام معصوم فرمود:
«وقتی فرد از خانه به قصد زیارت امام حسین علیه‌السلام خارج می‌شود، نخستین قدم را که برمی‌دارد همه گناهانش آمرزیده می‌شود و با هر قدمی قداست او بیشتر می‌گردد تا وقتی که به حرم می‌رسد، خداوند می‌فرماید: بنده من درخواست کن تا به تو بدهم، دعا کن تا اجابت نمایم».
امامان معصوم در آداب دینی که برای دعا به ما آموخته‌اند، تأکید کرده‌اند که همیشه و در تمام حالات، بویژه زمان‌هایی که استجابت دعا بیشتر احتمال می‌رود، برای دیگران دعا کنید نه تنها خودتان. این آموزه در ایام اربعین – چه برای رهروان طریق الحسین و چه برای آنها که دل در آن جاده محبت دارند – بسیار درس‌آموز و عبرت‌انگیز است.
و ما بسیار امید داریم که وقتی برای دیگران دعا کنیم، خدای مهربان خواسته ما را پاسخ مثبت می‌دهد. و دعا برای امامی که ظهورش حیات عدالت را در زمین ظلمت‌زده به ارمغان می‌آورد، دعا برای همگان است.
(3)
راویان راست‌گفتار چنین آورده‌اند:
«کنیزی چند شاخه گل به امام حسین علیه‌السلام هدیه داد، حضرت فرمودند: تو به خاطر خدا آزاد هستی و آزادش نمودند؛ راوی میگوید: با چند شاخه گل که ارزش زیادی نداشت او را آزاد فرمودید؟ امام علیه‌السلام فرمودند: اینگونه خداوند ما را ادب فرموده که هنگامی که به شما سلام می‌کنند بهتر جواب دهید و جواب بهتر چند شاخه گل آزادی او بود».
اینک زائری است که به سوی مقصد راستین دل به راه افتاده است. اگر از همان آغاز به این بیندیشد که برای امامش هدیه‌ای ببرد، چه لطف و احسان بی‌مانندی از حضرتش را میتواند امید داشته باشد؟
و چه هدیه‌ای به سرور شهیدان، بهتر از دعا برای ظهور آخرین امام از سلسله هدایت، که تبیین حقیقت عاشورا و ضلالت شب‌پرستان حاضر در آن رویداد جاودانه به ظهور آن امام همام وابسته است؟
(4)
زائری که عطر زیارت عاشورا را یک عمر بر لب داشته و دارد، و این را هدیه‌ای ویژه از جانب خدایش می‌داند، در ایام اربعین به یاد می‌آورد که بارها در این زیارت‌نامه از خداوند چنین خواسته است:
«من از خدا می‌خواهم که خونخواهی تو را همراه امام منصور که امام زمان علیه‌السلام هستند به من روزی نمایند.»
آنگاه به عقل خود رجوع میکند و میگوید:
عقل به ما می‌آموزد که هرگاه به یکی از نزدیکان ما ظلمی شد، فقط ابراز تأسف نمی‌کنیم بلکه هم بسیار ناراحت می‌شویم و هم بلافاصله در صدد رفع ظلم برمی‌آییم و هم او را دعا میکنیم که بتواند حقش را بگیرد.
اگر در این حوادث در صدد رفع ظلم از کسی برنیامدیم و یا دعای کاملی برایش نکردیم؛ نشان می‌دهد که علاقه زیادی به او نداریم که از ناراحتی‌اش خیلی ناراحت نشده‌ایم. لذا هرگاه که درعزای امام حسین علیه‌السلام سوختیم، باید بلافاصله برای احقاق حق ایشان توسط فرزندشان، دعا کنیم یعنی ظهور منتقمشان را از خدا بخواهیم.
(5)
این چند بیت، واگویه دل مسافران اربعین است، چه آنها که به سوی کربلا قدم بر می‌دارند و چه آنها که دل‌های مشتاق را به این مسیر آسمانی فرستاده‌اند:
تنهاترین غریب کجایی ظهور کن
ای بهترین حبیب کجایی ظهور کن
آقا بیا دوباره حوالی قتلگاه
پیچیده بوی سیب کجایی ظهور کن
بر سینه حسین نشسته هنوزهم
این شمر نانجیب کجایی ظهور کن
داری شبیه فاطمه‌ها گریه می‌کنی
بر گونه تریب کجایی ظهور کن
بر روی دست باد، سوار است روی نی
زلفی که شد خضیب کجایی ظهور کن
با جامه‌های پاره به بازار می‌رود
این عترت غریب کجایی ظهور کن
این خاک کربلاست و هر روز جاری است
این قصه عجیب کجایی ظهور کن
(6)
در حدیث آمده است:
«هرکس به فرد غمگینی تسلیت گوید خداوند لباس تقوی بر او می‌پوشاند و بر روح او درود می‌فرستد».
نیز پیامبر رحمت فرمود: «هر کس برادر مؤمنش را در مصیبتش تسلیت دهد خداوند در قیامت جامهاى سبز بر او مىپوشاند که مردم نسبت به آن لباس غبطه مىبرند».
اینک ما ایستاده‌ایم، در برابر مصیبتی که به تعبیر زیارت عاشورا «در آسمان و زمین بزرگ و سترگ است» و درباره آن روز جان‌سوز به حق می‌گوییم که: «آمد آن روزی که مانندش نبود».
و اربعین فرصتی است برای حضور در مجلسی به گستردگی زمین، که رو به سوی آسمان دارد. آیا سزا است که در چنین مجلسی حضور یابیم ولی به صاحب‌عزا تعزیت نگوییم؟ آن هم صاحب‌عزایی که سررشته انواع نعمت‌های دینی و دنیایی ما را در دست دارد. انصاف این است که بی‌توجهی یا حتی کم‌توجهی به امام مهدی در چنین زمان حساسی، عین بی‌انصافی است.
(7)
صحنه‌های دیدنی و به یادماندنی از تعاون و محبت خالصانه در میان مردم در ایام اربعین، آن‌چنان فراوان و متنوع است که نه تنها دیدن، بلکه حتی شنیدنش اشک شوق از دیدگان جاری می‌سازد. بسیار اتفاق می‌افتد که زائری غذا میل کرده و در موکب‌های بعدی با اصرار، غذا تعارف می‌کنند ولی کسی نمی‌گیرد.
چه خوب است که با دیدن این صحنه‌های بهشتی – که فقط در چند روز معدود در طول سال، آن هم فقط در یک گوشه از زمین - پیش می‌آید، یاد کنیم بی‌نیازی زمان ظهور را که امام صادق علیه‌السلام در وصف دوره آسمانی ظهور می‌فرمایند: «مردم به دنبال کسی می‌گردند که از آنان زکات و صدقه بپذیرد ولی کسی را نمی‌یابند».
(8)
نکته مهم این است که در طریق اربعین گاهی پیش می‌آید که امکاناتی کم باشد، مثلاً جای خواب کافی نباشد، اما تحملش برای افراد بسیار راحت است؛ چون برای هدف معنوی دیگری آمده‌اند، لذا به کمی یا زیادی امکانات نمی‌نگرند، بلکه به احسان خالصانه میزبان و قناعتی که در دل دارند، یعنی موهبتی الهی که خدای بزرگ در دل میزبان و میهمان می‌نهد.
با دیدن این حال، یاد کنیم که درباره دوره آسمانی ظهور به ما خبر داده‌اند: «خداوند بی‌نیازی را در دل این امت قرار می‌دهد»؛ یعنی در زمان ظهور، از یک طرف امکانات بسیار زیاد است و از سوی دیگر قناعت و احساس بی‌نیازی، باعث راحتی آنان شده است. لذا مال به آنان عرضه می‌شود ولی بعضی به خاطر عدم نیاز و بعضی به خاطر قناعت تمایل به دریافت ندارند.
روشن است که گنجینه پایان‌ناپذیر قناعت بسیار فراتر از تمام امکانات است، بلکه با آن اساساً قابل قیاس نیست.
(9)
زیارت اربعین فرصتی مغتنم است که در پی عمل زمینی نه چندان دشوار به دستاوردی آسمانی و بی‌مانند دست یابیم:
«با هر قدمی، گناهی از ما آمرزیده شده و حسنه‌ای برایمان ثبت شده و درجه‌ای، مقام‌مان بالا رفته است». آنگاه به ما گفته‌اند: «استانف العمل، یعنی زشتی‌ها و گناهان گذشته‌ات آمرزیده شده، اینک دوباره پرونده اعمالت را از سر بگیر». به این ترتیب با زیارت امام حسین علیه‌السلام درون ما پاک می‌شود و سنخیت بیشتری با امام زمان علیه‌السلام پیدا میکنیم و آمادگی بیشتری برای خدمتگزاری به آستان مقدس حضرتش برای ما فراهم می‌شود.
کیست که نداند خواسته‌ای به عظمت خدمت به آستان مقدس آن امام منتظَر، جان و درونی می‌خواهد که با آن تقدس والا سنخیتی داشته باشد. و کیست که نداند شکر چنین تقدیسی که خدای حکیم در پی چنان زیارتی نصیب میکند، درخواست نصرت امام موعود است نه دعایی کمتر از آن.
(10)
امامان هدایت به ما آموخته‌اند که در بارگاه الهی خواسته‌های بزرگ از خداوند متعال بخواهیم. امیر مؤمنان علیه‌السلام فرمودند: «خداوند به اندازه نیت افراد، آنها را کمک می‌فرماید». لذا اگر همت و نیت انسان کم باشد، کم به او اعطا خواهد فرمود، ولی اگر همتش بلند باشد، زیاد کمکش می‌فرماید؛ پس برای رسیدن به این آرزوی بزرگ همت را بلند بدانیم و در هر فرصت و موقعیتی، برای خود و دیگران، این آرزوی بزرگ (لیاقت یاری حضرت مهدی برای یاری امام حسین) را بخواهیم، بدان امید که خداوند به ما این توفیق را عطا کند.
برای دستیابی به چنین خواسته‌ای بزرگ، تمهید مقدمات اخلاقی در صحنه اخلاق فردی و اجتماعی ضرورت دارد، یعنی بهسازی روابط میان خود و دیگران، بدان‌گونه که نمونه آن را حضرت سید الساجدین علیه‌السلام در رساله حقوق بیان می‌فرماید.
«هرکس به فرد غمگینی تسلیت گوید خداوند لباس تقوی بر او می‌پوشاند و بر روح او درود می‌فرستد».
نیز پیامبر رحمت فرمود: «هر کس برادر مؤمنش را در مصیبتش تسلیت دهد خداوند در قیامت جامهاى سبز بر او مىپوشاند که مردم نسبت به آن لباس غبطه مىبرند».
اینک ما ایستاده‌ایم، در برابر مصیبتی که به تعبیر زیارت عاشورا «در آسمان و زمین بزرگ و سترگ است» و درباره آن روز جان‌سوز به حق می‌گوییم که: «آمد آن روزی که مانندش نبود».
و اربعین فرصتی است برای حضور در مجلسی به گستردگی زمین، که رو به سوی آسمان دارد. آیا سزا است که در چنین مجلسی حضور یابیم ولی به صاحب‌عزا تعزیت نگوییم؟ آن هم صاحب‌عزایی که سررشته انواع نعمت‌های دینی و دنیایی ما را در دست دارد. انصاف این است که بی‌توجهی یا حتی کم‌توجهی به امام مهدی در چنین زمان حساسی، عین بی‌انصافی است.
(7)
صحنه‌های دیدنی و به یادماندنی از تعاون و محبت خالصانه در میان مردم در ایام اربعین، آن‌چنان فراوان و متنوع است که نه تنها دیدن، بلکه حتی شنیدنش اشک شوق از دیدگان جاری می‌سازد. بسیار اتفاق می‌افتد که زائری غذا میل کرده و در موکب‌های بعدی با اصرار، غذا تعارف می‌کنند ولی کسی نمی‌گیرد.
چه خوب است که با دیدن این صحنه‌های بهشتی – که فقط در چند روز معدود در طول سال، آن هم فقط در یک گوشه از زمین - پیش می‌آید، یاد کنیم بی‌نیازی زمان ظهور را که امام صادق علیه‌السلام در وصف دوره آسمانی ظهور می‌فرمایند: «مردم به دنبال کسی می‌گردند که از آنان زکات و صدقه بپذیرد ولی کسی را نمی‌یابند».
(8)
نکته مهم این است که در طریق اربعین گاهی پیش می‌آید که امکاناتی کم باشد، مثلاً جای خواب کافی نباشد، اما تحملش برای افراد بسیار راحت است؛ چون برای هدف معنوی دیگری آمده‌اند، لذا به کمی یا زیادی امکانات نمی‌نگرند، بلکه به احسان خالصانه میزبان و قناعتی که در دل دارند، یعنی موهبتی الهی که خدای بزرگ در دل میزبان و میهمان می‌نهد.
با دیدن این حال، یاد کنیم که درباره دوره آسمانی ظهور به ما خبر داده‌اند: «خداوند بی‌نیازی را در دل این امت قرار می‌دهد»؛ یعنی در زمان ظهور، از یک طرف امکانات بسیار زیاد است و از سوی دیگر قناعت و احساس بی‌نیازی، باعث راحتی آنان شده است. لذا مال به آنان عرضه می‌شود ولی بعضی به خاطر عدم نیاز و بعضی به خاطر قناعت تمایل به دریافت ندارند.
روشن است که گنجینه پایان‌ناپذیر قناعت بسیار فراتر از تمام امکانات است، بلکه با آن اساساً قابل قیاس نیست.
(9)
زیارت اربعین فرصتی مغتنم است که در پی عمل زمینی نه چندان دشوار به دستاوردی آسمانی و بی‌مانند دست یابیم:
«با هر قدمی، گناهی از ما آمرزیده شده و حسنه‌ای برایمان ثبت شده و درجه‌ای، مقام‌مان بالا رفته است». آنگاه به ما گفته‌اند: «استانف العمل، یعنی زشتی‌ها و گناهان گذشته‌ات آمرزیده شده، اینک دوباره پرونده اعمالت را از سر بگیر». به این ترتیب با زیارت امام حسین علیه‌السلام درون ما پاک می‌شود و سنخیت بیشتری با امام زمان علیه‌السلام پیدا میکنیم و آمادگی بیشتری برای خدمتگزاری به آستان مقدس حضرتش برای ما فراهم می‌شود.
کیست که نداند خواسته‌ای به عظمت خدمت به آستان مقدس آن امام منتظَر، جان و درونی می‌خواهد که با آن تقدس والا سنخیتی داشته باشد. و کیست که نداند شکر چنین تقدیسی که خدای حکیم در پی چنان زیارتی نصیب میکند، درخواست نصرت امام موعود است نه دعایی کمتر از آن.
(10)
امامان هدایت به ما آموخته‌اند که در بارگاه الهی خواسته‌های بزرگ از خداوند متعال بخواهیم. امیر مؤمنان علیه‌السلام فرمودند: «خداوند به اندازه نیت افراد، آنها را کمک می‌فرماید». لذا اگر همت و نیت انسان کم باشد، کم به او اعطا خواهد فرمود، ولی اگر همتش بلند باشد، زیاد کمکش می‌فرماید؛ پس برای رسیدن به این آرزوی بزرگ همت را بلند بدانیم و در هر فرصت و موقعیتی، برای خود و دیگران، این آرزوی بزرگ (لیاقت یاری حضرت مهدی برای یاری امام حسین) را بخواهیم، بدان امید که خداوند به ما این توفیق را عطا کند.
برای دستیابی به چنین خواسته‌ای بزرگ، تمهید مقدمات اخلاقی در صحنه اخلاق فردی و اجتماعی ضرورت دارد، یعنی بهسازی روابط میان خود و دیگران، بدان‌گونه که نمونه آن را حضرت سید الساجدین علیه‌السلام در رساله حقوق بیان می‌فرماید.
منتشرشده در
اخبار
برچسب‌ها
جمعه, 03 شهریور 1402 21:36
حيات فكري و سياسي امامان شيعه عليهم السلام
حيات فكري و سياسي امامان شيعه عليهم السلام
مشخصات كتاب:
سرشناسه : جعفريان، رسول، ۱۳۴۳ -
عنوان و نام پديدآور : حيات فكري و سياسي امامان شيعه عليهم السلام/ رسول جعفريان.
مشخصات نشر : قم: موسسه انصاريان، ۱۳۸۱.
مشخصات ظاهري : ۶۳۱ ص.
شابك : ۱۲۵۰۰ريال 964-438-001-0 : ؛ ۱۲۵۰۰ ريال (چاپ ششم) ؛ ۱۵۰۰۰ ريال (چاپ هفتم) ؛ ۱۵۰۰۰ ريال (چاپ هشتم) ؛ ۳۰۰۰۰ ريال: چاپ دهم 978-964-438-001-3 : ؛ ۴۰۰۰۰ ريال (چاپ يازدهم)
يادداشت : چاپ قبلي: موسسه انصاريان: مركز جهاني علوم انساني، دفتر تحقيقات و تدوين متون درسي، ۱۳۷۶.
يادداشت : چاپ ششم: ۱۳۸۱.
يادداشت : چاپ هفتم: ۱۳۸۳.
يادداشت : چاپ هشتم: ۱۳۸۴.
يادداشت : چاپ دهم: ۱۳۸۶.
يادداشت : چاپ يازدهم: ۱۳۸۷.
يادداشت : كتابنامه: ص. [۶۰۵] - ۶۱۶؛ همچنين به صورت زيرنويس.
يادداشت : نمايه.
موضوع : ائمه اثناعشر -- سرگذشتنامه
موضوع : اسلام -- تاريخ
رده بندي كنگره : BP۳۶/۵/ج ۷ح ۹ ۱۳۸۱
رده بندي ديويي : ۲۹۷/۹۵
شماره كتابشناسي ملي : م ۸۱-۱۶۶۸۵
عناوين اصلي كتاب شامل:
فهرست مطالب ؛ [پيشگفتار]؛ امام على عليه السّلام ؛ امام حسن عليه السّلام ؛ امام حسين عليه السّلام ؛ امام سجّاد عليه السّلام ؛ امام باقر عليه السّلام ؛ امام صادق عليه السّلام ؛ امام كاظم عليه السّلام ؛ امام رضا عليه السّلام ؛ امام جواد عليه السّلام ؛ امام هادى عليه السّلام ؛ امام عسكرى عليه السّلام ؛ امام مهدى عليه السّلام ؛ فهرست نامها «1»
منتشرشده در
معصومین
برچسب‌ها
جمعه, 03 شهریور 1402 21:07
کتاب الکترونیکی تاریخ ایران اسلامی ( از پیدایش اسلام تا ایران اسلامی )
کتاب الکترونیکی تاریخ ایران اسلامی ( از پیدایش اسلام تا ایران اسلامی )
جلد اول : از پیدایش اسلام تا ایران اسلامی
جلد دوم : از طلوع طاهریان تا غروب خوارزمشاهیان
جلد سوم : از یورش مغول تا زوال ترکمانان
صفحات : 450 صفحه
سه جلد در یک مجلد
مولف : رسول جعفریان
منتشرشده در
اسلام
برچسب‌ها
جمعه, 03 شهریور 1402 18:02
کتاب الکترونیکی سازمانها و جریانهای مذهبی سیاسی ایران
کتاب الکترونیکی سازمانها و جریانهای مذهبی سیاسی ایران
از روی کار آمدن محمدرضا شاه تا پیروزی انقلاب اسلامی 1320 تا 1357
تالیف و تحقیق رسول جعفریان
تعداد صفحات: 600
چاپ چهارم 1380
پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
منتشرشده در
اسلام
برچسب‌ها