اين نوع نگاه در اسلام وجود داشته است و عالي‌ترين نمونه‌ي آن اعلام اين موضوع است كه همه‌ي مسلمانان با هم مثل برادران و خواهران هستند. اين تعبير اخوت باعث تغيير در نحوه‌ي تعاملات اجتماعي خواهد شد و همين تغيير يك نقش در اجتماع مثل نقش شهروندي (كه هر كس خود را نسبت به ديگري كه در كنار او زندگی می‌کند فقط يك شهروند بداند تا اين‌كه خود را برادر او بداند) باعث تغييرات عمده‌اي در رفتار خواهد شد كه يك نمونه‌ي آرماني از رفتارهاي افراد در يك جامعه است . در جهان امروز ديگر توسعه‌ي صنعتي نشان توسعه يافتگي يك جامعه نيست بلكه توسعه‌ي فرهنگي مهم‌ترين بخش توسعه‌ی يك كشور و جامعه است كه نمونه‌اي از آن اهميت نوع رفتارهاي اجتماعي است. با توجه به اهميت توسعه‌ي فرهنگي و اجتماعي، نهادهاي اجتماعي نيز اهميت دو چنداني پيدا مي‌كنند.
در جهان و نيز در كشورمان ايران تشكل‌هاي فرهنگي خودجوش و غيردولتي با توجه به نقش مهمي كه در اجتماع بازي مي‌كنند، بسيار مهم هستند و نيز نوع فعاليت آن‌ها بسيار با اهميت خواهد است. اين تشكل‌ها گاه موجبات تحولات فرهنگي، اجتماعي عظيمي را به وجود مي‌آورند و همين اثرگذار بودن آن هاست كه نقش‌شان را در اجتماع بسيار بااهميت و حساس مي‌كند. نهادهاي اجتماعي تاثيرگذار خيلي راحت‌تر از برخي نهادهاي ديگر مي‌توانند باور درست يا نادرستي را در اجتماع رواج دهند، چون وقتي باور غلط يا صحيحي در اين تشكل‌ها شكل گرفت چون اعضاي آن‌ها همين افراد سطح جامعه هستند و نه قشر و طبقه‌اي خاص، اين باور در اعضای آن‌ها نيز به سرعت نفوذ مي‌كند و دروني مي‌شود.
تاثير تشكل‌ها روي افراد عضو آن‌ها و چه افرادي كه مستقيم با آن‌ها رابطه ندارند بسيار گسترده، عميق و سريع است، اين موضوع از ويژگي‌هاي مهم تشكل‌هاي غير دولتي است. اين ويژگي به سبب تفاوت اصلي تشكل‌هاي غيردولتي با مؤسسات دولتي ایجاد می‌شود و آن تفاوت اين است كه در تشكل‌ها افراد نيازي را در خود احساس مي‌كنند و با اراده‌ي آزاد خود وارد تشكل مي‌شوند.
همين حساسيت و اهميت، نيرو و انگيزه‌اي به فعالان تشكل‌ها مي‌دهد و البته از طرفي كار آن‌ها را دشوار مي‌سازد و همين سختي است كه ممكن است باعث شود تشكل‌ها دچار انحراف شوند و مساله‌اي كه بايد تشکل‌ها خود در صف اول مبارزه با آن باشند به مشكلي براي خودشان تبديل شود. پس بايد همواره با توجه به اهميت كار، خود را بسنجند.
رضا ترابی