دخانيات و انواع آن
برگرفته از ويكي پديا
استعمال دخانيات به تنفس بخار ناشي از سوزاندن تنباكو گفته مي‌شود.
سابقه اين كار به 3 تا 5 هزار سال قبل از ميلاد مسيح برمي‌گردد. تنباكو در سده 16 ميلادي از طريق مسيرهاي تجاري به اوراسيا معرفي شد و روز به روز بر محبوبيت و مصرف تنباكو افزايش پيدا كرده است.
1ـ تنباكو يا توتون، گياهي با برگهاي پهن است كه در اصل به آمريكاي شمالي و جنوبي رشد مي‌كرده و امروزه در سراسر جهان كشت مي‌شود. به برگهاي خشك و بريده شده اين گياه تنباكو مي‌گويند. مصرف اصلي اين گياه تدخين دود حاصل از سوزاندن برگهاي خشك آن است كه داراي نيكوتين است. اين كار با پيچيدن آن در كاغذ يا برگهاي برش نخورده به صورت سيگار يا سيگار برگ و با ريختن آنها در سر قليان و تدخين ( =كشيدن) آنها انجام مي‌شود.
اين گياه به طور معمول يك تا 2 متر رشد مي‌كند. برگهاي آن بزرگ و پهن بوده و حدود نيم‌متر ارتفاع دارند كه با موهاي بلند و نرم پوشيده شده است و داراي شيره چسبنده‌اي است.
2ـ انفيه
در لغت هر دارويي را كه به بيني كشند انفيه مي‌گويند. انفيه ماده‌اي است كه براي باز شدن مجاري تنفسي استفاده مي‌شود . عطسه‌آور و طريقه استعمال به اين صورت است كه مقداري كم از آن را در پشت دست قرار داده به همراه دم به داخل بيني مي‌رانند. تركيبات آن از 3 نوع گياه تشكيل شده است. كه اصلي‌ترين آن ريشه خربق سفيد است. در احاديث و روايات اسلامي ظاهراً به كاربردهاي درماني انفيه اشاره شده است.
3ـ پيپ
وسيله‌اي براي كشيدن دود توتون است. انواع اين وسيله در ميان بوميان آمريكا رايج بوده و پس از كشف آمريكا و آوردن توتون در ساير مناطق استفاده شد.
نوعي پيپ در ايران به چپق معروف است كه دسته چوبي بلند يا متوسط و يك كاسه گلي دارد. براي كشيدن دود توتون، آنرا در كاسه پيپ مي‌ريزند و آتش مي‌زنند. با يك پك زدن به انتهاي دسته پيپ دود به داخل دهان و دستگاه تنفس مي‌رود.
پيپ مرغوب اروپايي بوده و معمولاً از چوب بريار درست مي‌شود. و شكلهاي متنوعي دارد.
4ـ سيگار برگ
به لوله بزرگي مجتمع از تنباكوي خشك شده گفته مي‌شود كه در داخل يك برگ قرار مي‌گيرند. سيگار برگ را همانند سيگار استفاده مي‌كنند. و از اوايل قرن 1 ميلادي توسط سرخپوستان كشف شد.
5ـ سيگارهاي منتول‌دار
منتول همان اسانس نعناع مي‌باشد. منتول به عنوان يك دارو براي كاهش درد، رفع التهاب، بي‌حس و سرد كننده محل مورد نظر از بدن، در اكثر پمادهاي موضعي ضد درد و ضد خارش استفاده مي‌شود. استفاده از اين خاصيت منتول در توتون سيگار باعث مي‌گردد كه فرد هنگام كشيدن سيگار، ظاهراً احساس مطبوع‌تري داشته باشد و از علائم التهابي، سوزانندگي و بوي نامطبوع سيگار در امان بماند. در حقيقت فرد سيگاري ، دود سيگار حاوي4000 نوع ماده سمي و كشنده را با ظاهري آراسته و خنك به بدن خود وارد مي‌كند. اين احساس مطبوع به خصوص در اولين دفعات استفاده توسط فرد، باعث دوام بيشتر در مصرف سيگار و اعتياد شديدتر و طولاني‌تر مي‌گردد.
تحقيقات جديد نشان داده‌اند كه منتول با تحريك گيرنده‌هاي سرمايي موجود در حلق و بيني باعث ايجاد وقفه در تنفس مي‌گردد. اين توقف موقتي و كوتاه مدت در نفس كشيدن، باعث ايستايي بيشتر دود در ريه‌ها و مجاري تنفسي مي‌گردد و نيكوتين فرصت بيشتري براي جذب پيدا مي‌كنند يعني اعتياد بيشتر و شديدتر به نيكوتين بعضي تحقيقات مشكوك سعي دارند تا عوارض اين نوع سيگارها را مشابه سيگارهاي معمولي بدانند.
مصرف تركيبات خوراكي منتول دار در كودكان زير شش سال ، به دليل احتمال وقفه تنفسي در آنان ممنوع است. اثرات منتول روي باروري و سقط جنين تحقيقات مختلف و متناقضي انجام گرفته ولي اثرات ضد تخمك‌گذاري آن در خانم‌ها ثابت شده است.
رواج برخي باورهاي غلط در مورد اين نوع سيگارها مانند ضد نفخ، درمان سرماخوردگي زمينه‌ساز مصرف بيشتر است. خصوصاً با ظاهري زيبا و فانتزي، سيگار سفيدرنگ در جعبه‌اي با رنگ سبز و طعم نعناع قاتلان كوچك ساخته تا به عنوان تفريح نوجوانان به آن عادت كنند. مصرف اين سيگارها توسط اطفال هم گزارش شده است.
عوامل مهم گرايش به استفاده از قليان و ساير دخانيات
1ـ رييس فراكسيون مبارزه با دخانيات مجلس شوراي اسلامي + دكتر حيدري رييس مركز تحقيقات كنترل دخانيات دانشگاه شهيد بهشتي
تبليغات وسيع در مورد قليان را عامل اصلي گرايش مردم به سوي اين ماده دخاني مي‌داند.
رئوس تبليغات عبارتند از :
1-1- شركت‌هاي توليد كننده دخانيات ، هميشه دنبال نوآوري و ايجاد تنوع در بازارهاي توليد و فروش بوده‌اند و اين تغييرات آگاهانه در نوع محصول، هدفي جز فروش بيشتر و افزايش تعداد مصرف‌كنندگان نداشته است.
1-2- تبليغات به گونه‌اي است كه مشتريان تصور مي‌كنند چون دود آن از آب عبور مي‌كند، تصفيه مي‌شود و ضرر كمتري دارد.
1-3- برخي افراد تصور مي‌كنند قليانهاي طعم‌دار ضرر كمتري دارند.
1-4- هجوم رسانه‌اي براي بي‌هويت‌سازي جوانان شيعه.
2ـ در دسترس بودن قليان اعم از مواد خام براي خريد و يا در مراكز توزيع قليان و قهوه‌خانه
طبق آيين‌نامه 20 ماده‌اي قانون كنترل دخانيات، نظارت و كنترل اجراي قانون به عهده وزارت بهداشت و نيروي انتظامي مسئول جمع‌آوري قليانها در اماكن عمومي است.
نايب رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس با انتقاد از عملكرد مسئولان در اجراي قانون جامع كنترل دخانيات معتقد است نيروي انتظامي ابتدا عملكرد خوبي داشت ولي از سطوح بالاتر ترمزهايي در اجراي قانون ايجاد شد كه نعجب‌آور بود و روند اجرا را كند كرد.
دكتر حيدري معتقد است : تاكنون شاهد تجربه شكست در اجراي قانون بوده‌ايم. پيگريها سليقه‌اي انجام مي‌شود. در اصل قانون آمده است كه توزيع قليان در اماكن عمومي ممنوع است اما در حال حاضر در اماكني كه پروانه كسبشان قديمي و مجوز توزيع قليان ذكر شده است. قليان را در اختيار مردم قرار مي‌دهند و اين تناقض و نشان‌دهنده عدم نظارت جدي بر اجراي قانون است.
مسئول دبيرخانه كشوري كنترل دخانيات در گفت و گو با سلامت ضمن غيرقانوني دانستن فروش قليان توضيح مي‌دهد كه: قهوه‌خانه‌هايي كه قبلاً مجوز توزيع قليان را داشتند نيز مجاز به عرضه قليان نيستند و با اطلاع رساني نسبت به قانون جديد ضمن جريمه به مرور زمان قليانها از اين مراكز جمع مي‌شوند.
نتيجه : از آنجا كه مصرف قليان در اماكن عمومي بيشتر از 2 برابر شده است.
1- مبارزه با آن به برداشتن گامهاي جدي نياز دارد.
2- در پائيز سال 90 شاهد اختلاف‌نظر وزارت بهداشت با نيروي انتظامي براي جمع‌آوري قليان از قهوه‌خانه‌ها بوديم. وزارت بهداشت معتقد به جمع‌آوري قليان بود ولي ستاد اماكن قليان را از ليست خود خارج كرده لذا
3- عدم آگاهي عموم مردم نسبت به مضرات انواع دخانيات
4- مصرف سيگار يا قليان توسط معلم، والدين يا ساير شخصيت‌هايي كه بصورت الگو و يا افراد تاثيرگذار براي جوانان مطرح هستند. شخصيتهاي ورزشي، هنرپيشگان، سخنران مذهبي و روحانيون ، مداحان براي تقويت تارهاي صوتي در عزاداري امام حسين(ع).
5- خودنمايي و نسبت به بعضي از همسالان شاخص شدن.
6- علاقمندي جوانان به دوست‌يابي بعنوان يك نياز دروني و نداشتن ملاكهاي لازم براي گزينش دوست مناسب و نهايتاً انتخاب دوستان آلوده بصورت ناخواسته و فشار همسالان يكي از دلايل عمده مي‌باشد.
7- وقت‌گذراني و خوشگذراني. اين طرز تفكر به شدت در ميان جوانان رواج دارد كه جوان امروز تفريحي ندارد. نه ...نه ... هيچ وسيله‌اي براي سرگرمي ، تفريح و خوشگذراني است.
8- علاقه به داشتن تجربه جديد: حدود 30% از مردم علاقمند به داشتن تجربه جديد به وسيله قليان هستند. حدود يك سوم مصرف‌كنندگان قليان در رده سني كمتر از 25 سال قرار دارند. در سنين بالاتر از 25 سال 10% افراد علاقمند به داشتن تجربه جديد هستند و بيش از 90% افراد به دليل وابستگي و اعتياد به سمت قليان مي‌روند.
9- حميد صرامي مديركل امور فرهنگي پيشگيري ستاد مبارزه با مواد مخدر: خانوارهاي در حال تغيير و كشمكش.
10- حميد صرامي مديركل امور فرهنگي پيشگيري ستاد مبارزه با مواد مخدر: بروز انواع اختلالات و مشكلات رواني.
11- حميد صرامي مديركل امور فرهنگي پيشگيري ستاد مبارزه با مواد مخدر: شخصيتهاي متزلزل، عدم شخصيت مستقل در لباس پوشيدن رفتاري و از تبعات آن پيروي از مد و به روز بودن. همه جوانان قليان مي‌كشند.
12- عرف شدن و عادي شدن يكسري از رفتارها، از بين رفتن حيا و عمومي و بعنوان يك كار زشت قبح و مذمت قليان كشي و خيلي چيزهاي ديگر از بين رفته است.
13- عرف شدن و عادي شدن يكسري از رفتارها، ضعف اعتقادات ديني و فقر معنويت.
14- عرف شدن و عادي شدن يكسري از رفتارها، ضعف خويشتنداري.
15- عرف شدن و عادي شدن يكسري از رفتارها، فقدان آموزش مهارتهاي زندگي.
16- عرف شدن و عادي شدن يكسري از رفتارها، فقدان مدل و سبك زندگي سالم.
17- اردوهاي دانشجويي ، زيارتي ، دانش‌آموزي ـ كوه‌نوردي و ساير مجامع و اجتماعات با گروه همسال در مراسم مذهبي عزاداري و يا جشن‌هاي نيمه شعبان و غدير و ...
هشدارها و تجربيات (آسيب‌شناسي)
1- مصرف دخانيات از مخربترين رفتارهاي غيربهداشتي است كه سلامت نوجوان را به خطر مي‌اندازد.
2- نوجواني كه سيگار مي‌كشد يا از قليان استفاده مي‌نمايد (هرچند در ابتدا به صورت تفريحي و گاهي اوقات مورد استفاده قرار بگيرد.) در شرايط سخت زندگي و تنوع دوستان و اطرافيان احتمال مصرف دائمي وجود دارد. ضمناً احتمال مصرف مواد مخدر و الكل در او زياد است و از اثرات اين روش زندگي افت تحصيلي و يا ترك تحصيل مي‌باشد.
3- اثرات استفاده از قليان در افراد مختلف متفاوت مي‌باشد.
الف ـ در افراد مبتدي باعث سرگيجه و منگي مي‌شود.
ب ـ در بعضي از افراد باعث افزايش زمان خواب مي‌شود. (بعضي از اوقات جوانان از خواب بدون علت خود ، تمايل به افزايش زمان خواب .. تعجب مي‌كنند)
ج ـ استفاده از قليان خوانساري بعلت درجه خلوص بالا و درصد بالاي نيكوتين اولاً : افراد حرفه‌اي كه قليانهاي معمولي ديگر جوابگو نيست استفاده مي‌نمايند. ثانياً: در افراد حرفه‌اي هم باعث افزايش زمان خواب تا 15-14 ساعت مي‌شود.
نتيجه‌گيري مهم : افزايش زمان خواب در جوانان ناشي از قليان كشيدن دزدكي است.
4- بر اساس آمارهاي موجود يك سوم مصرف‌كنندگان قليان زير 25 سال دارند.
5- سن قانوني خريد و فروش و مصرف سيگار و قليان در ساليان قبل 18 سال تعيين شده است ولي سن مصرف به سرعت در حال كاهش مي‌باشد. بطوري كه سن مصرف سيگار يا قليان را به 13 سال برآورد مي‌نمايند.
6- سطح نيكوتين صبح‌ها به بالاترين ميزان خود مي‌رسد، در عصر سير نزولي پيدا مي‌كند و در شب تقريباً به صفر مي‌رسد بنابراين سيگاري كه صبح‌ها مصرف مي‌شود داراي بيشترين اثر است. در افراد سيگاري ، نيكوتين باعث كاهش خشم، تثبيت خلق و افزايش توجه مي‌گرد. احساس گرسنگي و ميل به غذا را كاهش مي‌دهد.
]در هنگام برگزاري جشن‌هاي نيمه شعبان و غدير كه كار گروهي است در اواسط كار به يك باره (اگر شما متوجه باشيد) 2 نفر از دوستان كلاً نيست مي‌شوند و بعد از 15 دقيقه دوباره در صحنه حاضر مي‌شوند. دوران خوش خيالي گذشته و دوستان براي رفع خستگي و افزايش توجه به گوشه‌اي پناه برده‌اند تا سيگار بكشند.[
7- دكتر آذري‌پور عضو كميته كشوري كنترل دخانيات و كارشناس ترك اعتياد 19/آذر/89 متاسفانه طي 10 سال گذشته شكل سنتي استعمال دخانيات از بزرگان به نوجوانان تغيير يافته است. مصرف قليان در ميان نوجوانان 15-13 سال (اول راهنمايي) در سال 82 تعداد 16% از جوانان مبتلا بودند ولي در سال 86 مصرف قليان در ميـان جوانان 15-13 سال به 36% افزايش يافته است. يعني : طي چهار سال رشد مصرف قليان در جوانان 15-13 سال 2 برابر شده است. در زمينه مصرف سيگار اين پژوهش نشان مي‌دهد كه همين گروه سني مصرف سيگار 3 برابر شده است.
8- مرگبارترين قليانها، قليانهاي ساحلي‌اند!
آقاي بهمن پرورش، سرپرست كلوپ امداد و نجات ايران طي مصاحبه‌اي با هفته‌نامه سلامت گفته است: كشيدن قليان و بعد شنا كردن در دريا يا استخر حكم مرگ از پيش تعيين شده را دارد. زيرا شناگر مي‌تواند به سرعت دچار تنگي تنفس و عروق شود.
مضرات قليان از ديدگاه پزشكي :
1- مواد سمي قليان نه تنها كمتر از سيگار نيست بلكه بعضي مواد از جمله دوده، مونوكسيد كربن و نيكوتين آن بيشتر از سيگار است چون علاوه بر مضرات تنباكو، مضرات سوختن زغال و مواد سرطانزاي ناشي از آن هم همراه است.
2- با مصرف قليان بيش از 600 نوع ماده سمي و مهلك را وارد ريه خود و فرزندان و خانواده‌تان مي‌كنيد.
3- هر وعده قليان برابر مصرف چند پاكت سيگار است . (هر وعده قليان معادل 70 تا 100 نخ سيگار است)
4- عمق پك زدن به قليان ده برابر بيشتر از پك زدن به سيگار است.
5- كشيدن قليان حجم تنفسي بدن را كاهش داده، تنفس مشكل‌تر مي‌شود.
6- مواد سمي ناشي از نوع توتون و تنباكوي قليان، سلامت افراد را با خطر روبرو مي‌كند اين تركيب به علت حرارت زياد، موادي را وارد بدن مي‌كند كه عوارض ناگواري را براي انسان به دنبال دارد.
7- به گفته متخصصان دود استنشاق شده از قليان نه‌تنها همه‌ي مواد سرطانزاي دود سيگار را داراست بلكه مونوكسيد كربن بيشتري هم دارد.
8- شخص مبتلا به بيماريهاي مختلف ريه اگر به استعمال دخانيات و كشيدن قليان ادامه بدهد بدون شك مبتلا به سرطان ريه و عفونتهاي دستگاه تنفسي خواهد شد. بعلاوه رينيت آلرژيك و سرفه‌هاي مزمن همراه با خلط را براي فرد همراه دارد.
9- سرطان ريه، سرطان لب و دهان و حنجره ، سرطان مري و معده ، لوزالمعده، كبد و سرطان روده بزرگ از عوارض بدخيم و زخمهاي گوارشي، ريفلاكس معده (برگشت اسيد معده به مري) از جمله عوارض خوش‌خيم استفاده از سيگار و قليان هستند.
10- مصرف اشتراكي از قليان مي‌تواند منجر به افزايش احتمال سل و ويروسهاي هپاتيت و تبخال شود.
11- دود سيگار و قليان براي زنان باردار مضر است چون از طريق جفت عبور مي‌كند و مشكلات زيادي را براي جنين بوجود مي‌آورد بنام سندرم تنباكو معروف است.
12- تنباكوي ميوه‌اي علاوه بر مضرات تنباكوي معمولي بعلت داشتن اسانس و ساير افزودنيها و سوختن آنها در دماي بالا اثرات تخريبي بيشتري دارند.
13- در اثر استفاده از تنباكو حس بويايي و چشايي تحت تاثير مستقيم قرار مي‌گيرد.
14- بدون شك استنشاق تحميلي دود مواد دخاني براي سلامتي بسيار مضر است.
بيش از 50 نوع ماده شيميايي خطرناك موجود در دود مواد دخاني سرطانزا بوده و استنشاق تحميلي باعث ابتلا افراد به انواع بيماريهاي قلبي، عروقي گوارشي و تنفسي مي‌شوند.
15- براساس تحقيقات سازمان جهاني بهداشت در هر 8 ثانيه يك نفر در دنيا بعلت استعمال دخانيات جان خود را از دست مي‌دهد.
16- بطور خلاصه عوارض مهم استعمال دخانيات عبارتند از :
ـ عفونتهاي دستگاه تنفسي
ـ برونشيت مزمن
ـ بيماريهاي عروقي قلب
ـ بدشكل شدن دندانها، لثه‌ها
ـ سرطان ريه
17- در تحقيقات بعمل آمده كودكاني كه در خانه با دود مواجه هستند امكان بيشتري براي بروز بيماريهاي ريوي ـ تنفسي و انواع سرطان را دارند.
18- برخلاف تصور عمومي كه معتقدند وجود آب قليان جلوي مواد مضر و سمي آن را مي‌گيرد بيشتر اين مواد سمي از جمله نيكوتين و خاكستر وارد ريه مي‌شوند و به خاطر دمهاي عميق كه فرد براي جذب دود مي‌گيرد. تخريب‌هاي جدي به حبابچه‌هاي ريه وارد مي‌شود. همچنين به دليل مرطوب بودن راههاي هوايي و مجراي خروج دود، قليان مي‌تواند عامل مهمي جهت رشد ميكروبها قارچها باشد و اين ميكروبها و قارچها به راحتي توسط دود وارد دستگاه تنفس شده و ايجاد عفونتهاي مزمن مي‌كند.
آب هيچ‌گونه فيلتر و محافظي در مقابل دود ايجاد نمي‌كند.
راهكارهاي ترك قليان و دخانيات
1- آگاهي دادن به جوانان و خانواده‌ها و معلمان در زمينه‌هاي
A - شيوه تبليغات و دلايل آن (فروش بيشتر، بي‌هويتي، تنوع توليدات، تسكين‌دهنده)
B- مضرات بهداشتي مصرف دخانيات و علي‌الخصوص قليان را بيان كردند.
C- پاسخ دادن به باورهاي غلط و رايج (تصفيه دود توسط آب)
D- در دسترس نبودن
E- رفاقت معلم و پدر و مادر با نوجوان براي امكان نظارت بيشتر
2- فعاليت ورزشي : فعاليتهاي ورزشي به كاهش اعتياد به نيكوتين كمك مي‌كند حتي ورزشهاي ملايم از قبيل پياده‌روي نيز كمك مي‌كند تا كالري زيادي كه در اثر ورزش كردن از دست مي‌دهيد جلو افزايش وزن بعد از ترك سيگار را خواهد گرفت.
3- كاهش استرس: استرس خود را كنترل كنيد و از بروز عوامل تنش‌زا بپرهيزيد.
4- ايجاد نظم در محيط اطراف نوجوان : يكي از دلايل روي آوردن به سمت دخانيات به هم‌ريختگي ، نامنظم بودن فضاهاي زندگي ماست. در منزل، محل كار، زندگي شخصي و ... لذا يكي از راهكارهاي مهم در ترك دخانيات ايجاد نظم در محيط اطراف فرد مبتلاست. ايجاد محيط تنش‌زا و پراسترس و درهم و شلوغ به محيط آرام و منظم كه فرد مبتلا احساس آرامش كند.
5- خانواده درماني : در خانواده درماني مي‌توان عمدتاً با آموزش والدين اقدامات پيشگيرانه در ابتلا به مصرف نيكوتين را اجرا نمود. پرهيز از شرايطي كه در فرزندان افسردگي، عزت نفس پائين ، آشفتگي ذهن و غيره ايجاد شود، از جمله اقدامات اوليه محسوب مي‌شود.
انتقال مهارتهاي بيان خويش در جمع خانواده، تقويت حس همبستگي و همياري و كلاً تقويت بيان خويش در جمع خانوادگي از راههاي مؤثر در پيشگيري از مصرف نيكوتين به شمار مي‌رود.
فضاي سرد عاطفي ، انزوا، بي‌تفاوتي اعضاي خانواده كه معمولاً در خانواده‌هاي از هم گسيخته مشاهده مي‌شود عواملي هستند كه گرايش به مصرف دخانيات را افزايش مي‌دهند. از آنجا كه سن شروع به دخانيات و سيگار بطور كلي در سنين بلوغ ذكر مي‌شود. (رايج‌ترين سن براي شروع سيگار 16 سال است و تعداد كمي در 20 سالگي شروع مي‌كنند) مسئوليت والدين در برخورد با تعارضات اين دوران حائز اهميت است. بسياري از جوانان كه در محيط خانه فضاي تفاهم براي رفتار خويش را نمي‌يابند با پيوستن به گروههاي همسال بيرون از خانه و با پيدا كردن يك نقطه مشترك يعني كشيدن سيگار، محيط جايگزين براي خود مي‌آفرينند و از آنجا كه در جامعه ما مصرف سيگار عمدتاً توسط پسران و مردان صورت مي‌گيرد لذا نقش پدر ـ فرزندي حائز اهميت است.
پدراني كه حضور روانشناختي ملموسي در خانه دارند و از رابطه صميمي با فرزندان خود برخوردارند، بهتر مي‌توانند بر گرايش فرزندان خود به سمت استعمال سيگار تاثيرات بازدارنده داشته باشند.
6- پر كردن اوقات فراغت و بيكاري نوجوانان و جوانان
در طرحهاي پرورشي و كارهاي فوق برنامه بستري فراهم شود تا اوقات فراغت جوانان پر شود طرحهايي همچون كتابخواني، كارهاي تحقيقي پيرامون مناسبتها و ...
7- آموزش ملاكهاي دوست‌يابي به شاگردان
8- تغيير در بعضي عناوين درسي و محتوي به منظور ايجاد :
1- بالا بردن حياء
2- بالا بردن خويشتنداري
3- آموزش مهارتهاي زندگي
4- ارائه قوي‌تر مدل و سبك زندگي سالم
5- ارائه روشهايي براي ايجاد تشخص مذهبي در شاگردان
6- آموزش آئين دوست‌يابي