سيدمحمد اعظمي‌نژاد*
منبع: Mindtools
اگر خوب به رفتار خود دقت کنيد مشاهده می‌کنيد که وقتی روزهای شلوغی در کار خود داريد يا تمام انرژی خود را صرف انجام يک پروژه خاص متمرکز می‌کنيد، به راحتی درک می‌شود که در بسیاری از جنبه‌های مهم زندگی غافل مانده‌ايد و برای جبران آن بايد متحمل تنش‌های زيادیشويد.
اينجا است که نياز به نگاه هلی‌کوپتری
(helicopter view) به زندگی برای ايجاد تعادل داريد. روزهای پايانی سال بهانه خوبی برای خودارزيابی وضعيت هر يک از ما در ايجاد تعادل در زندگی است.
ابزار«چرخ زندگی» کمک می‌کند تا ارزیابی مناسبی از هريک از حوزه‌های مهم تاثیرگذار بر تعادل زندگی خود انجام دهيد و به اين ترتيب می‌توانيد درک کنيد، کدام بخش نياز به توجه و تمرکز بيشتر برای بهبود و رسيدن به تعادل دارد.
در شکل بالا نمونه‌ای از يک چرخ زندگی با ابعاد مختلف نمايش داده شده است(در اين نوشتار چگونگی انتخاب ابعاد مناسب زندگی توضيح داده خواهد شد. برای استفاده از ابزار«چرخ زندگی» گام‌های زير را برداريد:
1) در مورد ابعاد مختلف زندگی توفان ذهنی انجام دهيد.
با استفاده از تکنيک توفان ذهنی 6 تا هشت بعد مهم از زندگی خود را شناسايي کنيد. روش‌های مختلفی برای شناسايي اين ابعاد وجود دارد:
• نقش‌هايي که در زندگی داريد: مانند پدر يا مادر، همسر، مدير، همکار، عضو تيم، رهبر سازمانی يا يک دوست را موردنظر قرار دهيد.
• ابعادی در زندگی که برای شما اهميت دارد: مانند مثبت انديشی، پيشرفت شغلی، آموزش، خانواده، دوستان، استقلال مالی، لذت بردن از زندگی يا ايفای مسووليت‌های اجتماعی اولويت‌بندي كنيد.
• ترکيبی از مواردی که در بالا ذکر شد: ممکن است اولويت‌های شما در زندگی آميخته‌ای از چند موردی باشد که قبلا ذکر شد.
2) هريک از ابعاد را روی چرخ يادداشت کنيد.
ابعاد شناسايي شده را روی نمودار چرخ زندگی يادداشت کنيد.
3) هر بعد را به دقت مورد ارزيابی قرار دهيد.
به هر يک از ابعاد شناسايي شده توجه کنيد و بررسی کنيد وضعيت فعلی شما در آن چگونه است؟ پس از خودارزيابی به هر يک از ابعاد امتياز دهيد و در بازه عددی از صفر (بسيار کم) تا ده (بسيار زياد) به آن نمره دهید. هر يک از ابعاد زندگی را که از نظر امتيازی مناسب ديدید، علامت‌گذاری کنيد.
4) وضعيت تعادل چرخ زندگی را با توجه به امتيازات بررسی کنيد.
با توجه به امتيازات خودارزيابی، بررسی کنيد در کدام قسمت چرخ زندگی دارای عدم تعادل بيشتری هستيد.
5) در مورد سطح ايده‌آل هريک از ابعاد فکر کنيد.
اکنون به سطح ايده‌آل هريک از ابعاد به خوبی فکر کنيد. به يک زندگی متعادل برای هريک از ابعاد شناسايي شده نمره پايين‌تر از پنج تعلق نمی‌گيرد. اگر به خوبی دقت کنيد بايد برای برخی از ابعاد توجه و تمرکز بيشتری نسبت به بقيه داشته باشيد تا به سطح تعادل بالاتری در زندگی برسيد. نمرات سطح ايده‌آل خود برای هريک از ابعاد را در کنار وضع فعلی رسم کنيد تا ميزان فاصله خود تا آن را درک کنيد.
6) اقدام کنيد.
اکنون شما نموداری تصويری از وضعيت تعادل زندگی فعلی خود در اختيار داريد. بررسی کنيد که دلايل فاصله شما تا وضعيت ايده‌آل برای هر بعد دقیقا چيست؟ اين ابعاد دقيقا همان نقاطی هستند که نياز به توجه و تمرکز دوچندان دارد. سعی کنيد با نوشتن اقداماتی که بايد انجام دهيد درکنار نمرات هر بعد برای خود تعهدی برای انجام آن ايجاد
کنيد. فراموش نکنيد ابزار«چرخ زندگی» کمک فراوانی به برنامه‌ريزی زندگی در کوتاه‌مدت و بلندمدت می‌کند و ايام تعطيلات نوروز فرصتی طلايي برای شناسايي وضعيت تعادل در زندگی و برنامه‌ريزی برای رسيدن به نقاط ايده‌آل در هريک از ابعاد است.
* عضو هیات‌رئيسه کميته تخصصي توسعه - انجمن مديريت منابع انساني ايران
(hrjournalist.blogfa.com)