دکترسعیدرضا عاملی*
کار اقتصادی بینهایت بازده، زمانی اتفاق میافتد که یک تلاش تولیدی منجر به بینهایت تولید شود که به تبع آن بینهایت توزیع و متمایل به بینهایت مصرف را امکانپذیر کند. مثال تفاوت اقتصاد تک بازده و اقتصاد بینهایت بازده، تفاوت بین روزنامه چاپی و روزنامه آنلاین است. روزنامه چاپی با هر صنعت چاپی که تولید شود، موضوع تیراژ و تک تولید روزنامه است و مصرف آن هم منجر به کم شدن یک تولید به ازای یک مصرف است. اما محتوای روزنامه آنلاین، یکبار در «فضای مجازی» تولید میشود و این به معنای متمایل به بینهایت تولید است، مصرف روزنامه نیز منجر به کم شدن تولید نمیشود و در واقع هر چه از میوه تولید مجازی چیده شود، میوهای دیگر جای آن مینشیند و مفهوم «تولید دائمی» را تحقق میبخشد.
با این منطق ما شاهد تحول عظیم در نظام اقتصادی مبتنی بر تولید، توزیع و مصرف هستیم. از سوی دیگر منطق جدیدی در تجارت و بازرگانی، واردات و صادرات و مکانیسمهای اقتصاد و تجارت بینالمللی بهوجود میآید. اینترنت چیزها (Internet of Things)دامنه مقولات تولید مجازی را بهصورت گسترده افزایش داده است و طی دهههای آینده شاهد تبدیل شدن میلیونها پدیده مادی به پدیده مجازی خواهیم بود. گسترش مجازی شدن امور مادی به معنای توسعه «مواد تولیدات مجازی» است. به عبارت دیگر، کار دستی و کار مکانیکی بر مبنای نظام تک تولید، تک توزیع و تک مصرف تعریف شدهاند. تولیدات کار مکانیکی فیزیکی اگرچه براساس پیشرفتگی در صنعت و تکنولوژی تولید، میتواند سرعت بیشتری در تولید پیدا کند؛ ولی باز موضوع تک تولید و تکرار تولیدات بسیار است و در ناحیه مصرف از منطق تولید شیئی و فیزیکی تبعیت میکند. اگرچه کار مجازي ادامه کار مکانيکي و صنعتي است، ولی از ظرفیت «تکاثر مجازی» که تابع قانون «تصاعد مجازی» یا به تعبیری «به توان رساندن متمایل به بینهایت پدیدهها»برخوردار است. در کار مکانيکي مجازي با «تک توليد» با منطق «غيرمرکزي بودن»، «جهانی بودن» و «قابل دسترسي بودن همگاني» مواجهيم که نتيجه آن يک توليد به منزله بينهايت مصرف در هر زمان و در هر مکان است. البته بدیهی است که در هر صورت حتی در تولید مجازی، ما با یک «آستانه مصرف» مواجه هستیم و این بهخاطر محدود بودن مصرفکنندگان است. توليد مجازي تابع «قانون فرسايش و اصطکاک» نيست. دليل اين امر تبديل امر فیزیکی به امواج و دادهها است. کار مجازي در جهان دوم با خصيصههاي ذاتي جهان دوم صورت ميگيرد. جهان دوم را میتوان با يک تسامح فلسفي به «جهان غيرطبيعت» و «جهان غيرفيزيک» نيز تعريف کرد. بر اين اساس، جهان دوم، جهان بدون مرگ؛ جهان بدون فرسايش و جهان آزمون و خطاي بدون ريسک است.
دليل اين امر به جوهر اين جهان و طبيعت کار در این فضا برميگردد. جوهر جهان مجازي «دادهاي بودن و فرآيندهاي امواج و ذرات الکتريسیته» است. جهان مجازي، بدلي از جهان فيزيکي است که ضمن برخورداري از کارکردهاي جهان فيزيکي، دست به تخريب فيزيک و زيست محيط محسوس جهان نميزند.
با يک نگاه دو جهاني نیز ميتوان کار را بهکار فيزيکي و کار مجازي تقسيم کرد. کار فيزيکي در يک محيط فيزيکي صورت ميگيرد و از خصلت در جغرافيا بودن، خطی بودن فرآيندهاي کار به دليل خطي بودن مسير زمان برخوردار است. کار فيزيکي مبتني بر تبديل فيزيکي مصالح و تخريب منابع طبيعي است. کار فيزيکي اعم از کارفیزیکی دستی و کارفیزیکی مکانیکی و صنعتی، از خصلت «کار اقتصادي تک بازده» برخوردار است. کار اقتصادي تک بازده با منطق سهگانه 1) يک کار براي يک توليد (فرآيندهاي آنالوگ توليد)، 2) يک کار براي يک خدمت (فرآيندهاي آنالوگ توزيع) و 3) يک کار براي يک مصرف (فرآيندهاي مصرف فردي) تعین پیدا میکند.
کار مجازي در يک محيط مجازي صورت ميگيرد که در همه جهان قابل دسترسي است. بنابراین کار مجازي با خصوصيت جهاني بودن تعريف ميشود. کار مجازي متراکم است و از ظرفيت کوچک کردن فرآيند کار و انجام کارهاي موازي نیز برخوردار است. نانوتکنولوژي ظرفيت جانبي است که منطق آن در جهان اعداد از ظرفيت معنادار بيشتري برخوردار است. نانوتکنولوژي، تکنولوژي کوچک کردن واحد کمي کار است. به اين معنا که يک نانومتر يک ميلياردم يک متر است.
کار مجازي بر منطق کار اقتصادي مجازي بي نهايت بازده تعريف شده است. در منطق کار اقتصادي مجازي مولفههاي اقتصادي سه گانه چنين باز تعريف میشوند: 1) يک کار براي بي نهايت توليد (توليد فراگير)، 2) يک کار براي بي نهايت خدمات (توزيع فراگير) و 3) يک کار براي بينهايت مصرف (مصرف فراگير). البته مقوله توليد، توزيع و مصرف تازماني از منطق مجازي برخوردار است که به جهان مجازي منتهي شود. در صورتيکه بهعنوان مثال مصرف به جهان فيزيکي منتهي شود، تبديل به پديده تک واحد و فردگرايانه ميشوند.
از سوی دیگر، کار مجازی به عرصه کار اتوماتیک مجازی نیز توسعه پیدا میکند. در این مکانیسم، کار توسط روباتهای اطلاعاتی، سامانهها و سیستمهای پردازشی، شرایطی را فراهم آورده است که در عرصه وسیعی فعالیتهای اتوماتیک انجام میشود و بهعبارتی ماشین جای کارگر را در همه طرفهای کار میگیرد. بهعنوان مثال انبوه اطلاعات، ضرورت خلاصهسازی و خلاصهخوانی را ایجاب کرده است. کار خلاصهنویسی از یک فرآیند کار دستی به یک فرآیند کار ماشینی و امروز به یک مجموعه از سیستمهای خوانش و خلاصهساز اطلاعات بهصورت اتوماتیک تبدیل شده است. مدل الگوریتم ژنتیک، مدل رگرسیون ریاضی، شبکه احتمالاتی نئورا یا مدل منحنی ترکیبی انواعی از مدلهای اتوماتیک خلاصه سازی اطلاعات هستند. در همین راستا تحلیل اتوماتیک متن نیز بهعنوان روش اتوماتیک طبقه بندی متن و تحلیل محتوای متن مورد استفاده قرار گرفته است که محصول این روند تغییر در جمع آوری، تولید و بازخوانی و در نتیجه تحول در حوزه روزنامه نگاری، تبلیغات و آگهیهای بازرگانی، مراجعه به منابع علمی، کتابداری و کتابخوانی متفاوتی خواهد بود.
از سوی دیگر در منطق کار اتوماتیک دامنه گستردهای از تغییرات در فرآیند کار صورت میگیرد. از کنتورهای اتوماتیک خوانش اطلاعات مربوط به کنتور برق، گاز و آب گرفته تا اتوماتیک شدن کسر پرداختها (debating system)از حساب بانکی براساس یکبار مجوز حساب، بازدهی عملیات بانکی را از مراجعات فرد فردی به نظام اتوماتیک انجام هم «مراحل و فرآیندهای مالی بهصورت مکرر» توسعه میبخشد و در این روند با نظام مالی و اداری بینهایت بازده مواجه میشویم. در این نگاه، همه امور تکرار شونده اداری موضوع مجازی شدن و اتوماتیک شدن کار هستند.
اقتصاد دولتی و اقتصاد بازار با رویکرد کار مجازی و اقتصاد متمایل به بینهایت بازده میتواند جمهوری اسلامی ایران را در معرض تحول عظیم اقتصادی قرار دهد و با توجه به رقابتی بودن امر پیشرفت و توسعه اقتصادی، قرار نگرفتن در این مسیر موجب عقب افتادگی بزرگ در رقابتهای بینالمللی پیشرفت و توسعه خواهد بود، پس باید رهیافت مجازیسازی گسترده ظرفیتهای تولید هم در عرصه اقتصادی دولتی و هم در بخش اقتصاد بخش خصوصی را گسترش داد.
*استاد گروه ارتباطات دانشگاه تهرانسعیدرضا عاملی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
سعیدرضا عاملی رنانی (متولد ۱۳۴۰ در کرج) مؤسس و رئیس سابق دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران- استاد گروه مطالعات آمریکای شمالی و رئیس مرکز پژوهش سیاست های فضای مجازی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران- استاد گروه ارتباطاتدانشکده علوم اجتماعی است.[۱] او همچنین معاون برنامهریزی و فناوری اطلاعات این دانشگاه است.[۲][۳]
تحصیلات
- فارغ التحصیل از دبیرستان جان اف کندی ـ ایالات متحده آمریکا ۱۹۷۷
- لیسانس مهندسی مکانیک از دانشگاه سکرمنتو آمریکا (ناتمام) ۱۹۷۷-۱۹۷۹
- تحصیلات حوزوی - مقدمات، سطح و درس خارج – منطق و فلسفه ۱۳۶۰-۱۳۷۲
- همزمان با تحصیل در حوزه، دوره کارشناسی علوم اجتماعی گرایش پژوهشگری- دانشگاه تهران ۱۳۶۸-۱۳۷۲
- فوق لیسانس جامعهشناسی ارتباطات - دانشگاه دوبلین ـ عنوان پایاننامه: رابطه تلویزیون و باورها و آداب رسوم دینی ۱۹۹۴-۱۹۹۵
- دکترای جامعه شناسی ارتباطات از دانشگاه رویال هالووی لندن ـ عنوان تحقیق: جهانی شدن، آمریکایی شدن و هویت مسلمین بریتانیا، ۱۹۹۶-۲۰۰۱
کتابشناسی
کتاب ها: به زبان فارسی
- 1387: روابط عمومی الکترونیک(روابط عمومی دوفضایی: مفاهیم، نظریه ها و برنامه عمل), تهران؛ شرکت روابط عمومی و تبلیغات هفت تبلیغ.
- 1387: مطالعات تلفن همراه: زندگی در حال حرکت، تهران، انتشارات سمت.
- 1387: مطالعات شهر مجازی تهران (رویکرد تحلیلی به فضاهای عمومی)، تهران، انتشارات آوای قلم، چاپ اول.
- 1388: مطالعات شهر مجازی تهران (رویکرد تحلیلی به فضاهای عمومی)، دو مجلد، تهران، انتشارات آوای قلم، چاپ دوم
- 1388: سرویراستار و ناظر ترجمه کتاب نظریه های ارتباطات در 4 جلد، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
- 1388: زمان مجازی "تحول در نهادهای مجازی"، تهران، انتشارات بعثت
- 1388: متن مجازی، تهران؛ پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
- 1388: شبکه های علمی مجازی، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
- 1388: پژوهش مجازی، تهران؛ انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
- 1388: شهر جهانی تهران، سازمان فناوری اطلاعات – شهرداری تهران و مرکز سیاست های فضای مجازی دانشگاه تهران؛ دی ماه 1388.
- 1389: رویکرد انتقادی به استعمار مجازی آمریکا: امپراتوری های مجازی و قدرت نرم، تهران، انتشارات امیر کبیر
- 1390: مطالعات مقایسه ای آمادگی الکترونیک، تهران، انتشارات امیر کبیر
- 1390: رویکرد دوفضایی به آسیب ها، جرائم، قوانین و سیاست های فضای مجازی، تهران، انتشارات امیر کبیر
- 1390: میراث تمدنی ایران: از ایران باستان تا ایران انقلاب اسلامی، دوجلد، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
- 1391: مطالعات جهانی شدن: دو جهانی شدنها و دو فضایی شدنها، تهران، انتشارات سمت
- 1391: محتوای ملی در فضای مجازی‘ به کوشش سعید رضا عاملی‘ سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران‘ تهران
- 1392- دو فضایی شدن نشر؛ مبانی نشر الکترونیک، نویسندگان: محمد سمیعی، یونس شکرخواه، سعید رضا عاملی، فاطمه فهیم نیا، ریحانه هاشمیان، به کوشش سعید رضا عاملی، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی و اتحادیه جهانی ناشران مسلمان، چاپ اول، تهران.
- 1392- روش های تحقیق در مطالعات فرهنگی و رسانه، سعید رضا عاملی، انتشارات دانشگاه تهران، اردیبهشت ماه.
مقدمه و فصل کتاب
- 1386. ارزیابی فضای مجازی ایرانی؛ مجموعه مقالات دانشجویی، نویسنده؛ گروه ارتباطات و مؤسسه آمریکای شمالی و اروپای دانشگاه تهران، مقدمه دکتر سعید رضا عاملی، ناشر دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی.
- 1389. متون انتقادی غرب مدرن؛ هشت تاریخدان اروپا محور، نوشته جیمز ام. بلاوت، ترجمه ارسطو میرانی، به یان رفیعی، مقدمه سعید رضا عاملی، تهران، انتشارات امیرکبیر.
- 1391. اینترنت؛ نوشته لورنزو کانتونی و استفانو تاردینی، با ترجمه گروه مترجمان زیر نظر دکتر سعید رضا عاملی، مقدمه دکتر سعید رضا عاملی، تهران، انتشارات امیرکبیر.
- 1391. متون انتقادی غرب مدرن؛ لیبرالیسم و امپراتوری، نوشته اودی سینگ مهتا، ترجمه اکبر بتوئی، با مقدمه دکتر سعید رضا عاملی، تهران، انتشارات امیرکبیر.
- 1391. متون انتقادی غرب مدرن؛ آفت آمریکایی، نوشته جان بلامی فاستر، رابرت دابلیو. مک چسنی، ترجمه احسان شاه قاسمی، مقدمه دکتر سعید رضا عاملی، تهران، انتشارات امیرکبیر.
- 1391: دین و همزیستی مسالمت آمیز٬ نویسندگان: سید مهدی اعتمادی فرد٬ حسن بشیر٬ علیرضا دهقان٬ علیرضا شجاعی٬ سعید رضا عاملی٬ مرضیه قاسمی٬ کبری قربانی٬ عبدالحریم گواهی٬ محمد حسین مظفری٬ به کوشش دکتر یونس شکرخواه٬ انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) و مرکز مطالعات بینالملل دینی دانشگاه تهران..
کتاب ها: به زبان انگلیسی
- 2002, Globalization, Americanization and British Muslim Identity, London, ICAS Press.
- 2004, Dual Citizenship: British, Islamic or Both: Obligation, Recognition, Respect and Belonging, London, IHRC, – co- authors, Saied R. Ameli & Arzu Mirali.
- 2004, Social Discrimination: Across the Muslim Divide, London, IHRC, Saied R. Ameli, Manzur Elahi & Arzu Merali
- 2005, Secular or Islamic? What Schools do British Muslims want for their children?, London, IHRC, Co-authors, Saied R. Ameli , Alya Azam, Arzu Mirali.
- 2006, Hijab, Meaning, Power and Politics: British Muslim Women, London, IHRC, Co-authors, Saied R. Ameli and Arzu Mirali.
- 2006, Law & British Muslims: Domination of the Majority or Process of Balance?, London, IHRC, Saied R. Ameli, Beena Faridi, Karin Lindahl and Arzu Merali.
- 2007, The British Media and Muslim Representation: The Ideology of Demonisation, London, IHRC, Saied R. Ameli, Syed Mohammed Marandi, Saeera Ahmed, Seyfeddin Kara, Arzu Merali.
- 2009, Reflections on Palestine, Universality of Liberation Theology: one is Equal to all are Equal to One,
- 2011, A Critical Approach to The United States’ Virtual Colonialism: Internet Domination Policy, Tehran, Islamic World Peace Forum and Faculty of World Studies, University of Tehran
- 2011, Getting the Message: The Recurrence of Hate Crimes in the UK, London, IHRC Press.
- 2011, The Organization of Islamic Conference: Accountability and Civil Society, in Jan Scholte (ed.), Building Global Democracy: Civil Society and Accountable Global Governance, Cambridge Press, pp. 146-162.
- 2012 Bibliographical Discourse Analysis The Western Academic Perspective on Islam, Muslims and Islamic Countries (1949-2009) ,4 volume of books, London, IHRC (Islamic Human Rights Commission)
- 2012 France and the hated society: Muslim Experiences, Saied R. Ameli, Arzu Merali, Ehsan shahghasemi, IHRC (Islamic Human Rights Commission)
- 2013, Bluetooth Virtual Community: Formation & Functions, Esmaeel Ramezani & Saied Reza Ameli, LAP LAMBERT Academic Publishing.
- 2013, Once Upon a Hatred: Anti- Muslim Experiences in the USA, Saied Reza Ameli, Ebrahim Mohseni Ahooei, and Arzu Merali, London, IHRC(Islamic Human Rights Commission)
مقالات
1- دوفضا شدن شهر؛ شهر مجازی ضرورت بنیادین برای کلان شهرهای ایران.[۱]
2- فرهنگ شناسی و علم شناسی: زبان، زمان و جغرافیای فرهنگی و ضرورت نگاه پارادایمی به فرهنگ ایرانی.متن صفحه.[۲]
3- تعامل جهانی شدن‘ شهروندی و دین.[۳]
4- ارتباطات بین فرهنگی و گفتمان حقوقی، آموزشی و رسانه ای ایرانی.[۴]
5- دو جهانی شدن ها و حساسیت های بین فرهنگی: مطالعه موردی روابط بین فرهنگی اهل تسنن و تشیع در استان گلستان. [۵]
6- دوجهانی شدن ها و ارتباطات بین تمدنی. [۶]
7- تعامل معرفتی رادیو با تحولات دوره مدرنیته. [۷]
8- هویت های فرهنگی قدیم و جدید : رمزگشایی تمدنی و معماری سنتی - مدرن و ملی وفراملی مهستان. [۸]
9- دو جهانی شدنها و جامعه جهانی اضطراب. [۹]
10- اخلاق در علم؛ امری فراتر از اخلاق حرفهای. [۱۰]
11- اثرجهانی شدن بر خانواده. [۱۱]
12- فردگرائی جدید و تلفن همراه، تکنولوژی فردگرائی و هویت. [۱۲]
13- دو جهانی شدن ها و آینده ی جهان. [۱۳]
14- معرفی و نقد کتاب: جهانی شدن، آمریکایی شدن و هویت مسلمانان بریتانیا. [۱۴]
15- میزگرد: گفتگو (1). [۱۵]
16- میزگرد: گفتگو (2). [۱۶]
17- تکنولوژی ارتباطات همه جا حاضر. [۱۷]
18- مفاهیم زندگی در روایت های دینی: نگاهی به نشستهای علمی موسسه گفتگوی ادیان. [۱۸]
19- گفتگو: مهم ترین چالش مهندسی فرهنگی نگاه آسیب شناسانه صرف است. [۱۹]
20- ایران سنتی داریم،اما.../ بسترهای جامعه شناختی سنت در ایران معاصر. [۲۰]
پیوند به بیرون
- سعیدرضا عاملی استاد پیشگام روابط عمومی الکترونیک شناخته شد
- گفتگو با سعیدرضا عاملی
- درباره عاملی
- گفتگو با عاملی
- استاد گروه مطالعات آمریکای شمالی
- استاد برگزیده جایزه علامه طاطبایی
- برگزیدگان سیزدهمین جشنواره بینالمللی پژوهش فرهنگی سال
- برنده جایزه کتاب فصل
- پژوهشگر برجسته طرح های کاربردی دانشگاه تهران
- رتبه اول پژوهش فرهنگی سال در حوزه ارتباطات فرهنگی و بینالمللی
- پژوهشگر نمونه طرح های کاربردی دانشگاه تهران
- مؤلف برتر بینالمللی دانشگاه تهران در بخش کتاب
- پژوهشگر نمونه در بیست و دومین جشنواره پژوهش و فناوری دانشگاه تهران
- برگزیده جایزه ملی ایسپا در بخش ویژه نظرسنجی الکترونیکی
- کسب پنجمین جایزه دکتر حمید نطقی بنیانگذار روابط عمومی ایران در دهمین کنفرانس بینالمللی روابط عمومی ایران