rezas

دوشنبه, 31 تیر 1398 11:58

رقیب شما دشمن شما نیست

رقیب داشتن چه تاثیری روی عملکرد دارد؟

مترجم: مریم مرادخانی

منبع: HBR :

«آدام گرنت» استاد روانشناسی سازمانی در مدرسه کسب وکار وارتون است. به اعتقاد او، رقیب داشتن هم برای افراد و هم برای شرکت‌ها یک مزیت است. او درباره رقابت‌های ورزشی و سازمانی تحقیقاتی انجام داده و معتقد است که رقابت‌ها فراتر از یک بازی «مجموع صفر» هستند. او به ما یاد می‌دهد که این ریسک را بکنیم: با رقیبانمان مثل دوست برخورد کنیم تا عملکرد و احساسمان بهتر شود.در ادامه مصاحبه او با «کرت نیکیش» ویراستار و مجری پادکست مجله هاروارد را می‌خوانیم.

کرت: مایکروسافت و اپل. کوکا و پپسی. لیست غول‌های عرصه کسب وکار که رقیب هم هستند، انتها ندارد و بیخودی نیست که رقیبان شما، یکی از پنج نیروی رقابتی پورتر را تشکیل می‌دهند (این مدل نخستین بار توسط مایکل پورتر مطرح شد. به باور او پنج نیروی رقابتی وجود دارند که یک صنعت را شکل می‌دهند و با شناسایی و تحلیل آنها می‌توان نقاط ضعف و قوت آن صنعت را مشخص کرد از جمله قدرت چانه‌زنی خریداران و تهدید کالاهای جایگزین). این مدل نشان می‌دهد که هر چه نیروهای کمتری در مقابل شما باشند، دست شما برای افزایش قیمت بازتر است. اما اگر رقیبان زیادی داشته باشید که کلی محصول و خدمات رقابتی عرضه کنند، قدرت شما کمتر است. رقیبان به سوددهی شما آسیب می‌زنند. اما شما می‌گویی که رقیب داشتن، قرار نیست همیشه بد باشد. تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که رقبا حتی می‌توانند عملکرد شما را ارتقا دهند. در مقیاس فردی، افراد موفقی دور و برتان هستند که می‌توانید خودتان را با آنها بسنجید. حتی در سطح سازمانی هم این ممکن است. آدام گرنت در حال تحقیق در این زمینه است. او روانشناس سازمانی در مدرسه وارتون و دانشگاه پنسیلوانیا و نویسنده کتاب «زندگی کاری» است. شما ابتدا در این زمینه تحقیق کردی و سپس شخصا وارد میدان شدی و با آدم‌ها مصاحبه کردی، از فروشندگان وانت‌های غذای سیار در تگزاس تا تیم ملی اسکی نروژ. بعد از تمام این ها، به نظرت بزرگ‌ترین برداشت غلط ما در مورد رقیب‌ها چیست؟

آدام: ساده‌ترینش این است که رقیب شما دشمن شماست. خود من، سال‌ها همین ذهنیت را داشتم. به همین خاطر سعی می‌کردم رقیب نداشته باشم. سعی می‌کردم فکرش را نکنم و با خودم می‌گفتم «من باید بهتر از اینها باشم. از همه بالاتر.» اما اشتباه می‌کردم. به نظر من، بزرگ‌ترین رقیب شما می‌تواند بهترین متحد شما باشد. و وقتی به رابطه تان با یک ذهنیت جدید نگاه کنید، ارزش آفرین خواهد بود.

جالب است چون خیلی این ضرب‌المثل را می‌شنویم که «در مسیر خودت بمان» که یعنی کاری نداشته باش بقیه چه‌کار می‌کنند. و تو داری رسما می‌گویی این درست نیست. حداقل اگر بخواهی برنده مسابقه باشی.

دقیقا! به نظر من، اگر می‌خواهی بهترین باشی، مجبوری با بهترین‌ها تمرین کنی. فرقی نمی‌کند که کشتی گیر باشی یا کارشناس کسب وکار یا هر چیزی بین این دو. این رقیبان مستقیم تو هستند که می‌توانند تو را بیشتر از هر کسی به جلو هل بدهند. هم دانشش را دارند، هم مهارتش را هم انگیزه و پشتکارش را که سطح بازی را بالا ببرند. و جالب است بدانی که «شالین فلنگن»، یکی از قهرمانان دوی استقامت آمریکا، معمولا با رقیبش تمرین می‌کند و طی مسابقات به هم کمک می‌کنند. خیلی عجیب است، نه؟ مسابقه دو، یک مسابقه مجموع صفر است. اگر به رقیبت کمک کنی، شانست برای برنده شدن کمتر می‌شود. ممکن است مدال المپیک را از دست بدهی. با این وجود آنها ایمان دارند که این تنها راه رسیدن به سطح عالی‌ترین‌هاست.

ما در عرصه تبلیغات هم شاهد این رفتار بوده‌ایم. خیلی‌ها از رقیبان خود حمایت کرده‌اند. اما شما در این موارد، به خاطر حمایت از رقبا، چیزی را از دست نمی‌دهی. اما آیا در صنایعی که رقابت تنگاتنگ است هم این روش جواب می‌دهد؟

به نظرم بله. البته اگر در حوزه‌ای هستی که رقابت زیاد است، باید بیشتر مراقب باشی. در این بازارها اگر با رقیبانت متحد شوی، ممکن است خیلی چیزها را از دست دهی و البته ممکن است خیلی چیزها به دست آوری چون هیچ کس دیگری مشارکت نمی‌کند و همه دچار این ذهنیت هستند که از یک حدی بیشتر نمی‌توان پول در آورد. یکی از این صنایع، هواپیمایی است. دوام آوردن در این حوزه خیلی سخت است. «ریچارد برانسون» می‌گوید اگر می‌خواهی میلیونر شوی، کافی است اول میلیاردر باشی. بعد یک شرکت هواپیمایی بخر یا تاسیس کن. با این حال، نمونه‌هایی از افراد موفق در صنعت هواپیمایی را می‌بینیم که برای حمایت از هم از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کنند. می دانی! ما در دنیایی هستیم که همه تلاش می‌کنند از پشت به هم خنجر بزنند. ما نباید جزو این آدم‌ها باشیم. اگر منابعمان را یکجا جمع کنیم، شاید بتوانیم به بعضی از شرکت‌های کوچک که زمین خورده‌اند کمک کنیم.

پس منظورت این است که حتی در صنایع خیلی رقابتی هم می‌شود راه‌هایی پیدا کرد که هم با بقیه همکاری کنیم هم پیشرفت کنیم؟ و اگر این کار را نکنیم، یک نفر دیگر، مثلا یک استارت‌آپ انجامش می‌دهد؟

فکر کنم. منظورم این است که مردم حتی این گفت‌وگو را شروع نمی‌کنند چون از ریسک‌هایش وحشت دارند.

چطور این را به رئیسمان توضیح دهیم؟

خب به این راحتی‌ها هم نیست که بروی و بگویی: «هی! من یکی از رازهای تجاری‌مان را با بزرگ‌ترین رقیبمان در میان گذاشتم.» اما نگفتنش هم ریسک‌هایی دارد. و پیش‌بینی‌هایی که از رقیبانمان داریم، محقق خواهند شد چون خودمان شرایطش را فراهم می‌کنیم. پس اگر ذهنیتت این باشد که تمام رقیبان، کمر به نابودی تو بسته‌اند، رابطه‌ات با آنها خصمانه خواهد بود. ولی اگر فرض را بر این بگذاری که به تو کمک خواهند کرد یا حداقل، منافع مشترکی دارید یا به این فکر کنید که تنها کسانی هستید که برای کمک به هم صلاحیت دارید، فرصت‌هایی ایجاد خواهد شد که انتظارش را ندارید. همیشه می‌توانی رقیبانت را امتحان کنی. به آنها اطلاعات بده. البته اطلاعاتی که اگر از آن سوء‌استفاده کردند، آسیب نبینی. سپس ببین آیا سوء‌استفاده می‌کنند یا نه و اگر امتحانشان را پس دادند، با آنها تبادل اطلاعات کن. اطلاعات مهم‌تر.

این از سرمایه‌گذاری مشترک آسان‌تر است، نه؟ فقط کمی اطلاعات می‌دهیم. اعتمادسنجی می‌کنیم. سپس تبادل می‌کنیم.

درست است. اما این را هم بگویم که برای بهره‌مندی از رقیبان، لازم نیست همیشه با آنها همکاری کنیم. گاهی همین که بدانیم رقیبی هست و موفق است، کافی است تا انگیزه بگیریم. در تمام ورزش‌ها هم این را می‌شود دید، از بسکتبال گرفته تا هاکی. هر چه عملکرد رقیبت در فصل جاری بهتر باشد، احتمال موفقیت تو در فصل بعد بیشتر است. وقتی تیم بسکتبال «لیکرز»، پیروزی تیم «سلتیکس» را می‌بیند، انگیزش‌اش برای سال بعد بیشتر خواهد شد.

سرمایه‌گذاری را می‌شناختم که به استانبول رفته بود. در بازار فرش، چیزی دید که برایش جالب بود. شاید فکر کنی رقابت در این بازار، مجموع صفر است. چون تعداد توریست‌ها محدود است. اما جالب اینجا بود که هیچ‌کدام از فروشنده‌ها، از فرش‌های رقیبانش بد نمی‌گفت. آنها یک آیین‌نامه رفتاری داشتند که به آنها اجازه می‌داد رقابت کنند و بازار خودشان را گرم کنند، بدون آنکه به اعتبار و وجهه همکارانشان صدمه بزنند.

این عالی است و در خیلی از صنایع رواج دارد. گاهی آیین‌نامه‌ها مکتوبند اما حتی اگر نباشند، همه می‌دانند که نباید رقیب خود را تضعیف کنند.

حالا بیا درباره کارمندهایی صحبت کنیم که در واحد خودشان یا واحدهای دیگر، رقیب دارند. درست مثل تیم اسکی. رقیب تو، یک فرد دیگر در تیمت است. یعنی هم رقیب هستید، هم هم‌تیمی. در حوزه ورزش، این آسان است چون کسی که باخته، طبق معیارهای قابل اندازه‌گیری و مشخصی باخته. اما در محیط کار وقتی کسی ارتقا می‌گیرد، دقیقا معلوم نیست آیا واقعا از تو بهتر بوده یا نه. بنابراین، از رقابت در محیط کار به سختی می‌توانیم بهره ببریم، نه؟

بله. این یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های زندگی حرفه‌ای است. همکاران، رقیبانمان هم هستند. طبق تحقیقات وقتی کارمندی وارد یک سازمان می‌شود، به مرور یکی از این دو الگوی رفتاری در او تکامل می‌یابد: رقابت دوستانه یا همکاری خصمانه. در اولی، همه از هم حمایت می‌کنند و در دومی، ظاهرا با هم سازگاری دارند اما از پشت به هم خنجر می‌زنند. و ترتیب اینها هم مهم است. اینکه با کدام رویکرد کارت را شروع کنی. اگر از اول شروع کنی به رقابت با او و سپس سعی کنی رویکرد همکاری را پیش بگیری، برای همکارت سخت است که رفتار اولت را فراموش کند. و اینجاست که همکاری خصمانه شکل می‌گیرد. ولی اگر اول با رویکرد همکاری شروع کنی و سپس رقابت را به آن اضافه کنی، احتمال آنکه میان شما اعتماد و احترام متقابل شکل بگیرد بیشتر است. آنجاست که می‌گویید: «ما برای هم احترام قائلیم. حالا بیا همدیگر را شکست دهیم.» در آخر، هر کسی برنده شد، باز هم از همدیگر حمایت می‌کنید و از اینکه یکی از شما برنده شده، خوشحال می‌شوید. و این الگویی است که باید از آن پیروی کنی و به نظر من، اینکه رابطه را چطور شروع کنی خیلی مهم است. البته اگر شروعت بد باشد، معنایش این نیست که نمی‌توانی جبرانش کنی اما سخت است.

ممکن است وارد یک شرکت شوی و رقیبی داشته باشی که سال‌ها قبل از ورود تو در آن شرکت کار کرده. فرهنگ سازمان قبل از ورود تو در آنجا جا افتاده. به نظرم در بسیاری از سازمان‌ها، همه ما خیلی چیزها برای ارائه به هم داریم اما در نهایت، این حس رقابت است که غالب می‌شود.

به نظرم این ساختار روی فرهنگ هم تاثیر می‌گذارد. مثلا اگر در سازمانی، معیار سنجش، موفقیت‌های فردی است و همه بر این اساس ارتقا می‌گیرند، به سختی می‌توانیم به رقیبانمان به چشم متحدان نگاه کنیم. اما اگر در سازمانی، تاثیر موفقیت‌های فردی روی تیم هم به همان اندازه مهم باشد، قضیه فرق می‌کند. آن وقت می‌توانی بگویی: «خب! اگر رقیبم موفق است و من موفقم و می‌توانیم تیم را به موفقیت برسانیم، در نتیجه فرصت‌های زیادی برای ارتقا ایجاد خواهد شد.» و در نهایت کسی ارتقا می‌گیرد که تیم را به موفقیت رسانده. موفقیت‌های مشترک. و آن وقت تمایل به همکاری در تو ایجاد می‌شود. این کاری است که مربیان بسکتبال می‌کنند. آنها راهی پیدا می‌کنند تا موفقیت‌های تیمی از دستاوردهای فردی مهم‌تر باشد. درست مثل «فیل جکسون»، مربی تیم بسکتبال شیکاگو بولز. او مایکل جوردن را متقاعد کرد که معیار سنجش، تعداد گل‌هایی که او می‌زد نیست، بلکه توانایی او در تشکیل تیم و پیروزی است. وقتی می‌خواهید تیم یا سازمانی تشکیل دهید، باید این را بدانید. وقتی قرار است رقابت مشارکتی یا دوستانه باشد عملکرد تیمی باید به اندازه عملکرد فردی مهم باشد، یا حتی مهم‌تر.

تو معتقدی که باید با رقبا رابطه دوستانه داشت. چرا؟

اولا به نظرم این‌جوری باحال‌تر است. در پایان روز، اگر هم رقابت را باخته باشی، باز هم دلیلی برای شادی داری. به‌علاوه، این رویکرد می‌تواند منبع احساسات مثبت و حسن نیت باشد که به رابطه رخنه می‌کند و ایده رقابت با هم را انگیزه‌بخش‌تر می‌کند. و این حس که بخواهی از او دوری کنی، کمتر می‌شود.

آیا تا به حال این رویکرد نتیجه معکوس هم داشته؟ به هر حال، رقیب داشتن استرس‌زا هم هست. به‌علاوه، شاید بعضی‌ها مثل رقیبانشان اهل رقابت نباشند. پس به نظر تو، آیا مواردی هست که بهتر باشد آدم مسیر خودش را برود، بدون توجه به رقبا؟

بله. بعضی مواقع. مثلا وقتی رقیبت آدم خودخواهی است. و همه این را می‌دانند. دوست دارد بیشتر از بقیه نفع ببرد و کمتر نفع برساند. با این‌جور آدم‌ها بهتر است محتاطانه برخورد کنی و وارد رابطه مشارکتی نشوی. یک نکته دیگر. برای اینکه انگیزه‌مان پایدار باشد، به هدفی فراتر از شکست رقبا نیاز داریم. دستاوردی فراتر از خودمان. که به بقیه نفع برساند. اگر هدف اصلی‌ات، جلو زدن از بقیه باشد، به مرور احساس خلأ خواهی کرد. خیلی از قهرمانان المپیک را می‌بینیم که مدال طلا گرفته‌اند و به اوج رسیده‌اند. بعد از خودشان می‌پرسند: «حالا چی؟ دیگر هدفی نمانده که برایش تلاش کنم.»

کسانی که دارند در محل کارشان این متن را می‌خوانند، ممکن است به اطرافشان نگاه کنند و بگویند: «رقیب من کیست؟» چطور رقیبشان را شناسایی کنند؟ شاید تا حالا به این قضیه فکر هم نکرده باشند.

به کسانی نگاه کنید که اهدافی مشابه اهداف شما دارند و عملکردشان مشابه یا بهتر از شماست. سپس به واکنش خودتان در برابر موفقیت دیگران دقت کنید. گاهی وقتی یک شخص خاص به چیزی دست پیدا می‌کند، بیشتر ناراحت می‌شویم. شاید در یکی از شبکه‌های اجتماعی ببینیم که از دستاوردهایش گفته و با خودمان بگوییم: «باز هم این!؟» شاید حتی بلاکش کنیم. گاهی حس می‌کنیم که استحقاقش را نداشته و با پارتی بازی به آنجا رسیده. اما گاهی با خودمان می‌گوییم: «او واقعا یک چالش بزرگ است. به او غبطه می‌خورم چون از من بهتر است.» و وقتی این حس به تو دست داد، از خودت بپرس که «آیا می‌توانم از او چیزی یاد بگیرم؟ یا حتی از او حمایت کنم؟»

پس از این همه تحقیق درباره رقابت در حوزه ورزش و تجارت، چه درسی از این تحقیقات گرفتی که می‌توانیم به کار ببریم؟

اینکه هیچ ورزشکاری بدون مربی ورزش نمی‌کند. حتی ورزشکاران نیمه‌حرفه‌ای و با این حال، هیچ‌کدام از ما در زندگی شخصی و حرفه‌ای خود مربی نداریم. درست است که مدیران تا حدی مربیگری هم می‌کنند اما از آنجا که مشغله‌شان زیاد است و کلی مسوولیت سازمانی دارند، بهتر است این کار به شخص دیگری واگذار شود. چون مربی، تنها یک وظیفه دارد؛ کمک به شما که بهتر شوید.

منتشرشده در مهارتها

برچسب‌ها

ادامه مطلب...

شنبه, 29 تیر 1398 12:48

گمشده‌ی دیجیتالی

چگونه گوشی به سرقت رفته را ردیابی و از اطلاعات آن محافظت کنیم؟

دزدیدن و گم کردن تلفن همراه آن هم در این گرانی بازار موبایل یکی از اتفاقات بد و ناگوار این روزها است اما اگر چنین اتفاقی برای شما پیش آمد، برای پیگیری سریع و جلوگیری از به سرقت رفتن اطلاعات گوشی چه اقدامی باید انجام دهید؟

نویسنده : هدی سادات پاک نهاد

زمان تقریبی مطالعه : 7 دقیقه

تاریخ : شنبه 1398/04/29

چگونه گوشی به سرقت رفته را ردیابی و از اطلاعات آن محافظت کنیم؟

امروزه گوشی‌های هوشمند جزو لاینفک زندگی خیلی از افراد شده است. طوری که هنگام بیدار شدن از خواب اولین کاری که انجام می‌دهند چک کردن تلفن همراه است؛ این افراد در خیابان، اتوبوس، تاکسی و ... در حال خواندن پیام و یا صحبت کردن با تلفن همراه خود هستند و در این ‌بین کم نیستند افرادی که طعمه سارقان شده‌اند و یا به دلیل حواس پرتی تلفن خود را گم‌کرده‌اند؛ ضرر و زیان مالی و از دست دادن اطلاعات شخصی از مشکلات بزرگ این اتفاق است. در این مطلب چند گام ساده برای پیگیری سریع و جلوگیری از به سرقت رفتن اطلاعات گوشی را آموزش می‌دهیم:

مرحله 1: از قفل صفحه‌ نمایش قوی استفاده کنید

این مرحله، نخستین و قوی‌ترین خط دفاع شماست. پین 4 رقمی را پر کنید و یک رمز عبور قوی دارای حداقل 8 کاراکتر که حاوی ترکیبی از حروف، اعداد و کاراکتر خاص باشد، ایجاد کنید. از عبارات و کلمات قابل‌ تشخیص به‌ویژه آنهایی که می‌توانند مرتبط با شما باشد، استفاده نکنید؛ مثلاً ahmad1361 یک رمز عبور ضعیف است اما a!hamd6113 می‌تواند بسیار پیچیده‌تر باشد.

گذاشتن پسورد و کد احراز هویت روی گوشی، تقریباً در تمام نسخه‌های اندروید به یک شیوه انجام می‌شود. با ورود به منوی تنظیمات (Settings) گزینه امنیت (Security) را انتخاب می‌کنیم. بعد در گزینه قفل صفحه (Screen Lock) انواع قفل‌ها نمایش داده می‌شود:
PIN : برای قرار دادن یک پسورد متشکل از اعداد
Password : برای قرار دادن یک پسورد متشکل از اعداد، حروف و حتی نشانه‌ها
Pattern : برای قرار دادن یک الگو بین نه نقطه‌ای که روی صفحه ایجاد می‌کند.
Fingerprint : برای فعال‌سازی حسگر اثرانگشت
Knock code : برای قرار دادن الگویی بر اساس لمس کردن صفحه نمایش
Face unlock : برای فعال‌سازی تشخیص چهره

برای حداکثر امنیت توصیه می‌کنیم تا از گذاشتن رمز عبورهایی مانند گذاشتن اثر انگشت، شناسایی چهره، الگو و ... بپرهیزید. چون این رمزها به آسانی قابل شناسایی و دسترسی هستند؛ مثلا ممکن است در تاکسی یا اتوبوس خوابتان ببرد و سارق به راحتی با گذاشتن انگشتتان بر روی گوشی و یا گرفتن تلفن همراه مقابل چهره‌تان، گوشی و اطلاعاتتان را به سرقت ببرد لذا بهتر است از معتبرترین و پیچیده‌ترین رمز یعنی گزینه دو (پسورد متشکل از اعداد، حروف و حتی نشانه‌ها) استفاده کنید.

مرحله دوم: پاک کردن اطلاعات گوشی از راه دور

یکی از نگرانی‌های بعد از سرقت گوشی، داشتن اطلاعات شخصی مثل عکس، فیلم، شماره تلفن و ... است اما گوگل به‌عنوان غول فناوری در کنار تمام نرم‌افزارهایی که برای کاربران فراهم کرده است، امکاناتی را در اختیار شما قرار می‌دهد که می‌توانید از راه دور تمامی اطلاعاتتان را پاک‌کنید.

برای انجام این کار حتماً باید از قبل یک حساب کاربری جیمیل در گوشی خود داشته باشید.

در ابتدا وارد این آدرس شوید: www.google.com/android/devicemanager

بعد از وارد کردن آدرس جیمیل و پسوردی که در تلفن همراهتان فعال است این صفحه به نمایش درمی‌آید:

گزینه شماره یک، گوشی شما را به صدا درمی‌آورد لذا این گزینه زمانی کارایی دارد که تلفن همراهتان در حالت سایلنت است و نمی‌دانید کجا گذاشته‌اید.

گزینه شماره دو، تلفن همراه را از راه دور قفل می‌کند و اجازه دسترسی به اطلاعات را نمی‌دهد.

گزینه سه، بهترین گزینه برای زمانی است که گوشی شما به سرقت می‌رود؛ شما با انتخاب این گزینه می‌توانید تمام اطلاعات گوشی خود را پاک‌کرده و دیگر اطلاعاتتان قابل‌دسترسی سارق نخواهد بود.

مرحله سوم: سارق را ردیابی کنید

نرم‌افزارها و اپلیکیشن های فوق‌العاده‌ای وجود دارد که به شما کمک می‌کند تا خودتان یک‌ پا پلیس شوید و مکان سارق را شناسایی کنید؛ یکی از این نرم‌افزارهای معروف، ردیاب و یا GPS است که با استفاده از آن به‌راحتی می‌توانید تلفن گم‌ شده و یا ربوده‌ شده را پیدا کنید اما مشکل این نرم‌افزار این است که تنها در صورتی مکان دقیق تلفن را شناسایی می‌کند که Wi-Fi تلفن روشن باشد اما این امکان همیشه میسر نیست لذا ما نرم‌افزاری را به شما معرفی می‌کنیم تا از راه دور بتوانید GPS را فعال کنید:

Cerberus anti Theft و یا cerberus phone security اپلیکیشن‌های عالی برای محافظت از سرقت و مفقود شدن گوشی‌های اندوریدی هستند. با استفاده از این نرم‌افزار می‌توانید مکانی که گوشی در آنجا است را از طریق نقشه‌های گوگل شناسایی کنید. این نرم‌افزار از قابلیت‌های دیگری همچون پاک کردن اطلاعات گوشی، به صدا درآوردن زنگ گوشی در حالت سایلنت و ... برخوردار است. کافی است این برنامه را بر روی گوشی خود نصب کنید، سپس اطلاعات خواسته‌شده را تکمیل و بعد یک اکانت ایجاد کنید. حالا برای ردیابی گوشی به سرقت رفته بعد از مراجعه به این آدرس https://www.cerberusapp.com/ با چنین صفحه‌ای مواجه می‌شوید:

در قسمت LOGIN اکانت ایجادشده در نرم‌افزار را وارد می‌کنیم و سپس با وارد شدن به صفحه زیر به‌راحتی تلفن همراه را شناسایی می‌کنید:

مرحله چهارم: ردیابی گوشی با استفاده از شماره‌ سریال تلفن همراه

مخابرات با اعلام شماره‌ سریال 15 رقمی که در گوشی و روی جعبه آن قرار دارد می‌تواند اقدام به پیگیری و ردیابی تلفن همراه مسروقه نماید لذا مشترکان می‌توانند به اپراتور مربوطه مراجعه و به یکی از طرق ذیل سرویس ردیابی گوشی را فعال نمایند:

مشترکان سیم‌کارت همراه اول:
- از طریق شماره‌گیری کد: # سریال گوشی*۲۱۴۱*۱۱۱*
- ارسال کد ۲۱۴۱ به شماره ۱۱۱ (سامانه جامع پیامکی خدمات همراه اول)

بعد از انجام یکی از مراحل بالا، سرویس ردیابی سیم‌کارت همراه اول تا مدت 10 روز گوشی سرقتی را ردیابی می‌کند و بعد از 10 روز نتیجه را به خط همراه اولی که از طریق آن شماره‌گیری کردید، ارسال خواهد کرد.

در صورت عدم موفقیت در ردیابی می‌توانید بعد از 10 روز دوباره اقدام نموده و سرویس ردیابی را مجدداً فعال نمایید.

اگر بعد از 10 روز، از طریق اپراتور همراه اول پیامک موفقیت آمیزی دریافت کردید، می توانید با در دسترس داشتن «کد پیگیری و تاریخ ردیابی» سایر مراحل حقوقی را از طریق مراجع ذیربط پیگیری نمایید.

مشترکان سیم‌کارت ایرانسل:
- شماره‌گیری کد: #۶۱۰۱* از طریق یک خط ایرانسل
بعد از درج این شماره باید این مراحل را طی کنید:
- تأیید هزینه سرویس به مبلغ ۱۰۰۰ ریال معادل ۱۰۰ تومان با ارسال عدد ۱
- مشخص کردن اپراتور سیم‌کارتی که در گوشی‌ موردنظر داشتید: عدد ۱ ایرانسل عدد ۲ دیگر اپراتورها
- ارسال کد ۱۵ رقمی IMEI گوشی موردنظر

ظرف مدت ۴۸ ساعت پس از ثبت درخواست، سامانه‌ی موردنظر نتیجه‌ی ردیابی را به خط ایرانسلی که از طریق آن با سامانه پیامکی تماس گرفته‌اید، ارسال خواهد کرد.

ایرانسل توصیه می‌کند برای دریافت اطلاعات صحیح از ردیابی گوشی تلفن همراه باید ۵ روز بعد از مسدود کردن سیم‌کارت اقدام کنید تا نتیجه ردیابی شما را به خط خودتان ارجاع ندهد.

در صورت منفی بودن پاسخ می‌توانید پس از گذشت ۵ روز مجدداً نسبت به درخواست ردیابی اقدام کنید.

در صورت مثبت بودن نتیجه‌ی ردیابی، پیامکی حاوی کد پیگیری و تاریخ ردیابی دریافت می‌کنید. با در دست داشتن «کد پیگیری و تاریخ ردیابی» به مراجع قضایی مراجعه کرده و نامه‌ی قضایی دریافت کنید. اصل نامه را به شرکت ایرانسل تحویل داده و با مراجعه‌ی مجدد به مراجع قضایی پیگیر دریافت نتیجه‌ی ارسالی از ایرانسل باشید.

ردیابی گوشی با کمک سامانه همیاب ۲۴
سامانه همیاب 24 جهت اطلاع‌رسانی و ردیابی گوشی‌های مفقودی و سرقتی در تمامی اپراتورها، در کمترین زمان به‌صورت 24 ساعته، خدمات ارائه می‌دهد. مشترکان می‌توانند با مراجعه به سایت همیاب 24 به قسمت ثبت کالا و سپس ردیابی و اعلام سرقت مراجعه کرده و با پر کردن اطلاعات شخصی خود و تلفن همراه سرقتی، مراحل ردیابی را به ثبت برسانند. ردیابی سامانه همیاب 24 به‌صورت اتوماتیک به مدت 6 ماه ادامه دارد و نیازی به تمدید نیست و در آخر، پس از ردیابی با شما تماس گرفته خواهد شد.

بیشتر بخوانید

چگونه امنیت تلفن همراه و رایانه خود را ارتقا دهیم؟

پیدا کردن گوشی گمشده

منتشرشده در فناوری اطلاعات

برچسب‌ها

ادامه مطلب...

شنبه, 29 تیر 1398 12:41

نرم‌افزار فیس‌اپ، پیرمان می‌کند یا تخلیه اطلاعاتی؟

گروه اجتماعی الف، ۲۹ تیر ۱۳۹۸، ۱۱:۳۶ 3980429087

تصویری از خودمان را به یک نرم‌افزارموبایلی می‌سپاریم و چند لحظه بعد تصویری شاید شبیه به آن چیزی را که چندین سال باید منتظرش باشیم می‌بینیم؛ نرم‌افزار فیس‌اپ این روزها لابه‌لای تمام اخبار مهم داخلی و بین‌المللی در قالب یک سرگرمی جذاب به خود اختصاص داده است.

فرهیختگان نوشت: خنده، تایید، تمجید، رد، تمسخر و... همه واکنش‌هایی است که این روزها خیلی از ما با انتشار تصاویر خود در چالش #AgeChallenge دریافت می‌کنیم. تصویری از خودمان را به یک نرم‌افزار موبایلی می‌سپاریم و چند لحظه بعد تصویری شاید شبیه به آن چیزی را که چندین سال باید منتظرش باشیم، می‌بینیم.

نرم‌افزار فیس‌اپ این روزها لابه‌لای تمام اخبار مهم داخلی و بین‌المللی در قالب یک سرگرمی جذاب بخش قابل‌توجهی از اخبار و واکنش‌ها را به خود اختصاص داده است، به‌طوری که رسانه‌های معروف و مشهور بین‌المللی نظیر bbc چندین و چند خبر و تحلیل در فاصله زمانی اندک در همین دو، سه روز اخیر در ارتباط با این نرم‌افزار منتشر کرده‌اند. عکس‌العمل‌ها و موضعگیری‌هایی که کار را به جایی رساند تا توسعه‌دهندگان این نرم‌افزار به موضوع واکنش نشان بدهند. فیس‌اپ به‌عنوان یک نرم‌افزار موبایلی که جامعه گسترده‌ای را در تمام دنیا به خود مشغول کرده است، از دو منظر قابل‌تحلیل و بررسی است؛ یکی مساله جامعه‌شناختی و روانشناسانه، به خاطر اینکه به هرحال جمعیت بالایی را به خود مشغول کرده‌ و چالش گسترده‌ای را به راه انداخته و از مردم عادی تا سلبریتی‌ها و چهره‌های شاخص سیاسی و... را درگیر خود کرده، یکی هم مربوط به موضوعات امنیتی است، به هرحال همان‌طور که مشخص است این نرم‌افزار با سازوکاری که دارد علاوه‌بر دسترسی به تصاویر موجود در تلفن‌همراه، قابلیت تشخیص و اعمال تغییر در چهره افراد را دارد و این یعنی یک دیتابیس بزرگ از تصاویر و اطلاعات کاربرانی که از آن استفاده می‌کنند؛ دیتابیسی که می‌تواند به هر طریق مورد استفاده، بهره‌برداری و گاهی سوءاستفاده توسعه‌دهندگان آن قرار گیرد.

مختصری درباره فیس‌اپ

فیس‌اپ یک نرم‌افزار رایگان برای دو سیستم‌عامل ios و آندروید است که هم در اپ‌استور اپل و هم در گوگل‌پلی به راحتی قابل‌دسترسی است. این نرم‌افزار همان‌طور که در تعریف و توضیح مشخصات آن آمده است با استفاده از فناوری هوش مصنوعی و به کارگیری چند فیلتر و ابزار دیگر، تلاش می‌کند چندین و چند چهره در حالات مختلف را با تصویر شما بسازد.

ساخت چهره شما در دوران کودکی، میانسالی، پیری و تغییر جنسیت به مرد یا زن، از ویژگی‌های این نرم‌افزار است. این نرم‌افزار البته برنامه جدیدی نیست و اولین‌بار در سال 2017 رونمایی و عرضه شد، اما آن ایام به دلایل مختلفی ازجمله کاستی‌های موجود در نرم‌افزار و عدم‌دقت و کیفیت فعلی با استقبال مواجه نشد و تعداد اندکی از کاربران برای سرگرمی از آن استفاده کردند و به سرعت فراموش شد. در ابتدای توضیحات به رایگان بودن این نرم‌افزار اشاره کردیم اما باید این نکته را هم ذکر کنیم که نسخه رایگان آن، فیلترهای محدودی را در اختیار شما قرار می‌دهد، البته این محدودیت به قدری نیست که نتوانید چهره خود را در کودکی، میانسالی و پیری ببینید و حتی جنسیت و رنگ موی خود را عوض کنید و لبخند بزنید و شکل دهان خود را تغییر دهید.

نکته قابل‌تامل در ارتباط با نرم‌افزار فیس‌اپ که این روزها مورد توجه بسیاری از فعالان حوزه نرم‌افزارها و رسانه‌ها قرار گرفته است، تیم سازنده و البته ملیت سازندگان این نرم‌افزار پرطرفدار است. طبق اطلاعات موجود، این نرم‌افزار توسط یک تیم کوچک در سن‌پترزبورگ روسیه ساخته شده است. یاروسلاو گونچاروف، بنیانگذار این نرم‌افزار در ارتباط با آن می‌گوید: «ما فناوری جدیدی را توسعه دادیم تا با استفاده از شبکه‌های عصبی بتواند چهره افراد را دستکاری کند، در حالی که هنوز قابلیت فتورئالیستی آن حفظ شده است.» او همچنین وجه‌تمایز فیس‌اپ با سایر نرم‌افزارهای مشابه را این می‌داند که این فناوری و نرم‌افزار آن سعی در تغییر چهره دارد اما نمی‌خواهد خروجی فانتزی یا خیالی از چهره افراد بسازد، بلکه ویژگی‌های اصلی و واقعی چهره افراد باقی می‌ماند.

در ارتباط با درک فراگیری و استقبال از این نرم‌افزار هم به جای تعاریف کیفی بهتر است به آمار جالب‌توجه و فوق‌العاده این نرم‌افزار در گوگل‌پلی و اپ‌استور اشاره کنیم. به ادعای رسانه‌ها فیس‌اپ در کمتر از دو سال از زمان انتشار برای سیستم‌عامل اندروید، اکنون با بیش از 100میلیون دانلود توانسته عنوان دومین اپلیکیشن محبوب گوگل‌پلی را دریافت کند. این نرم‌افزار در اپ‌استور نیز با گرفتن امتیاز 7/4 از بیش از 250هزار کاربر در رتبه اول اپلیکیشن‌های مرتبط با عکس و ویدئو است.

چالش امنیت در برابر جذابیت

همان‌طور که بالا توضیح دادیم و براساس آمار و اطلاعات شگفت‌انگیزی که وجود دارد، نرم‌افزار فیس‌اپ به محبوبیت جهانی رسیده است و بسیاری از مردم در سراسر دنیا از آن استفاده می‌کنند و کنجکاوانه به چهره‌های خود در دوران پیری یا جوانی و جنسیت‌های دیگر نگاه می‌کنند. فیس‌اپ در کانون توجهات قرار گرفت تا واکنش‌های بسیاری نسبت به این نرم‌افزار هم از سوی رسانه‌ها و هم از سوی کارشناسان صورت بگیرد. به نقل از یکی از سایت‌های تخصصی در حوره نرم‌افزار، چند روز پیش ابتدا یک توسعه‌دهنده نرم‌افزار در توئیتی هشدار داد و مدعی شد فیس‌اپ می‌تواند بدون دریافت اجازه از کاربر، تمام عکس‌های موجود در گوشی را برای سرورهای خود ارسال کند. این فرد بعدتر نیز اعلام کرد با انتشار این توئیت می‌خواسته خطر دسترسی اپلیکیشن فیس‌اپ به عکس‌های موجود در گوشی را اطلاع‌رسانی کند.

Elliot Alderson یکی از محققان امنیت سایبری هم در ارتباط با امنیت این نرم‌افزار در فضای مجازی مدعی شد طبق بررسی‌هایی که بعد از نصب و استفاده از فیس‌اپ انجام داده است، اپلیکیشن FaceApp تنها عکس‌های موردنظر کاربر را به سرور خود می‌فرستد. او در ارتباط با جانمایی سرورها هم می‌گوید علی‌رغم وجود مقر اصلی شرکت سازنده فیس‌اپ در سن‌پترزبورگ روسیه و احتمال دسترسی آنها به اطلاعات کاربران، سرورها در روسیه قرار ندارند بلکه در آمریکا هستند. براساس این بررسی‌ها، این اپلیکیشن از دیتا‌سنترهای آمازون در آمریکا استفاده می‌کنند. همان‌طور که مشخص شد، سطح دسترسی به اسناد و تصاویر موجود در تلفن همراه کاربران و انتقال یا عدم‌انتقال این اطلاعات به سرورهای شرکت سازنده فیس‌اپ اصلی‌ترین مساله‌ای است که طی چند روز گذشته و بعد از داغ شدن بازار استفاده از این نرم‌افزار مورد توجه و بررسی بوده است.

به هرحال برای تماشای آینده و گذشته و تغییر جنسیت خود، نیاز داریم تا مستقیم عکسی از خودمان بگیریم و در اختیار نرم‌افزار قرار دهیم یا عکسی را از گالری تصاویر خود انتخاب کنیم و آن را وارد نرم‌افزار کنیم، در هر دو حالت نرم‌افزار مجوز دسترسی به تصاویر را از ما طلب می‌کند و اینکه بتواند به تصاویر موجود در تلفن همراه ما احاطه داشته باشد، مساله‌ای دور از ذهن و عجیب نیست. حتی در زمان دریافت مجوز یا استفاده از برنامه فیس‌اپ این را هم ذکر می‌کند که ممکن است عکس و برخی مشخصات یا اطلاعات کاربران با دیگر شرکت‌های زیرمجموعه همین گروه به اشتراک گذاشته شود.

تاریک و روشن استفاده از نرم‌افزار فیس‌اپ

در ادامه مساله حفظ امنیت کاربران، ادعاها و اظهارنظرها فقط محدود به آنچه گفته شد نبود، هرچند شاکله تمامی موارد حول همان مساله دسترسی و بهره‌برداری‌های آتی از تصاویر و اطلاعات موجود از کاربران بوده است اما اظهارات و واکنش‌ها، نوع و رسانه‌هایی که بیشترین کنش را در این مساله داشتند هم مساله قابل‌توجهی است.

یکی از رسانه‌های داخلی به نقل از دیلی‌میل نوشت: «به تازگی اپلیکیشن «فیس‌اپ»(FaceApp) طرفداران زیادی یافته است. این اپلیکیشن از افراد عکس می‌گیرد و تصویر آنها را در 50 سال بعد نشان می‌دهد. اما اکنون کارشناسان هشدار داده‌اند احتمالا این اپلیکیشن اطلاعات کاربران را در اختیار توسعه‌دهندگان روسی خود قرار می‌دهد. این اپلیکیشن در سال 2017 ابداع شد که با قرار دادن فیلتری روی صورت فرد آن را پیرتر می‌کند.»

به گفته کارشناسان، اپلیکیشن مذکور به‌طور کامل و دائمی به عکس‌های فرد دسترسی می‌یابد که این امر نگرانی‌های امنیتی را ایجاد کرده‌ است. در اصل نگرانی کارشناسان مربوط به قابلیت این اپلیکیشن است که می‌تواند بدون اجازه کاربر به عکس‌های بخش Camera roll دسترسی یابد و آنها را ذخیره و استفاده کند. این سرویس رایگان با استفاده از هوش مصنوعی تصویر موجود در گالری عکس‌های کاربر را ادیت و آن را پیرتر می‌کند.

این خبر یک روز پس از انتشار با واکنش شرکت سازنده فیس‌اپ همراه بود و دیلی‌میل دوباره خبر داد که: «پس از آنکه کارشناسان امنیت سایبری درباره اپلیکیشن «فیس‌اپ» هشدار دادند، توسعه‌دهندگان آن نیز به نگرانی‌های امنیتی اشاره کردند.» به گفته آنان دلیل اصلی ذخیره کردن تصاویر آپلود شدن در سرویس ابر مربوط به اپلیکیشن برای بهبود عملکرد و ترافیک است.

به نوشته بیانیه این توسعه‌دهندگان، اگرچه تیم مرکزی تحقیق و توسعه (R&D) اپلیکیشن در روسیه قرار دارد اما اطلاعات کاربران به روسیه منتقل نمی‌شود.

سخنگوی شرکت امنیت سایبری «چک‌پوینت» نیز در این باره گفت: «دلیل محبوبیت این اپلیکیشن ارائه ویژگی جدید برای پیر کردن افراد است. این امر سبب شد اپلیکیشن به سرعت محبوب شود و نگرانی‌هایی درباره شیوه استفاده از اطلاعات کاربران به وجود آورد. ما اپلیکیشن را بررسی کردیم و به نظر نمی‌رسد از اطلاعات کاربران به شیوه‌ای غیرمعمول سوءاستفاده کند. همچنین به نظر نمی‌رسد این اپلیکیشن به Camera Roll کاربر دسترسی داشته باشد.»

چاک شومر، رهبر حزب دموکرات در مجلس سنای آمریکا، در توئیتی نسبت به استفاده گسترده از فیس‌اپ واکنش نشان داده است و از پلیس فدرال آمریکا، اف‌بی‌آی خواسته درباره این اپلیکیشن تحقیق کند. او در نامه‌ای که در توئیتر خود منتشر کرده است از این مساله که به این شکل اطلاعات شخصی شهروندان آمریکا به دست «قدرت خارجی متخاصم» می‌افتد، عمیقا ابراز نگرانی کرده است.

BBC هم دو، سه روزی است پس از فراگیر شدن استفاده از فیس‌اپ موضوعات مختلفی را در ارتباط با آن منتشر می‌کند. در مقاله‌ای که در این باره در این رسانه منتشر شده است، نگارنده به اطلاعات موجود در قسمت «سیاست‌های حریم خصوصی» و «شرایط استفاده» این نرم‌افزار اشاره می‌کند و می‌نویسد: «کاربر این اپلیکیشن نه‌تنها به این شرکت اجازه استفاده تجاری از تصویر، نام، صدا، شباهت و هویت را می‌دهد بلکه این حق را از خود نیز سلب می‌کند که در آینده نظرش عوض شود. بنابراین تا اینجای کار شما اطلاعات هویتی خود را به صورت رایگان و گسترده در اختیار این شرکت قرار دادید بدون آنکه بدانید به چه شکلی از آنها استفاده خواهد شد.»

مضاف بر این در یکی از اخبار منتشرشده در فضای مجازی هم در ارتباط با فیس‌اپ نوشته شده بود که: «‏فیس‌اپ بعد از دو سال دوباره وایرال شده این‌بار به خاطر فیلتر تبدیل چهره فعلی شما به چهره شما در پیری با استفاده از هوش مصنوعی! ولی آیا می‌د‌انستید طبق شرایط استفاده از سرویس (ToS) این اپ وقتی عکس‌تان را در FaceApp اپلود می‌کنید، به شرکت سازنده این اپ مجوز این را می‌دهید که با عکس‌تان هر استفاده تجاری که بخواهد بکند؟! بنابراین اگر عکس‌تان را در بنر آنلاین تبلیغاتی دیدید یا متوجه شدید عکس‌هایی که توسط سیستم‌های ساخت صورت‌های فیک ساخته شدند، ته‌چهره‌ای شبیه شما دارند، زیاد تعجب نکنید. حتی به نقل از CNN، کمیته حزب دموکرات به کارکنانش هشدار داده به خاطر ریسک‌هایی که فیس‌اپ دارد، از این اپ استفاده نکنند.

و بسیار موارد دیگر در ارتباط با این نرم‌افزار که این روزها جمع کثیری از مردم نقاط مختلف دنیا را به خود مشغول کرده است. هم در تایید آن سخن گفته شده و هم در رد آن از نظر عدم‌رعایت مسائل امنیتی.

اهمیت اینترنت ملی در چنین شرایطی آشکار می شود

مساله‌ای که بسیاری از توسعه‌دهندگان و کارشناسان فضای نرم‌افزاری و سایبری به آن اشاره دارند، قیاس دسترسی‌های فیس‌اپ به اطلاعات موجود در تلفن همراه با سایر نرم‌افزارهاست. به اعتقاد آنها با یک بررسی ساده مشخص می‌شود بسیاری از نرم‌افزارهای موجود در تلفن همراه هنگام نصب و استفاده از آنها همان مجوزها و دسترسی‌هایی را طلب می‌کنند که فیس‌اپ برای اجرا و خروجی می‌خواهد. اینکه از آنها استفاده کنیم و این مجوز را به آن دهیم، به ما بستگی دارد و اطلاعی که از این موضوعات داریم یا خیر. اینستاگرام، نرم‌افزار‌های تحت‌کنترل گوگل و فیس‌بوک و... بخش‌هایی دارند که امکاناتی شبیه فیس‌اپ را در اختیار می‌گذارند و گسترده‌تر از آن دسترسی‌هایی شبیه و حتی بیشتر از فیس‌اپ هم دارند، آیا تا به حال با این وصف کسی درباره آنها هشدار داده است؟

یک استاد دانشگاه و فعال در حوزه IT گفت: «به صورت کلی آسیب‌پذیری‌های برنامه‌های تلفن همراه یکسان است و هر برنامه صرف‌نظر از عملکردش می‌تواند به اطلاعات موجود در تلفن همراه دسترسی داشته باشد. تفاوتی هم نمی‌کند این نرم‌افزار چه نرم‌افزاری باشد و جمع‌آوری اطلاعات از طریق اپلیکیشن‌ها در مورد اکثر آنها صدق می‌کند. تنها نکته‌ای که در ارتباط با فیس‌اپ باید گفت اینکه این نرم‌افزار یک دیتابیس عظیم از عکس و تصاویر انسان‌های مختلف در نقاط مختلف دنیا ایجاد می‌کند که این تصاویر در جای دیگری از دنیا نیست و این می‌تواند بسیار کاربردی باشد و مورد استفاده قرار گیرد.»

سلمان رحمانی، کارشناس IT ابعاد متناظر با مسائل مربوط به نرم‌افزارهای موبایلی را تشریح کرد و گفت: «به‌طور کلی در ارتباط با نرم‌افزارهایی که روی تلفن‌های همراه یا به صورت کلی گجت‌های همراه استفاده می‌شوند، مثل تبلت‌ها و... یک مساله کلی وجود دارد، آن هم اینکه این نرم‌افزارها برای فعالیت نیاز به اجازه کاربر دارند، یعنی تا کاربر مجوز فعالیت را ندهد نرم‌افزار در گوشی تلفن همراه راه‌اندازی نخواهد شد. این نشان‌دهنده اهمیت حق دسترسی است که در همه جای دنیا رعایت می‌شود. به‌طور کلی نرم‌افزارها به سخت‌افزارها و سایر منابع تلفن همراه یا گجت شما دسترسی دارند و ذاتا این اتفاق بدی نیست و گاهی حتی ضروری است. فرض کنید شما بخواهید قبض خدماتی را پرداخت کنید و آن وقت نیاز است که دستگاه شما بارکد روی قبض را بخواند، آن وقت دستگاه از شما درخواست دسترسی به دوربین می‌کند و کار شما انجام می‌شود. پس نمی‌شود این قابلیت دسترسی را نفی کرد و آن را بالذات چیز بدی دانست.

اما اگر قرار باشد محوریت بررسی را روی نرم‌افزاری مثل فیس‌اپ و نرم‌افزار‌های مشابه آن قرار دهیم، چند نکته را باید رعایت کنیم. ابتدا اینکه زمانی که چنین نرم‌افزاری را نصب می‌کنید باید بدانید این نرم‌افزار به چه میزان و سطحی از شما دسترسی مطالبه می‌کند و به چه بخش‌هایی از تلفن همراه شما دسترسی دارد. طبیعتا نرم‌افزاری که روی عکس کاری انجام می‌دهد به بخش‌هایی از تلفن همراه شما مثل دوربین و گالری شما دسترسی دارد که تا اینجا طبیعی است اما اگر بخش عمده‌ای از کاربری این نرم‌افزار به صورت آنلاین انجام می‌شود که اصطلاحا به آن پردازش ابری گفته می‌شود (یعنی فعالیت پردازش تصویر نه روی تلفن همراه شما بلکه روی سرور انجام می‌شود) مساله حساس می‌شود؛ چراکه برای پردازش اطلاعات ورودی و دریافت خروجی توسط کاربر، اطلاعات به سرورهایی منتقل می‌شود که در داخل کشور نیست و علاوه‌بر آن ذیل هیچ سازوکار نظارتی خاصی هم قرار ندارند.

ما اطلاعی نداریم که وقتی این اطلاعات به سمت سرور فرستاده می‌شود چه اتفاقی برای آنها می‌افتد. ما در تلفن همراه دیتاهای بسیاری داریم که به محض اینکه مجوز دسترسی به آن را به نرم‌افزارها می‌دهیم، این اطلاعات از دستگاه ما به سمت سرورهایی که در ایران نیستند، منتقل می‌شوند. برای همین است که برخی کشور‌ها دسترسی به برخی سرویس‌ها را قطع می‌کنند. دلیل اصلی هم این است که آنها می‌دانند اگر این دسترسی برقرار شود، هر اتفاقی ممکن است بیفتد. اخباری در این رابطه هم وجود دارد که اخیرا برخی از آنها را حتما شنیده‌اید، ماجرای بین آمریکا و شرکت هوآوی و... در راستای همین مساله حراست از اطلاعات کاربران است. متاسفانه در کشور ما وضعیت به این شکل نیست و این مراقبت‌ها کمتر رعایت می‌شود. ما عادت کردیم برای همه امور به سرورهای خارج از کشور متصل شویم.

تا همین حالا که با هم حرف می‌زنیم سرویس اینترنت ملی یا همان اینترانت تکلیفش مشخص نیست. راه‌اندازی اینترنت ملی در این شرایط اهمیت خودش را بیشتر نشان می‌دهد. ترجیح مسئولان و سیاستگذاران باید این باشد که ما هم مثل خیلی دیگر از کشورها الزامی بر انجام عملیات‌های اینچنینی در داخل کشور داشته باشیم. چند سال پیش در آلمان بخشی از مجموعه اداری کشور سیستم‌عامل ویندوز را کنار گذاشتند و به سمت سیستم‌عامل لینوکس رفتند تا وابسته به سیستم‌عامل خاصی نباشند و قبل از وقوع مشکل آمادگی داشته باشند. پس مساله حفظ امنیت اطلاعات کاربران بسیار مهم است. راهکار مراقبتی هم این است که سعی کنیم نرم‌افزارها را از استورهای رسمی تهیه کنیم. سعی کنیم از نرم‌افزارهایی استفاده کنیم که اکثر قابلیت‌هایشان به صورت آفلاین باشد و نیازی به کنش‌های آنلاین نباشد. این مساله احتمال سوءاستفاده از دیتاها و داده‌های شما را کاهش می‌دهد. مضاف بر این باید سعی کنیم از توانمندی‌های داخلی استفاده کنیم، نرم‌افزارهای اینچنینی که قابلیت سرگرمی دارند، پیچیدگی تولید خاصی ندارند و می‌شود در داخل کشور هم تولید کرد. تا وقتی ما توان داخلی خودمان را تقویت نکنیم و اهتمامی جهت حراست از اطلاعات مردم نداشته باشیم، منع کردن مردم از استفاده کردن از این نرم‌افزارها راه به جایی نخواهند برد.»

چه خبر از لایحه صیانت از داده‌های شخصی؟

تمام آنچه تا به اینجا در ارتباط با فیس‌اپ و سایر نرم‌افزارهای موجود در تلفن همراه و سایر گجت‌ها گفته شد را می‌توان ذیل کلید‌واژه‌ای تحت‌عنوان حفظ حریم شخصی کاربران دسته‌بندی کرد. مساله‌ای که گویا توجه زیادی به آن نمی‌شود و همین کم‌توجهی باعث می‌شود عاقبت تلخی در انتظار بسیاری از کاربران در بهره‌برداری از برخی نرم‌افزارها باشد. مساله جدی‌تری در حفظ حریم شخصی کاربران وجود دارد که نمود آن را در نرم‌افزار فیس‌اپ نیز شاهد هستیم، خصوصا آنجایی که دیگران می‌توانند به راحتی تصویر شما را به نرم‌افزار بدهند و از آن خروجی‌های مختلفی بگیرند، خلأ قانونی در این حوزه مشهود است. ضمن توجه به چنین نرم‌افزارها و گرایش‌های گسترده در فضای مجازی و به تبع آن طرح شدن مسائل امنیتی حضور در فضای مجازی و نرم‌افزارهای موبایلی و... بد نیست به مسائل قانونی خصوصا در حفظ حریم شخصی کاربران اشاره کنیم؛ مساله‌ای که مدت‌هاست از آن رنج می‌بریم و به گفته دبیر شورای عالی فضای مجازی در اسفند 96 ایران جزء کم‌قانون‌ترین کشورها در عرصه فضای مجازی است.

لایحه صیانت از داده‌های شخصی یکی از لوایحی است که در صورت تصویب می‌تواند در مورد نقض حریم شخصی کاربران راهگشا باشد. این لایحه مدت‌هاست در راهروهای مجلس و هیات دولت خاک می‌خورد. با این تفاسیر در آخرین اظهارات در ارتباط با این لایحه محمدجعفر نعناکار، مدیرکل حقوقی سازمان فناوری اطلاعات گفت: «به پیشنهاد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات سال گذشته پیش‌نویس لایحه صیانت از داده‌های شخصی تدوین و سپس به کمیسیون فرعی حوزه دولت الکترونیک ریاست‌جمهوری ارجاع شد تا نهادهای مربوطه این لایحه پیش‌نویش صیانت از داده‌های شخصی را بررسی کنند که تقریبا اوایل سال‌ جاری نسخه نهایی آن آماده و اکنون این نسخه به کمیسیون اصلی حوزه دولت الکترونیک ارسال شده تا در هیات‌وزیران تصویب شود.

این لایحه می‌تواند به قانون مترقی تبدیل شود که هم‌اکنون در اتحادیه اروپا در حال اجراست. اجرایی شدن آن در ایران حتی می‌تواند قانون آی‌تی کشور را چند پله ارتقا بخشد، چراکه این لایحه همگام با نظرات و کنش‌های بین‌المللی است. اگر کارهای مربوط به تصویب این لایحه هرچه زودتر انجام شود، می‌توان اقدامات تامینی را در نظر گرفت تا دیگر شاهد بروز نشت اطلاعات کاربران نباشیم.» وی در ارتباط با اینکه آیا پیش از این قانونی در زمینه صیانت از داده‌های شخصی وجود نداشت، گفت: «قوانین و مجازات‌هایی به‌صورت متفرقه برای سوء‌استفاده از داده‌های شخصی کاربران وجود دارد و در این میان اگر به شهروندان و کاربران زیادی در زمینه لورفتن داده‌های شخصی آنها آسیبی وارد شود مدعی‌العموم و دادستانی ورود می‌کنند. حتی اگر شاکی خصوصی نیز وجود داشت دستگاه قضایی به آن در چارچوب قوانین موجود رسیدگی می‌کند. پرونده‌هایی نیز در این زمینه تشکیل و رسیدگی شده است. اما بحث اصلی این است که قوانین منسجم و متمرکزی وجود نداشت.»

به هرحال انتظار می‌رود به جای اینکه وزیر ارتباطات تصویر دوران پیری خود را در اینستاگرامش آپلود کند و با کامنت‌گذاران محفل شرح و بررسی چین و چروک صورت و آینده وزیر جوان دولت را برگزار کنند، به همراه مجموعه وزارتخانه و دولت، هرچه سریع‌تر لایحه صیانت از داده‌های شخصی را به سرانجام برسانند؛ چراکه همان‌طور که از ابتدای گزارش گفته شد، این مساله و مسائلی شبیه به آن فقط یک سرگرمی نیست و مولفه‌های گوناگون اجتماعی و... دارد و نباید نسبت به آن ساده‌انگارانه رفتار کرد.

منتشرشده در فناوری اطلاعات

برچسب‌ها

ادامه مطلب...

یکشنبه, 23 تیر 1398 10:10

خانواده مطلوب رضوی

خانواده‌ای که امام ‌رضا‌ علیه‌السلام برایم ترسیم کرد

پاکیزگی و آراستگی

امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند زیبایى و آراستگى را دوست مى‏دارد و ژولیدگى و فقیرنمایى را نمى‏پسندد؛ چون نعمتى به بنده خویش عطا كند، دوست دارد اثر آن را بر وى ببیند. پرسیدند: چگونه؟ فرمود: یُنَظِّفُ ثَوْبَهُ وَ یُطَیِّبُ رِیحَه‏ و ...با نظیف پوشى، استفاده از عطر و ... [1]

زن و مرد مسلمان به خصوص در حیطه زندگی خانوادگی لازم است تا به این سفارش گوهر بار عنایت ویژه داشته باشند؛ هم خانم خانه وظیفه دارد که در نظافت و آراستگی به گونه ای باشد که توجه همسرش را به خود جلب کند و هم مرد خانه. بی توجهی به این دستور، ممکن است توجه همسر را به نامحرمی منحرف کند که به ظاهر خود می رسد و این یعنی به صدا در آمدن زنگ گناه.

امام رضا علیه السلام این خطر را گوشزد کرده و به نقل از پدران بزرگوار خود می فرماید:

أَنَّ نِسَاءَ بَنِی إِسْرَائِیلَ خَرَجْنَ مِنَ الْعَفَافِ إِلَى الْفُجُورِ مَا أَخْرَجَهُنَّ إِلَّا قِلَّةُ تَهْیِئَةِ أَزْوَاجِهِنَّ

زنان بنى اسرائیل از عفت و پاکى دست برداشتند و این مسئله هیچ سببى نداشت جز آن که شوهران آنان، خود را نمى‏آراستند.

سپس آن حضرت افزودند: وَ قَالَ إِنَّهَا تَشْتَهِی مِنْكَ مِثْلَ الَّذِی تَشْتَهِی مِنْهَا[2] ؛ زن هم از مرد همان انتظارى را دارد که مرد از او دارد.

توجه: در شریعت اسلام زنان و دختران باید خود را از نگاه نامحرم بپوشانند. بنابراین بانوان محترم باید توجه داشته باشند که این آراستگیِ برای شوهر، در معرض دید نامحرمان قرار نگیرد. متاسفانه دیده می شود برخی از زنان و مردان مسلمان، عکس این سفارش عمل می کنند و لباس پاکیزه و ظاهر آراسته را فقط برای میهمانی‌ها و محیط بیرون از خانه قرار می دهند و بی رنگ و روترین لباسها را در برابر همسر، به تن می‌کنند و بعد هم از همسر خود گله دارند که چرا آنگونه که باید به او توجه نمی کند.

این احساس رضایت است که زندگی را حتی با کم هم در کام انسان شیرین و لذت بخش می گرداند و اگر این احساس رضایت نباشد اگر انسان ثروتمندترین فرد کره زمین هم باشد باز در رنج نداشته ها افسرده و دل نگران خواهد بود

فراهم کردن رفاه خانواده

امام رضا علیه السلام در روایتى به پیروان خود توصیه می کند براى ایجاد گشایش در زندگى و رفاه اهل خانه بکوشند:

صَاحِبُ النِّعْمَةِ یَجِبُ عَلَیْهِ التَّوْسِعَةُ عَنْ عِیَالِه‏[3] ؛ افرادى که از نعمتى برخوردارند باید برای اهل خانواده خود اسباب رفاه و آسایش را فراهم سازند.

شاید ذکر این نکته ضروری باشد که در هر کاری پرهیز از افراط و تفریط اصل مهمی است که باید رعایت شود. بی شک مراد از این روایت رفاه زدگی و فراموشی مستمندان نیست. توسعه دادن در اینجا در برابر سخت گرفتن در مایحتاج زندگی خانواده است.

در روایت دیگری از امام رضا علیه السلام می خوانیم:

یَنْبَغِی لِلرَّجُلِ أَنْ یُوَسِّعَ عَلَى عِیَالِهِ لِئَلَّا یَتَمَنَّوْا مَوْتَهُ.[4]

یعنى شایسته است مرد بر اهل خانه (از لحاظ مخارج زندگى) سخت‏گیرى نکند تا این که آنان مرگ او را از خداوند درخواست کنند.

از این دو روایت فهمیده می شود مرد خانه و یا کسی که مسئولیت درآمد و خرید بر عهده اوست تا جایی که اسراف و تبذیر نباشد و در جامعه اسلامی فاصله طبقاتی فاحش ایجاد نکند باید در جهت رفاه و آسایش خانواده خود بکوشد؛ نه سخت بگیرد و نه بی حساب و بی توجه به نیازمندان جامعه، هر روز بیشتر از دیروز تلاش کند که خانواده اش مرفه تر شوند.

برآیند این دو روایت، همان معنای اعتدال در مخارج زندگی است که در دیگر روایات به آن توصیه شده است مانند این روایت که امام رضا علیه السلام فرمود:

لَا یَسْتَكْمِلُ عَبْدٌ حَقِیقَةَ الْإِیمَانِ حَتَّى تَكُونَ فِیهِ خِصَالٌ ثَلَاثٌ التَّفَقُّهُ فِی الدِّینِ وَ حُسْنُ التَّقْدِیرِ فِی الْمَعِیشَةِ وَ الصَّبْرُ عَلَى الرَّزَایَا.[5]

بنده به حقیقت ایمان دست نمى‏یابد، مگر هنگامى كه از سه خصلت برخوردار باشد: فهم و بینش عمیق از دین، اندازه نگاه داشتن خرج و مخارج و پایداری بر بلاها.

قناعت به روزی مقدّر

قناعت و راضی بودن به همان مقداری که روزی ما شده است از فضایل بسیار با ارزشی است که امروز نیاز جامعه ماست. احساس نارضایتی مدام از وضعیت اقتصادی خود و بدبین بودن به خدا و خلق خدا، پیامدهای مخرب روحی و روانی خاص خود را دارد که به وضوح می توان آن را در گفتار و رفتار افراد مشاهده کرد.

این احساس نارضایتی اگر بسان موتور حرکتی سبب تلاش و کوشش در جهت رفع کاستی ها و زدودن تنبلی ها باشد؛ نه تنها مضر نیست؛ بلکه وقتی کاستی ها برطرف و هدف والا برگزیده شد دیگر خبری از آن احساس نارضایتی هم نخواهد بود؛ اما سخن در این است که گاه این احساس نارضایتی به شکل کاذب و همیشگی ظهور و روان انسان را درگیر خود می کند؛ درمان چنین بیماری آزار دهنده ای چیزی جز التزام به قناعت و رضایت به داده حق، نخواهد بود.

مرد خانه و یا کسی که مسئولیت درآمد و خرید بر عهده اوست تا جایی که اسراف و تبذیر نباشد و در جامعه اسلامی فاصله طبقاتی فاحش ایجاد نکند باید در جهت رفاه و آسایش خانواده خود بکوشد؛ نه سخت بگیرد و نه بی حساب و بی توجه به نیازمندان جامعه، هر روز بیشتر از دیروز تلاش کند که خانواده اش مرفه تر شوند

برای همین امیرالمومنین علیه السلام می فرماید:

هر كس به روزىِ خداداده راضى باشد، از آن چه در اختیار دیگران است، اندوهگین نگردد.[6]

و این احساس رضایت است که زندگی را حتی با کم هم در کام انسان شیرین و لذت بخش می گرداند و اگر این احساس رضایت نباشد اگر انسان ثروتمندترین فرد کره زمین هم باشد باز در رنج نداشته ها افسرده و دل نگران خواهد بود.

از این رو امام علی علیه السلام فرمود:

هر كس به آن چه از دنیا كه كفایتش كند، راضى شود، كم‏ترین بهره دنیا براى او بس است؛ و آن كس كه به آن چه از دنیا كه كفایتش كند، راضى نشود، هیچ چیزِ دنیا وى را كفایت نكند.[7]

امام رضا علیه السلام در این باره می فرماید:

مَن رَضِیَ بِالقَلیلِ مِنَ الرِّزقِ قَبِلَ اللّهُ مِنهُ الیَسیرَ مِنَ العَمَلِ؛ ومَن رَضِیَ بِالیَسیرِ مِنَ الحَلالِ خَفَّت مَۆونَتُهُ وتَنَعَّمَ أهلُهُ، وبَصَّرَهُ اللّهُ داءَ الدُّنیا ودَواءَها، وأخرَجَهُ مِنها سالِما إلى دارِ السَّلامِ.[8]

هر كه به روزى اندك رضایت دهد، خداوند نیز به عمل اندك او راضى مى‏شود؛ و هر كه به حلال اندك خشنود باشد، سبكبار است و خانواده‏اش از نعمت بهره مى‏برند و خداوند او را به درد و درمان دنیا بینا مى‏سازد و به سلامت از دنیا به سوى آخرت مى‏برد.

کسانی که قناعت بر آنها گران و رضایت به داده حق، برایشان دشوار است در این روایت امام رضا علیه السلام دقت بیشتری کنند؛ بخوانند و آثار رضایتمندی را به قلب خود تفهیم کنند و به نفس خود نهیب زنند که:

ای نفس! از چه رو مرا با مشغول کردن به حرص و طمع گرفتار اندوه دائمی کرده ای و از این همه فیض و رحمتی که رضایتمندی به همراه دارد محروم ساخته ای؟

پی نوشت:

1. امالی شیخ طوسی ره ، ص275

2. مکارم الاخلاق ص81

3. کافی 4/11

4. من لایحضره الفقیه 2/68

5. تحف العقول ص 446

6. کافی 8/19

7. کافی 2/140

8. کافی 8/347

امید پیشگر

بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان

منتشرشده در تعلیم و تربیت

برچسب‌ها

ادامه مطلب...

یکشنبه, 23 تیر 1398 10:00

مقصر اصلی وابستگی کودکان به موبایل

زمان مناسب برای خرید گوشی برای بچه‌ها

برقراری ارتباط در فضای مجازی، امروزه مشکلات فراوانی را برای فرزندان به وجود آورده به‌طوری که خانواده‌ها با مراجعه به مشاوران، راهکارهایی را در برخورد کودک و نوجوانشان با صحنه‌ها و عکس‌های غیرمناسب و یا وابستگی بیش‌ازحد آن‌ها با وسایل‌الکترونیکی و فضای مجازی جویا می‌شوند. تبیان در گفتگویی با مریم صابری‌پور، مشاور و بازی درمانگر کودک جوانب مختلف این موضوع را بررسی می‌کند.

نویسنده : زهرا اجلال گودرزی

زمان تقریبی مطالعه : 9 دقیقه

تاریخ : يکشنبه 1398/04/23

این روزها کمتر پیش می‌آید گوشی تلفن و یا تبلت دست کودکان نبینیم؛ کودکانی که با باز کردن چشم خود و شناخت اطرافیانشان، واکنش‌های جدی و خاصی به موبایل و تبلت نشان می‌دهند. به‌ طوری‌ که در سن 3-4 سالگی تمام فوت‌وفن‌های تلفن همراه پدر و مادرشان را حتی بهتر از خود آن‌ها می‌دانند.

به‌مرور زمان با مهارت برقراری ارتباط در فضای مجازی مشکلاتی برای فرزندان به وجود آمده به‌طوری‌ که با مراجعه به مشاوران، راهکارهایی را در برخورد کودک و نوجوانشان با صحنه‌ها و عکس‌های غیرمناسب و یا وابستگی بیش‌ازحد آن‌ها با وسایل الکترونیکی و فضای مجازی جویا می‌شوند. تبیان در گفتگویی با مریم صابری‌پور، مشاور و بازی درمانگر کودک جوانب مختلف این موضوع را بررسی می‌کند.

استفاده بی‌رویه از گوشی موبایل اعتمادبه‌نفس بچه‌ها را پایین برده و برقراری ارتباط با دیگران را ضعیف می‌کند. در چنین شرایطی بچه نمی‌تواند یاد بگیرد با بچه‌های دیگر چگونه ارتباط برقرار کند چراکه وارد دنیای دیگری شده که یا فضای مجازی است و یا دنیای بازی‌های الکترونیکی و از آن طریق است که می‌خواهد ارتباط برقرار کند

مقصر اصلی والدین هستند

باید به نکته مهمی توجه کرد و آن اینکه اولین عامل وابستگی فرزندان به موبایل و فضاهای این‌چنینی خود والدین هستند. داستان از اینجا آغاز می‌شود که والدین برای نشان دادن مهر پدرانه و محبت مادرانه خود و یا برای سرگرم کردن بچه‌ها و اینکه بدون هیچ سروصدایی دست از سر آن‌ها بردارند، در اولین مناسبت زندگی آن‌ها مثل تولد یا موفقیت در درس و ... برای آن‌ها تبلت، گوشی یا یک بازی الکترونیکی می‌خرند. غافل از اینکه اگر این مهر و محبت با مدیریت و کنترل همراه نباشد، چه‌بسا زمینه آسیب‌های جبران ناپذری را برای او فراهم کرده‌اند.
مریم صابری پور، مشاور و بازی درمانگر کودک در رابطه با استفاده کودکان از موبایل و معتقد است: «موبایل مثل ایکس باکس، کامپیوتر و هر وسیله دیگری می‌تواند هم مفید باشد و هم مضر. اگر دقت کنیم می‌بینیم زمانی استفاده بچه‌ها از موبایل و وسایل الکترونیکی بالا رفت که والدین خودشان زیاد از این وسایل استفاده کرده و چون بچه‌ها الگوپذیریشون در مرحله اول زندگی از والدین است، وقتی می‌بینند پدر از ساعتی که به خانه میاید تا لحظه‌ای که می‌خواهد بخوابد گوشی دستش است، از آن‌طرف مادر هم کل روز، حتی در بین کارهای روزانه‌اش از گوشی موبایل جدا نمی‌شود، مشتاق به داشتن این وسیله و ورود به این فضا می‌شوند.»

صابری پور با مقایسه تأثیر زمان قدیم و جدید در استفاده کردن از گوشی ادامه می‌دهد: «در قدیم اگرچه فضای مجازی و موبایل به این شکل وجود نداشت اما امروز هم می‌بینیم خانواده‌هایی که والدین بر استفاده خودشان از گوشی کنترل دارند و کمتر استفاده می‌کنند، درخواست فرزندانشان هم مبنی بر داشتن گوشی کم‌تر است. والدین باید در استفاده از گوشی، خودشان را مدیریت کنند.»

وابستگی بچه‌ها به موبایل و کم‌حوصلگی والدین

امروز شاهد هستیم با وجود مشکلات و دغدغه‌های روزمره موجود، والدین به نسبت گذشته کم‌حوصله‌تر شده و فرصت‌هایی برای ایجاد سرگمی فرزندان خود فراهم نمی‌کنند. بنابراین کودک بیشتر به سمت داشتن موبایل متوجه می‌شود. این مشاور کودک و نوجوان دراین‌باره ادامه می‌دهد: «در سال‌های اخیر وقتی از والدینی که برای مشاوره مراجعه می‌کنند سوال می‌کنیم که چقدر برای بازی با بچه‌هایشان وقت می‌گذارند، پاسخ اکثر آن‌ها این است که زمانی برای بازی با آن‌ها نداریم، بچه‌ها یا با خودشان، یا با گوشی، تبلت و ... و یا با برادر و خواهرشان بازی می‌کنند که البته اغلب هم تک‌فرزند بوده و برادر و خواهری هم برای بازی کردن با آن‌ها وجود ندارد.»

الگوپذیری کودکان در سنین مختلف

بخش دیگری که به علاقه بچه‌ها به موبایل مربوط می‌شود، الگوگیری آن‌ها از بچه‌های دیگر است. به گفته صابری پور: «بچه‌ها مخصوصاً در سن 3 تا 7 سالگی از بچه‌های دیگر بسیار زیاد الگوبرداری می‌کنند و وقتی در جمع و میهمانی قرار می‌گیرند و می‌بینند بچه‌های دیگر گوشی به‌دست هستند، می‌خواهند که آن‌ها هم داشته باشند. در این مواقع اگر یک فرد بزرگسال همه بچه‌ها را به بازی دیگری غیر از گوشی مشغول کند، بهانه کودک برای گرفتن و داشتن گوشی از بین می‌رود.»

بیشتر بخوانید

با این شرایط می توانید برای کودکتان تلفن همراه بخرید به این 3 دلیل موبایل را به بچه تان ندهید زمان استفاده از رایانه و تبلت را در کودکان محدود کنید کودکان گوشی به دست!

از آسیب‌ها غافل نباشید

از مهم‌ترین مشکلاتی که در روند رشد تکنولوژی و ورود کودکان به دنیای موبایل به وجود می‌آید، آسیب‌های جسمانی و روانی است. به‌جهت بعد جسمانی، می‌توان به خطر سیگنال‌های موبایل برای بدن، افزایش احتمال چاقی و مشکل بینایی اعم از تاری و نزدیک‌بینی اشاره کرد.

صابری‌پور در ادامه با اشاره به آسیب‌های روانی که وابستگی به موبایل و وسایل این‌چنینی برای بچه‌ها در پی خواهد داشت، منزوی شدن را از مهم‌ترین آسیب‌ها می‌داند: «امروزه می‌بینیم بچه‌های 3 تا 7-8 سال و حتی بزرگ‌تر انقدر درگیر گوشی شده‌اند که وقتی وارد یک میهمانی می‌شوید و والدین گوشی را از بچه می‌گیرند، می‌بینیم که بچه هیچ رفتار دیگری به‌عنوان سرگرمی و اینکه بخواهد خود را معرفی کند نداشته و اصلاً بلد نیست. بنابراین یا به گوشه‌ای رفته و منزوی شده و یا به جهت گرفتن گوشی از آن‌ها خیلی پرخاشگر می‌شود.
استفاده بی‌رویه از گوشی موبایل اعتمادبه‌نفس بچه‌ها را پایین برده و برقراری ارتباط با دیگران را ضعیف می‌کند. در چنین شرایطی بچه نمی‌تواند یاد بگیرد با بچه‌های دیگر چگونه ارتباط برقرار کند چرا که وارد دنیای دیگری شده که یا فضای مجازی است و یا دنیای بازی‌های الکترونیکی و از آن طریق است که می‌خواهد ارتباط برقرار کند. در مقابل آن‌ها بچه‌هایی که خیلی مشخص شده، با قوانین و شروط خاصی یاد گرفته‌اند که در زمان مشخصی از موبایل و بازی‌های الکترونیکی استفاده کنند، مشکلی نداشته و ارتباط خوبی با دیگران برقرار می‌کنند.»

نکته دیگری که باید توجه شود آن است که والدین حتماً و حتماً قبل از ورود نوجوان و جوان به دنیای فضای مجازی در رابطه با خطرات و سوء استفاده‌های احتمالی که در کمین خواهد بود، فرزندان خود را هشیار و آگاه کرده و با داشتن یک رابطه دوستانه، پناهگاه امنی برای آن‌ها باشند.

داشتن گوشی اختصاصی ممنوع!

امروزه باوجود یک‌سری برنامه‌ها و بازی‌های سرگرم‌کننده و نصب آن‌ها بر روی گوشی موبایل یا تبلت، امکان اینکه بخواهیم بچه‌ها را به‌ طور کل از موبایل دور کنیم خیلی سخت و یا نشدنی است. مهم مقدار و کیفیت استفاده از این وسیله است. استفاده از آن‌ها در یک زمان محدود برای سرگرمی، آن‌هم بنا به سن فرزند مشکلی ایجاد نمی‌کند. مشکل اساسی زمانی ایجاد می‌شود که کودک و نوجوان به فضای مجازی و اینترنت دسترسی داشته و بدون هیچ برنامه و نظارتی به بازی‌های الکترونیکی وابسته شود.

صابری پور با اشاره به معضل اصلی مراجعینش، مشکل امروز خانواده‌ها در برخورد با کودک و نوجوان را ورود آن‌ها به فضای مجازی می‌داند: «والدین نباید به کودک و نوجوانشان تا قبل از سن بلوغ و تشخیص راه درست و غلط و زمانی که بتوانند انتخاب درستی داشته باشند، اجازه داشتن گوشی اختصاصی و ورود آن‌ها به فضای مجازی را بدهند.»

استفاده از یک موبایل عمومی

با توجه به اینکه امروزه بسیاری از مدارس و حتی مهدکودک‌ها با گروه‌هایی در فضای مجازی اداره شده و برای تحقیقات نیاز به اینترنت وجود دارد، به‌ناچار نمی‌توان از این فضاها به شکل مطلق دور ماند. یکی از پیشنهاداتی که می‌توان در این امر به خانواده‌ها داد این است که اوضاع را مدیریت کرده و در کنار گوشی‌های مجزایی که والدین برای خود دارند، یک گوشی موبایل به شکل عمومی در نظر گرفته تا در موارد ضروری همه بچه‌ها از آن استفاده کرده و والدین هم بر آن‌ها نظارت داشته باشند.

جایگزین استفاده از موبایل و بازی‌های الکترونیکی

والدین نباید به کودک و نوجوانشان تا قبل از سن بلوغ و تشخیص راه درست و غلط و زمانی که بتوانند انتخاب درستی داشته باشند، اجازه داشتن گوشی اختصاصی و ورود آن‌ها به فضای مجازی را بدهند

سؤالی که در خیلی مواقع پرسیده می‌شود این است که اگر به بچه‌ها موبایل و تبلت ندهیم، پس با چی بازی کنند؟ مشاور و بازی درمانگر کودک در پاسخ به این سؤال می‌گوید: «سال‌های قبل که موبایل و تبلت و اینترنت به معنای امروزی وجود نداشت، بازی‌های فکری، کاردستی، بازی‌هایی که خشم را کنترل می‌کردند، بازی‌های دو نفره، سه نفره و گروهی با خانواده بازی‌هایی بود که بچه‌ها انجام می‌دادند. اگر به بچه‌ها فضا داده شود، می‌بینیم آن‌هایی که هنوز وارد فضای موبایل نشده‌اند، با خلاقیت خود یک سری بازی‌هایی را خلق می‌کنند. مثلاً به آن‌ها بگویید "امروز هر بازی که تو دوست داری انجام می‌دهیم" یا "به نظرت امروز چی بازی کنیم؟" در خیلی موارد شاهد خواهیم بود که آن‌ها یک بازی را خودشان به وجود می‌آورند.

والدین مدیریت کنند و در تابستان که اوقات فراغت بچه‌ها بیشتر است، زمانی را برای بازی بچه‌ها با اسباب‌بازی‌هایشان، زمانی برای بازی با خانواده، والدین، دوستان و هم‌سن‌و‌سال‌هایشان، فرصتی را برای شرکت در کلاس‌های آموزشی، هنری و ورزشی در نظر بگیرند. در کنار همه این ها اگر زمانی خواستند با موبایل، تبلت و بازی‌های الکترونیکی مثل ایکس باکس و ... بازی کنند، با نظارت و تعیین زمان محدود مشکلی وجود ندارد.»

منتشرشده در تعلیم و تربیت

برچسب‌ها

ادامه مطلب...

یکشنبه, 23 تیر 1398 09:39

«احمد الحسنی» ها در ایران چه می‌کنند؟

مشرق : با حمایت سازمان جاسوسی انگلیس از حدود ده سال پیش این جریان وارد ایران شد و به صورت زیرزمینی تلاش به نفوذ کرد. استان‌هایی از قبیل خوزستان، خراسان و قم به عنوان اهداف تبلیغی این گروه ضاله معرفی شده است.

تاریخ گواه آن است که انگلیسی‌ها همواره با دستاویز قرار دادن مسائل مذهبی سعی در نشر تفرقه در میان مسلمانان داشته اند. دامن زدن به اختلافات بین شیعه و سنی و ایجاد گروه‌هایی برای گمراه کردن مسلمانان بخشی از سناریوی آنها برای تفکیک و تجزیه امت اسلامی بوده است.

اما این مهم محدود به تفرقه افکنی بین شیعیان و اهل تسنن نمی‌شود، به نحوی که در یکی دو دهه اخیر شاهد آن بودیم که جریانی که امروز به عنوان شیعه انگلیسی شناخته می‌شود دست پرورده دستگاه‌های جاسوسی همین کشور است.

این مسئله آنجا ابعاد مهم تری به خود می‌گیرد که در سالهای اخیر دشمنان جمهوری اسلامی تلاش کرده اند از هر جریان و گروه رادیکال، برای ضربه زدن به ایران استفاده کنند. تعبیر کشاندن جنگ به داخل ایران که از سوی بن سلمان مطرح شد به طور واضح ذیل چشم‌اندازی آمریکایی ـ صهیونستی و انگلیسی برای ایران ارائه شده است.

ماجرای شهادت امام جمعه کازرون

در همین راستا چندی پیش خبری عجیب رسانه‌های داخلی و فضای مجازی را به خود مشغول کرد. حجت الاسلام خرسند امام جمعه شهرستان کازرون در حین بازگشت از مراسم احیا از سوی فردی با ضربات متعدد چاقو مورد اصابت قرار می‌گیرد و پس از انتقال به بیمارستان به شهادت می‌رسد.

قاتل او فردی به نام حمیدرضا درخشنده بود که از همان ابتدا به قتل اعتراف کرده بود اما درباره انگیزه‌های قتل اطلاعات ضد و نقیض بسیاری مطرح شد که در ادامه با واکاوی‌های صورت گرفته ماجرا شکل روشن تری به خود گرفت.

گفته می‌شود درخشنده که در زمان ارتکاب قتل و به شهادت رساندن حجت الاسلام خرسند لباس تعزیه به تن داشته است، تحت تاثیر یکی از جریان‌های مدعی مهدویت قرار گرفته واین اقدام را انجام داده است.

احمد الحسن کیست؟

جریان منتسب به فردی که خود را احمد الحسن الیمانی می‌خواند و پا را فراتر از ادعای یمانی بودن گذاشته و کار را به جایی رسانده است که خود را فرزند امام زمان و حتی مدعی امامت معرفی می‌کند.

احمد الحسن که در مورد ادعای سیادت او شک و شبهه‌های جدی مطرح است با حمایت بازماندگان حزب بعث و برخی عناصر جاسوسی غربی در دوره پس از سرنگونی صدام خود را مطرح کرد و به ترویج افکار گمراه کننده خود پرداخت.

معاون اسبق گاطع «شیخ حیدر المنشداوی» ملقب به «ابن ابو فعل» بود، المنشداوی در زمان زمامداری صدام برای تبلیغ به ایران سفر کرد که بعد از ورود به ایران دستگیرشده و به مدت ۶ ماه زندانی شد. نام اصلی او احمد اسماعیل گاطع در سال ۱۹۶۸ در روستای همبوشی در منطقه هویر از توابع شهرستان زبیر از استان بصره متولد شد و توانست فارغ‌التحصیل دانشکده مهندسی نجف در سال ۱۳۷۸ شود، بعد از ارتباط با دستگاه جاسوسی عراق وارد حوزه علمیه شده که البته پس از دو سال تحصیل در حوزه علمیه شهید سید محمد صدر از این مدرسه اخراج شد. در این خصوص گفته می‌شود که «شیخ کاظم العقیلی» مسئولیت شاخه نظامی و فردی به نام «عبدالرحیم ابومعاذ» مرشد معنوی این فرقه است.

معاون اسبق گاطع «شیخ حیدر المنشداوی» ملقب به «ابن ابو فعل» بود، المنشداوی در زمان زمامداری صدام برای تبلیغ به ایران سفر کرد که بعد از ورود به ایران دستگیرشده و به مدت ۶ ماه زندانی شد.

پیروان این فرد خود را «انصار امام مهدی» می‌نامند و فعالیتشان را با استفاده از فضای مجازی و اینترنت، ساخت برنامه‌های تبلیغاتی مانند مستند «ظهور کرده»، چاپ کتاب و جزوات توسط انتشارات وابسته به جریان احمدحسن با نام «اصدارات الامام المهدی»، تبلیغ چهره به چهره در محافل عمومی اعم از مدارس، خیابان و دانشگاه‌ها، شرکت در نمایشگاه‌های کتاب فرانکفورت و بغداد در سال ۲۰۱۲، تأسیس رادیو، چاپ ماهنامه صراط مستقیم و هفته‌نامه منجی (به صورت الکترونیکی) انجام می‌دهند.

سیر رشد و دگرگونی ادعاهای احمد الحسن

احمد الحسن اما ادعا دارد که همان سید یمانی است که در باور شیعه به عنوان یکی از علائم قطعی و زمینه‌ساز اصلی ظهور امام زمان(عج) پیش از ظهور قیام می‌کند. از سوی دیگر او خود را با چهار واسطه از اولاد امام زمان(عج) می‌داند. همچنین این شخص مدعی است که بعد از حکومت امام عصر (عج) اولین مهدیین از نسل اوست که پس از شهادت حضرت مهدی (عج) حکومت را به دست خواهد گرفت.

علاوه بر این، او در بیانیه‌ای خود را داناترین مردم به قرآن و تورات و انجیل معرفی می‌کند و علمای ادیان را به مناظره و مباهله دعوت می‌کند.

احمد الحسن از رؤیت امام در خواب به رؤیت امام در بیداری و از آن به بابیت امام که نوعی دیگر از یمانی بودن است، رسیده و به تازگی مبلغان این جریان چهره‌ای از احمد الحسن معرفی می کنند که کاملا مطابق با امام زمان (عج) است. یعنی به مرور زمان، شبیه جریان بهائیت در حال انتقال کارکردهای امام زمان (عج) به احمد الحسن هستند.

او مانند سایر مدعیان به طرح تدریجی ادعاهای خود پرداخت تا نوعی به واسطه مخاطبنش پس زده نشود.

اسماعیل گاطع سلسله ادعاهای کذب زیادی داشته اما یکی از جالب‌ترین آن ها ادعای ظهورش و سپس به دوران غیبت رفتنش است؛ شروع دورانی که دیگرکسی او را نمی‌بیند و همه می‌بایست از طریق نزدیکانش با وی ارتباط داشته باشند.

گفته می‌شود در حال حاضر اسماعیل گاطع به شکل مداوم در کشورهای جنوبی خلیج‌فارس در سفر بوده و بیشتر در امارات و قطر حضور دارد.

نکاتی در باب دروغین بودن ادعاهای احمد الحسن

یک) همانگونه که پیشتر ذکر شد این شخصا ابدا از بنی هاشم نیست که بخواهد ادعای سیادت داشته باشد و استفاده عمامه سیاه و سید خواندن خود از باب دروغ‌گویی و فریب دیگران، از نظر شرعی فعلی حرام است.

دو) در فیلمی که سال ها پیش از او منتشر شده او به کرات دچار اشتباهات نحوی و صرفی می‌شود که نشانگر عدم سنخیت سواد او با ادعاهایش است.

سه) احمد اسماعیل گاطع از یک سو ادّعای فرزندی امام زمان (عج) را مطرح می‌کند و از سوی دیگر، ادّعا دارد که برای اولین بار امام زمان (عج) را در عالم خواب و سپس در ماه شعبان ۱۴۲۰ ق (۱۳۷۸ ش) امام زمان را برای دومین بار در بیداری دیده است، یعنی در آن زمان که بیش از ۲۵ سال از عمر او گذشته است. درحالی که منطقا امکان ندارد فرزند امام زمان (عج) تا آن سن ایشان را رویت نکرده باشد.

چهار) وی با وجود ادّعای فرزندی امام زمان (عج) خود را احمد بن الحسن می‌نامد؛ در حالی که می‌بایست خود را «احمد بن محمد» می‌نامید؛ چون نام امام زمان، حسن نیست؛ بلکه حسن، نام پدر امام زمان است.

پنچ) احمد الحسن خود را یمانی می‌داند و روایاتی را که درباره خروج یمانی صادر شده است، بر خود منطبق می‌داند؛ در حالی که در روایات آمده است: یمانی، خراسانی و سفیانی در یک سال و یک ماه و یک روز خروج می‌کنند و پس از چند ماه، در همان سال، امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف هم قیام می‌کند.

شش) وی در عین این که خود را فرزند امام زمان و سید هاشمی می‌داند، خود را یمانی نامیده است؛ در حالی که دو عنوان «یمانی» و «هاشمی» آن هم برای کسی که اهل عراق است، قابل جمع نیست.

هفت) این شخص به خواب‌های خودش و خواب های دیگران استناد می‌کند؛ در حالی که خواب در مسائل شرعی و عقیدتی برای دیگران هیچ گونه حجیّت و اعتباری ندارد.

هشت) استناد دیگر او به پیش‌بینی وقوع حوادث آینده، مثل سقوط صدام هم مضحک است؛ زیرا این پیش‌گویی توسط هر آدم آگاه به مسایل سیاسی امکان پذیر بود.

نه) آمادگی برای مناظره و مباهله با علمای شیعه، سنی، یهودی و نصرانی هم صرف ادّعا است و هیچ چیزی را ثابت نمی کند. بله؛ اگر مناظره و مباهله صورت گرفت و طرف مقابل که دارای صلاحیت علمی باشد، محکوم شد یا عذاب الهی بر او نازل گردید، قابل استناد است؛ در حالی که این اتفاق برای مخالفان جریان یمانی پیش نیامده است.

ده) درباره استناد جریان یمانی به احادیث که قبل از این مفصّلاً توضیح داده شد که احادیث مورد ادّعا، به مدّعای او ربطی ندارد. چون احادیث می‌گوید: «مهدیین بعد از ظهور و وفات امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌آیند، نه قبل از او»؛ در حالی که مدعی جریان یمانی می‌گوید: «من الآن وصیّ امام زمان هستم». معلوم است که وصی باید بعد از مرگ مُوصی وارد عمل شود، نه در حال حیات مُوصی و قبل از مرگ او.

ستیز با حوزه در دستور کار احمد الحسنی‌ها

از جمله مسائلی که او مطرح می‌کند لزوم مقابله با حوزه علمیه است که به زعم وی و به نقل آنچه سخنان امام زمان می‌خواند به انحرافات عملی و مالی دچار شده است.

پس از این‌که این فرد ادعای خود را در عراق علنی کرد و با کمک گروهی از پیروانش جزوات و کتاب‌هایی منتشر نمود، برای گرفتن بیعت از مراجع تقلید و علمای عراق اقدام کرد. علما و بزرگان حوزه پس از بررسی ادعاهای این فرد، مخالفت خود را با این جریان اعلام نموده و کتاب‌های متعددی در بیان انحرافات و رد ادعای او منتشر کردند.

از این‌رو، احمدالحسن به تخریب چهره آنان همت گماشت و حتی عالمی بزرگ مانند آیت‌الله سیستانی که زعامت شیعیان را به عهده دارد و با تدبیر و در نظر گرفتن مصالح امت اسلام و تشیع، به اداره اوضاع آشفته و پر از آشوب شیعیان عراق مشغول است را عالم آمریکایی معرفی کرد!

او همچنین در جمادی الثانی ۱۴۲۴ قمری در پیامی مدعی می‌شود که من انتظار یاری علمای دین را ندارم. زیرا بسیاری از آنان با امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف با لسان و سنان خواهند جنگید؛ چون با ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف بساط مرجعیت آنان درهم پیچیده می‌شود. به گفتة او مقصود از اوثان و اصنام (بت‌ها) همان علما هستند.

این جا دقیقا همان نقطه ای است که می‌توان آن را از جمله انحرافاتی دانست که برخی افراد از جمله قاتل امام جمعه کازرون را به ارتکاب چنین جنایتی ترغیب می‌کند.

فعالیت‌ها و اقدامات مسلحانه الحسنی‌ها در عراق

واقعیت آن است که جریان‌های از این دست با سوء استفاده از احساسات پرشور مذهبی جوان‌ها و میان سالان آنها را به عنوان مخاطب هدف خود در نظر می‌گیرند و به ترویج افکاری می‌پردازند که هیچ سنخیتی با فکر و اندیشه مهدویت ندارد.

البته اقدامات جریان احمد الحسن به نشر و ترویج افکار خود محدود نمی‌شود و ما مشاهده می‌کنیم که آنها در سال ۱۴۲۸ حمله ای مسلحانه را در نجف اشرف ترتیب می‌دهند که البته با مداخله نیروهای امنیتی از وقوع یک فاجعه جلوگیری می شود اما در آن حادثه ۱۴۳ نفر از نیروهای نظامی عراق شهید شده و ۲۰۰ نفر از پیروان احمد الحسن کشته می‌شوند. شمار بسیاری نیز در پی این واقعه دستگیر می‌شوند.

یاران احمد الحسن در سال ۲۰۰۸ در نواحی بصره و ناصریه نیز با پلیس عراق درگیر شدند که این درگیری‌ها صدها کشته و مجروح به جا گذاشت. پس از این اتفاقات احمد الحسن ناپدید و حامیانش ضمن ادامه دادن تبلیغ برای وی هم‌زمان سعی کردند با نوشتن کتبی در تأیید او مبارزه را به عرصه کلامی بکشانند و ادعاهای وی را زنده نگه دارند.

احمدالحسن در تظاهرات‌ سال ۲۰۱۶ و ۲۰۱۸ که با ادعای مقابله با فساد انجام می‌شد طرفداران خود را برانگیخت تا دولت مشروع عراق را با چالش مواجه کند. تا جاییکه برخی رسانه‌ها او را یکی از اصلی‌ترین رهبران تظاهرات بصره در سال ۲۰۱۸ برشمردند. در همین حال برخی رسانه‌های ایرانی، جریان یمانی را مسئول به آتش کشیدن کنسولگری ایران در بصره معرفی کردند که طبیعتا از سودی دفتر احمدالحسن تکذیب شد.

فعالیت جریان احمد الحسن در ایران

از حدود ده سال پیش این جریان وارد ایران شد و به صورت زیرزمینی تلاش به نفوذ کرد. استان‌هایی از قبیل خوزستان، خراسان و قم به عنوان اهداف تبلیغی این گروه ضاله معرفی شده است.

جریان احمد الحسن علاوه برایجاد تنش‌هایی در قم، مشهد و اصفهان درگیری‌هایی را در تربت حیدریه ایجاد کردند که منجر به دستگیری حدود پنجاه نفر از آنان شد.

آنها در ادامه با تجمع در برابر دادگاه انقلاب ترتب حیدریه به اغتشاشاتی دامن زدند که مشکلاتی را برای شهروندان این شهر

سهم فرقه‌های نوظهور در ایجاد تنش در ایران

پیشتر تاکید شد که دستگاه‌های جاسوسی غرب به ویژه انگلیس در پرونده‌های مذهبی تلاش ویژه ای را صورت می‌دهند تا کشورمان را عرصه گاه فعالیت گروه‌های ضاله کنند. آنها همچنین تلاش دارند با تقویت این گروه‌ها علاوه بر تاثیرگذاری در جنگ نرم، ایران اسلامی را گریبانگیر مشکلات داخلی کنند.

حوادث خیابان پاسداران و درگیریی‌هایی که برخی از دراویش گنابادی با نیروهای پلیس داشتند نمونه ای دیگر از این فعالیت انگلیسی‌ها است. درگیری‌هایی که به شهادت سه مامور ناجا و دو بسیجی منجر و به حادثه ای برای بهره برداری رسانه‌های بیگانه تبدیل شد.

اهمیت حوزه‌های قم و نجف در مقابله با جریان‌های نوظهور

هوشیاری دستگاه‌های اجرایی کشور و همچنین مراکز فرهنگی از قبیل حوزه های علمیه برای مقابله نرم با این چالش باید در اولویت قرار گیرد. در صورتی که به صورت اصولی به ادعاهای جریان‌هایی از قبیل احمد الحسنی پاسخ داده شود و دروغ‌های آنان را برای جامعه برملا کرد کمتر کسی پیدا می‌شود که به سمت آنها گرایش پیدا کند.

انگلیسی‌ها همانطور که همه ظرفیت‌های خود را معطوف تاسیس بابیت و بهائیت در ایران و وهابیت در عربستان سعودی کردند اینک به دنبال آن هستند تا عراق را به عنوان کشوری که توانسته فتنه داعش را شکست دهد درگیر مسائل اینچنینی کند.

تضعیف حوزه‌های علمیه نجف اشرف و قم مقدسه برنامه اصلی دشمنان تشییع است چرا که به خوبی از تاثیر گذاری آنها به ویژه در بحران‌های اخیر در سوریه و عراق پی برده اند و اینک تلاش می‌شود که حمایت مضاعفی از جریان احمد الحسن صورت بپذیرد در این میان این دو حوزه علمیه که همواره مدافع تشیع بوده اند می‌توانند نقش بسزایی را ایفا کنند.

منتشرشده در مذاهب و فرق

برچسب‌ها

ادامه مطلب...

یکشنبه, 02 ارديبهشت 777 11:50

فایل الکترونیکی کتاب شبهای پیشاور

فایل الکترونیکی کتاب شبهای پیشاور

تالیف علامه سلطان الواعظین شیرازی

لطفا جهت دانلود به فایل پیوست مراجعه شود.

منتشرشده در امامت

برچسب‌ها

ادامه مطلب...

شنبه, 22 تیر 1398 11:28

آسمان هشتم (ویژه ولادت امام رضا علیه السلام)

ویژه نامه

آسمان هشتم (ویژه ولادت امام رضا علیه السلام)

با کلیک کردن بر روی هر مطلب فرعی از لیست موضوعات ویژه نامه در ذیل، به مقاله مرتبط مطلب جهت مطالعه دسترسی خواهید یافت.

امام هشتم شیعیان حضرت علی بن موسی الرضا (ع) روز یازدهم ذیقعده سال 148 هـ. ق در مدینه دیده به جهان گشود. دوران امامت آن حضرت 20 سال بود که با سه تن از حکمرانان مستبدّ عباسی، یعنی هارون، امین و مأمون معاصر بود. مامون به فکر آن افتاد که با طرح واگذاری خلافت یا ولایتعهدی به شخصیتی مانند امام رضا علیه السلام، پایه های لرزان حکومت خود را تثبیت کند. امام رضا علیه السلام با ظرافت عملی بی مانند، روشی اتخاذ کرد که هم خواسته ی مامون تامین نشود، و هم سراسر بلاد پهناور اسلام به حق نزدیک شوند.

تاریخ بروزرسانی: 19 تیر 1398

شناسنامه امام رضا علیه السلام

امام رضا علیه السلام هشتمین امام شیعه اثنا عشری است و پیامبر(ص) نام وی را به صراحت ذکر فرموده: علی فرزند موسی، فرزند محمد، فرزند علی، فرزند حسین، فرزند علی، فرزند ابوطالب که درود خدا بر همه آنان باد.

کنیه اش ابوالحسن است.

برخی از لقبهایش عبارتند از رضا، صابر، زکی، ولی.. .

نقش انگشتریش: حسبی الله، یا به روایت دیگر ماشاء الله، لا قوة الا بالله.

زادگاهش در مدینه به سال 148 هجری بود. یعنی در همان سالی که جدش امام صادق(ع) در گذشت و این نظر بیشتر علما و تاریخ نویسان است.

تاریخ وفات امام رضا(ع)، بنا به گفته علمای و مورخان بزرگ، سال 203 هجری در طوس بوده است.

شناسنامه

طلوع آفتاب هشتمین فروغ امامت

القاب آفتاب خراسان

ستاره نجمه

تاریخ زندگی امام رضا علیه السلام

148 قمری: میلاد با برکت حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام در مدینه.

170 قمری: آغاز خلافت هارون الرشید.

179 قمری: زندانی شدن امام موسی کاظم علیه السلام برای بار دوم به دستور هارون الرشید.

183 قمری: شهادت امام موسی بن جعفر علیه السلام، پس از چند سال حبس در زندان هارون الرشید، و آغاز امامت امام رضا علیه السلام.

194 قمری: اختلاف و درگیری امین و مأمون.

195 قمری: تولد امام جواد علیه السلام در مدینه؛ درگیری سپاه مأمون به فرماندهی طاهر بن حسین با لشکر امین به فرماندهای علی بن عیسی و پیروزی طاهر و مرگ علی بن عیسی.

198 قمری: آغاز خلافت مأمون؛

200 قمری: نخستین سفر امام جواد علیه السلام همراه پدر بزرگوارش به مکه برای زیارت خانه خدا؛ احضار امام رضا علیه السلام به مرو از سوی مأمون و هجرت امام از مدینه به مرو از راه بصره.

201 قمری: معرفی امام رضا علیه السلام به عنوان ولیعهد از سوی مأمون؛ هجرت حضرت فاطمه معصومه علیها السلام از مدینه به سوی خراسان و بیماری حضرت در ساوه و رحلت او در قم.

203 قمری: شهادت امام رضا علیه السلام، در خراسان به دست مأمون.

امام رضا علیه السلام در یک نگاه

رویداد شماری عصر امام رضا(ع)

امام در زمان هارون

امام در زمان امین

خلافت مأمون (198 تا 218)

هجرت امام رضا علیه السلام به ایران

هجرت امام رضا(ع) از مدینه به مرو در سال 200ق/195ش بود. امام حج تمتع آن سال را به جای آورد و در هنگام طواف حج، امام جواد(ع) (220 ـ 195ق) با وی بود. امام جواد در آن هنگام شش ساله بود.

امام رضا(ع) در نیمه محرم (سال 201ق/195ش) قبر رسول خدا(ص) را زیارت کرد و با آن حضرت وداع گفت.

در جغرافیای خط سیر امام رضا(ع) از مکه و مدینه و پایان سفر ایشان به طوس و سرخس و سرانجام مرو، اختلافی نیست، اما در حد فاصل بین این دو خط سیر، چند دیدگاه وجود دارد. با جمع بندی روایات، به سه خط سیر عمده می توان دست یافت:

الف ـ مدینه، بصره، اهواز، فارس، یزد، نیشابور، طوس، سرخس و مرو.

ب ـ مدینه، نجف، بغداد، قم، ری، سمنان، آهوان، نیشابور، سرخس و مرو.

ج ـ مدینه، مکه، بصره، اهواز، دزفول، اصفهان، یزد، طبس، نیشابور، طوس، سرخس و مرو.

همگام با امام از نیشابور تا مرو

امام رضا علیه السلام و ولایتعهدی بدعهدان

مامون پس از آنکه برادرش امین را نابود کرد و بر مسند حکومت تکیه زد، در شرایط حساسی قرار گرفت، زیرا موقعیت او بویژه در بغداد که مرکز حکومت عباسی بود و در میان طرفداران عباسیان که خواستار «امین» بودند و حکومت مامون را در «مرو» با مصالح خود منطبق نمی دیدند، سخت متزلزل بود. و از سوی دیگر شورش علویان تهدیدی جدی برای حکومت مامون محسوب می شد، و نیز ممکن بود ایرانیان هم به یاری علویان برخیزند چون ایرانیان به حق شرعی خاندان امیر مؤمنان علی علیه السلام معتقد بودند، و در ابتدای کار بنی عباس هم داعیان عباسی برای سرنگونی بنی امیه از همین علاقه ی ایرانیان به خاندان پیامبر و دودمان امیر مؤمنان استفاده کرده بودند.

مامون که مردی زیرک و مکار بود، به فکر آن افتاد که با طرح واگذاری خلافت یا ولایتعهدی به شخصیتی مانند امام رضا علیه السلام پایه های لرزان حکومت خود را تثبیت کند، زیرا امیدوار بود که با مبادرت به این کار بتواند جلوی شورش علویان را بگیرد، و موجبات ضایت خاطر آنان را فراهم سازد، و ایرانیان را نیز آماده پذیرش خلافت خود نماید.

پیداست که تفویض خلافت یا ولایتعهدی به امام فقط یک تاکتیک حساب شده ی سیاسی بود، و گرنه کسی که برای حکومت، برادر خود را به قتل رسانده بود، و نیز در زندگی خصوصی خود از هیچ فسق و فجوری ابا نداشت ناگهان چنان دیانت پناه نمی شد که از خلافت و لطنت بگذرد، و بهترین شاهد مکر و تزویر مامون نپذیرفتن امام از او است. چرا که اگر مامون در گفتار و کردار خود صادق می بود هرگز امام از بدست گرفتن زمام خلافت که جز امام هیچکس صلاحیت آن را ندارد طفره نمی رفت.

ولایتعهدی امام رضا علیه السلام

مساله ولایتعهد امام رضا علیه السلام

نقش ولایت عهدی امام رضا(ع) در یک نگاه

ولایت عهدی امام رضا علیه السلام در یک نگاه

انگیزه های مامون از پیشنهاد ولایتعهدی به امام رضا(ع)

ضرورت‏ های سیاسی در دعوت امام رضا (ع) به خراسان

تحلیلی بر قیام های علویان در دوران امام رضا علیه السلام و ارتباط آن با ولایتعهدی

برخوردهای دوگانه مامون پس از ولایتعهدی امام رضا علیه السلام

سیره سیاسی امام رضا علیه السلام

امام رضا (ع) در تمام سال های امامت خود نسبت به آگاه سازی مردم سکوت نکرده و تا آنجا که قدرت و امکان دارد در بیداری عمومی نسبت به شرایط سیاسی زمانه تلاش می کند. بدین ترتیب، ادعای مأمون در اظهار دوستی با خاندان پیامبر (ص) حتی با اصرار بر پذیرش ولایت عهدی از سوی امام (ع) نیز در جلب تودۀ مردم تأثیر چندانی ندارد.

یکی از اقدامات امام رضا (ع) در این زمینه، حفظ نظام سیاسی جامعه بر اساس اصول اسلام و سیرۀ نبوی است؛ لذا با همین هدف، شرط خواندن نماز عید فطر را عمل به سنت رسول الله (ص) قرار می دهد.

این موضع گیری بدان معناست که روش مأمون در امور سیاسی و حکومت داری، به خلاف سیره و روش پیامبر (ص) است. به طوری که حتی در امور بسیار سادۀ مذهبی و عبادی نیز این شیوه کنار گذاشته شده و تنها ظاهری از دین باقی مانده است. بدین گونه، مأمون که می کوشد با بهره گیری از روش های مختلف به نظام سلطنتی خود مشروعیت بخشد، با مشکلاتی روبرو می گردد.

یکی دیگر از استراتژی های آن حضرت (ع) در زمینۀ بیداری اذهان عمومی، تبیین و تثبیت حقانیت اهل بیت (علیهم السلام) است که در هر مجلس و محفلی از آن یاد می کند. بیانات مفصل امام رضا (ع) راجع به بحث امامت، نمونه ای از تلاش آن حضرت (ص) در این خصوص است. روایات مربوط به نشانه های امامان (علیهم السلام)، صفات، فضل یا رتبۀ آنها، محور سخنان آن حضرت (ع) است. به عنوان نمونه، در روایتی از عبدالعزیز بن مسلم نقل شده که آن حضرت (ع) پس از ورود به مسجد جامع مرو و مشاهدۀ اختلاف مردم در مورد مباحث امامت، به ایراد سخن پرداخته، پس از ذکر آیاتی از قرآن در این باب، ضمن توصیف امام، نقش ایشان در حیات دنیوی و اخروی بشر را تبیین می کند.

سبک زندگی سیاسی امام رضا (ع) در برخورد با حاکمان

سبک سیاسی امام رضا علیه السلام با حکومت

ابعاد نارضایتی امام رضا (ع) از پذیرش ولایت عهدی با تکیه بر ادعیه صحیفه رضویه

واکاوی سبک زندگی دینی با تأکید بر اندیشه سیاسی امام رضا (ع)

سیره فرهنگی و تبلیغی امام رضا علیه السلام

ترجمه آثار علمی بیگانگان از زمان امویان شروع شد و در عصر عباسیان بویژه در زمان هارون و مأمون به اوج خود رسید. (همانگونه که در این زمان وسعت کشور اسلامی به بالاترین حد خود در طول تاریخ رسید) مأمون نامه ای به پادشاه روم نوشت و مجموعه ای از علوم قدیم و آثار ارسطو را درخواست کرد.

به دنبال نهضت ترجمه آنچه مایة نگرانی بود اینکه در بین این مترجمان افرادی متعصب و سرسخت از مذاهب دیگر مانند زردشتی، صائبی، نسطوری، برهمنهای هند، رومیان وجود داشتند و این فرصتی بود برای نشر افکار مسموم خود و القاء آن به جوانان و افراد ساده دل و همین طور محتوای خود این کتب نیز می توانست شبهاتی به همراه داشته باشد.

امام رضا علیه السلام با آگاهی از این خطر و با حضور فعال در جلسات بحثهای علمی که توسط مأمون برگزار می شد، سعی کردند جلو هرگونه انحراف احتمالی را بگیرند و برتری اهل بیت علیهم السلام را نشان دهند.

این مناظرات فراوان است و شیخ صدوق در «عیون اخبارالرضا» و علامه مجلسی در جلد 49 بحارالانوار و استاد عزیزالله عطاردی در کتاب مسند الامام الرضا جلد دوم آورده اند مهمترین این مناظرات عبارت است از:

مناظره با جاثلیق (پیشوای عیسویان)، مناظره با رأس الجالوت (پیشوای یهود)، مناظره با هربز اکبر (پیشوای زردشتیان)، مناظره با عمران صائبی (از پیروان حضرت یحیی علیه السلام)،مناظره با سلیمان مروزی (عالم بزرگ علم کلام در خطة خراسان)، مناظره با علی بن محمد بن جهم (ناصبی و دشمن اهل بیت)، مناظره با ارباب مذاهب مختلف در بصره.

امام رضا و خدمات فرهنگی

روش شناسی تفسیری امام رضا (ع)

نیم نگاهی به جریان های فکری - کلامی دوران امام رضا(ع) و شیوه های برخورد با آن ها

ویژگی ها و محورهای مناظرات امام رضا(ع)

شیوه مناظره در مناظرات امام هشتم علیه السلام

مناظرات امام هشتم علیه السلام و دفاع از اهل بیت علیهم السلام

امام رضا علیه السلام و فرهنگ ولایت

ولایت در فرهنگ رضوی

کتابهای منسوب به امام رضا (ع)

بررسی کتاب فقه الرضا علیه السلام

سیره اخلاقی امام رضا علیه السلام

«ابراهیم بن عباس »می گوید:«هیچگاه ندیدم که امام رضا علیه السلام در سخن بر کسی جفا ورزد، و نیز ندیدم که سخن کسی را پیش از تمام شدن قطع کند، هرگز نیازمندی را که می توانست نیازش را بر آورده سازد رد نمی کرد، در حضور دیگری پایش را دراز نمی فرمود، هرگز ندیدم به کسی از خدمتکاران و غلامانشان بدگوئی کند، خنده ی او قهقهه نبود بلکه تبسم بود، چون سفره ی غذا به میان می آمد همه ی افراد خانه حتی دربان و مهتر را نیز بر سفره ی خویش می نشاند و آنان همراه با امام غذا می خوردند. شبها کم می خوابید و بیشتر بیدار بود، و بسیاری از شبها تا صبح بیدار می ماند و به عبادت می گذراند، بسیار روزه می داشت و روزه ی سه روز در هر ماه را ترک نمی کرد، کار خیر و انفاق پنهان بسیار داشت، و بیشتر در شبهای تاریک مخفیانه به فقرا کمک می کرد.

«محمد بن ابی عباد»می گوید: فرش آن حضرت در تابستان حصیر و در زمستان پلاسی بود لباس او-در خانه- درشت و خشن بود، اما هنگامیکه در مجالس عمومی شرکت می کرد (لباسهای خوب و متعارف می پوشید) و خود را می آراست.

سیری در سیره رضوی

اخلاق و رفتار امام رضا علیه السلام

فرهنگ نماز در سیره امام رضا(ع)

چند داستان از زندگی امام رضا (ع)

تکه های خورشید (داستان های کوتاه از زندگی امام رضا (ع))

امام رضا علیه السلام تنبیه می کند

به دادم برس

در سنگر عبادت

امام رضا (ع) و خدمت به مردم

امام رضا (ع) در کنار غلامان

کمک به بدهکار

تشویق شاعر

برگهایی از دفتر فضائل و کرامات امام رضا علیه السلام

پیشوایان معصوم شیعه هر کدام به نوبه خود سرچشمه کمالات و منبع فضایل و صفات عالی انسانی محسوب می شوند. نه تنها شیعه بلکه افراد و گروه های مختلفی که با آن بزرگان در ارتباط بوده اند به این نکته اذعان دارند. حتی مخالفین و معاندین آنان گاهی در لابلای سخنان خویش این حقیقت را ابراز کرده اند. یکی از کارگزاران حکومتی مامون به نام رجاء بن ضحاک - که مامور آوردن امام هشتم علیه السلام از مدینه به خراسان بود - می گوید: هنگامی که امام رضاعلیه السلام را به دستور مامون از مدینه به خراسان آوردم، مامون از رفتار و حالات و خصوصیات وی از من سؤالاتی کرد و من آنچه را که در طول سفر و در اوقات شبانه روز از علی بن موسی الرضاعلیه السلام دیده بودم به خلیفه گزارش دادم. مامون به من گفت: «ای پسر ضحاک! این شخص بهترین، داناترین و عابدترین فرد روی زمین است، آنچه را که از فضائل و مناقب و صفات والای او دیده ای نزد کسی فاش نکن.»

ائمه اطهارعلیهم السلام معدن علم و سرچشمه دانش حکمت و اخلاق و معارف عالی انسانی بوده و به تمام علوم مورد نیاز بشر آگاهی کامل دارند. به فرموده امام هشتم علیه السلام تمام نیازمندی های فرزندان آدم در نزد امام معصوم علیه السلام می باشد، و جمیع علوم مختلف بشری نزد آن هاست.

سرچشمه دانش

عالم آل محمد (ص)

قطره ای از علوم رضوی

میلاد امام رضا علیه السلام

قطره ای از دریای عنایات حضرت رضا علیه السلام

امام رضا به روایت اهل سنت(1) (2) (3) (4)

پژوهشی عرفانی و اخلاقی پیرامون مقام «رضا» به مناسبت میلاد امام رضا علیه السلام

طی الارض امام رضا علیه السلام و دیدار با مردم بصره و کوفه

توسل به امام رضا علیه السلام

امام رضا (ع) و اطلاع از آینده

معارف اعتقادی در بیان عالم آل محمد علیهم السلام

با توجه به لزوم شناخت امام دوازدهم و لزوم جلوگیری از حیرت و سرگردانی شیعه در شناسایی منجی موعود، امام رضا(ع) در احادیث متعددی، گاه به نقل از پدران و اجداد طاهرینش تا رسول گرامی اسلام(ص) و گاه بدون نقل از ایشان به معرفی سلسله نسب آن امام می پرداختند.

از جمله در یکی از روایتهایی که امام رضا(ع) به واسطه پدران بزرگوار خود از رسول گرام اسلام(ص) نقل می کنند، چنین آمده است:

من سرور آفریده های خدای عزّوجلّ هستم؛ من از جبرئیل، میکائیل، اسرافیل، حاملان عرش، همه فرشتگان مقرب خدا، و پیامبران مرسل خدا برترم؛ من صاحب شفاعت و حوض شریف [ کوثر] هستم. من و علی دو پدر این امتیم؛ هر کس که ما را شناخت خدای عزّوجلّ را شناخته است و هر که ما را انکار کند، خدای عزّوجلّ را منکر شده است. دو سبط این امت و دو سید جوانان اهل بهشت، حسن و حسین، از [ فرزندان] علی اند و از نسل حسین نه امامند که پیروی از آنان پیروی از من و نافرمانی از آنها نافرمانی از من است. نهمین نفر از این امامان، قائم (برپا دارنده) و مهدی آنان است.

کاربرد ع قل در شناخت توحید از نگاه عالم آل محمد

/www.hawzah.net/fa/Magazine/View/4693/4730/37872">نیایش هایی از امام رضا علیه السلام

/www.hawzah.net/fa/Magazine/View/4227/8007/104983">مقایسه پیامبر و امام از دیدگاه امام رضا(ع)

وجه مشترک انبیاء و امــــــــــــام

مکتب حسینی از منظر امام رضا (ع)

باور مهدوی در کلام رضوی

موعود در کلام و بیان امام رضا (ع)

دعای حضرت امام رضا (ع) برای حضرت صاحب الزمان(عج)

دعای حضرت امام رضا علیه السلام برای امام زمان عجّل اللَّه تعالی فرجه

سبک زندگی اسلامی در کلام امام رضا علیه السلام

امام رئوف، حضرت اباالحسن علی بن موسی الرضا علیه آلاف التحیة والثناء به حضرت عبدالعظیم حسنی(علیه السلام) فرمودند: ای عبدالعظیم، سلام مرا به دوستان برسان و به آن ها بگو:

شیطان را به دل های خویش راه ندهند.

در گفتار خویش، راست گو باشند و امانت را ادا کنند.

از جدال و نزاع بیهوده ای که سودی برایشان ندارد، دوری کنند و خاموشی را پیشه خود سازند.

به همدیگر روی آورند و به دیدار و ملاقات هم بروند «فان ذلک قربه الی» زیرا این کار موجب نزدیکی به من است.

آنان خود را به دشمنی و بدگویی با یکدیگر مشغول نسازند، زیرا با خود عهد کرده ام که اگر کسی چنین کاری انجام دهد و دوستی از دوستانم را ناراحت کند یا به خشم آورد، خداوند را بخوانم تا او را در دنیا با شدیدترین عذاب ها مجازات کند و در آن سرا نیز از زیان کاران خواهد بود.

به ایشان بگو: همانا پروردگار، نیکوکارانشان را آمرزیده و از خطای گنه کارانشان درگذشته است، مگر کسانی که به خدا شرک ورزیده یا دوستی از دوستانم را آزرده، یا کینه آن ها را به دل بگیرد.

به درستی که خداوند او را نخواهد بخشید تا آن که از کردار ناشایست خویش دست بکشد.

هرگاه از این اعمال نادرست دوری گزیند، آمرزش خدا را شامل خود گردانیده است.

وگرنه، روح ایمان از قلبش بیرون رفته و از ولایت ما خارج گشته است و بهره ای از ولایت ما نخواهد برد «و اعوذبک من ذلک»(منبع: الاختصاص/247؛ بحار/71/230؛ به نقل از افق حوزه - افق پارسایی 3)

شاخص های مکتب اخلاقی امام رضا (ع)

خانواده و روابطِ همسران از دیدگاه حضرت امام رضا(ع)

تکالیف والدین نسبت به فرزندان از منظر امام رضا(ع)

مروری بر اندیشه های اقتصادی امام رضا(ع)

بایسته های مدیریت از نگاه امام رضا «ع»

صفات و فضایل شیعه در کلام امام رضا (ع)

هشت نکته از زندگی هشتمین خورشید

اخلاق مسلمانی درکلام امام رضا (ع)

چند گفتار از امام رضا علیه السلام

ارتباط ماندگار

خدمت به مردم

سخاوت و مهمان نوازی

ساده زیستی و دوری از تجملات

صله رحم چیست؟

شرایط همنشینی

موجبات قطع رحم در کلام امام هشتم (علیه سلام )

اصحاب و یاران امام رضا علیه السلام

ابن شهر آشوب در مناقب گوید: دسته ای از مصنفان از آن حضرت روایت نقل کرده اند مانند: ابو بکر خطیب در تاریخش و ثعلبی در تفسیرش و سمعانی در رساله اش و ابن معتز در کتابش و نیز عده ای دیگر.

جنابذی در معالم العترة گوید: عبد السلام بن صالح هروی و داود بن سلیمان و عبد الله بن عباس قزوینی و طبقه آنان از امام رضا (ع) روایت نقل کرده اند.

همچنین ابن شهر آشوب در مناقب گوید: از راویان موثق آن حضرت احمد بن محمد بن ابو نصر بزنطی و محمد بن فضیل کوفی ازدی و عبد الله بن جندب بجلی و اسماعیل بن سعد احرص اشعری و احمد بن محمد اشعری و از اصحاب آن حضرت حسن بن علی خزاز مشهور به وشاء و محمد بن سلیمان دیلمی بصری و علی بن حکم انباری و عبد الله بن مبارک نهاوندی و حماد بن عثمان ناب و سعد بن سعد و حسن بن سعید اهوازی و محمد بن فضل رجحی و خلف بصری و محمد بن سنان و بکر بن محمد ازدی و ابراهیم بن محمد همدانی و محمد بن احمد بن قیس بن غیلان و اسحاق بن معاویه خصیبی از آن حضرت روایت نقل کرده اند.

کسانی که از امام رضا (ع) روایت نقل کرده اند

یاران ایرانی امام رضا(ع)

علی بن ابراهیم قمی

فضل بن شاذان و دفاع فرهنگی

اباصلت هروی خادم خورشید

احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی

«دعبل»، احیاگر یاد آل رسول

اشعار دعبل در خدمت امام رضا علیه السلام

داستانی از دعبل

پیراهن یوسف

زیارت امام رضا علیه السلام

محبت و دلبستگی شدید مؤمنان به رسول خدا و اهل بیت او - علیهم السلام - از ویژگیها و امتیازهای مومنان است آنان. همواره از ژرفای جان به اهل بیت عشق می ورزند و در پی دستیابی به رضایت آنان هستند و طبیعی است که محبت به آنان جلوه ها و آثار گوناگونی در زندگی دارد و زیارت مرقدهای پاک و نورانیشان در زمره مهم ترین آن جلوه هاست. اگر حتی یک روایت در فضیلت زیارت معصومان - علیهم السلام - صادر نشده بود، ادب در برابرآنان، مومنان را وا می داشت به زیارت حرم های مطهرشان مشرف شوند و افزون بر عرض ارادت و شیفتگی خود از دریای معنویت بی بدیل و ناپیدا کرانه آنها جرعه ها نوشند و روح خود را با نزدیک ساختن به آن ارواح بلند و بی نظیر شاداب سازند.

در روایات رسیده از پیامبر خدا و اهل بیت - علیهم السلام - درباره فضیلت زیارت معصومان - علیهم السلام - و آداب آن و گروهی از عبادات و احکام حرمشان روایات متعدد و متنوعی از معصومان - علیهم السلام - رسیده است که محدثان بزرگ در ثبت و ضبط آنها کوشیده اند.

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم: پاره تن من در خراسان دفن خواهد شد، هیچ گرفتار و گنه کاری او را زیارت نکند جز این که خداوند گرفتاری او را برطرف سازد و گناهانش را ببخشاید.

امام رضا علیه السلام: کسی که با دوری راه سرا و مزارم را زیارت کند، روز قیامت در سه جا [برای دستگیری] نزد او خواهم آمد و او را از بیم وگرفتاری آن موقفها رهایی خواهم بخشید: هنگامی که نامه ها [ی اعمال] به راست و چپ پراکنده شود، نزد صراط و نزد میزان [هنگام سنجش اعمال]

فضیلت و پاداش زیارت امام رضا (علیه السلام )

ثواب زیارت امام علی بن موسی الرضا علیه السلام

نگاهی به سیره بزرگان سنّی و شیعه در زیارت قبر امام رضا علیه السلام

نگاهی به سیره علما در زیارت امام رضا علیه السلام

زیارت به هوای کدام شفاعت؟

در آستان جانان

هر انسانی که به بارگاهی مقدس و حرمی مثل حرم امام رضا وارد می شود، ابتدای امر، احساس آرامش می کند. بیش از هر چیز روح و روان آدمی، حالت و شرایط مطلوب و ایده آلی پیدا می کند؛ این همان ناخودآگاه انسان هاست.

همه ی ما وقتی به این اماکن شریف وارد می شویم، به واسطه ی احساس نیازی که داریم، روح بلندی پیدا می کنیم. احساس می کنیم ارتباط عمیق تری بین ما و امام معصوم پیش آمده، بی هیچ تلاشی. این ارتباط، آن قدر ساده و دلنشین برقرار می شود که ما به سرعت احساس سبکی می کنیم این حس، خیلی حسّ خوبی است که آدمی در این دنیای وانفسا - که پر از آلودگی است - به مأمنی برسد که در آنجا احساس آرامش کند؛ احساس کند، به او توجّه شده، دارد پاک می شود. این همان ارتباط معنوی است که زیارت برای ما بوجود می آورد و ما را به پرواز در می آورد و به جوهره ی اصلی خودمان - که «انسان» بودن است - نزدیک می کند؛ جوهری ناب و فطرت پاکی که خداوند در مابه ودیعه نهاده است. اینها همه احساسی است که در ما - همه ی اقشار - ایجاد می شود.>

راستی! احساس شما هنگام زیارت حرم نورانی حضرت امام علی بن موسی الرضا(ع) چیست؟!

حرم مطهر رضوی و نگاهی به رویدادهای مهم آن

برکات حضور امام رضا علیه السلام در ایران

از جمله رویدادها و جریانات مهمی که در تاریخ ایران از جایگاه و منزلت والایی برخوردار است، سفر امام رضا(ع) به ایران و استقرار ایشان در مرکز خلافت، یعنی مرو(خراسان) در جایگاه ولایتعهدی می باشد. هر چند این سفر با اصرارهای مأمون، خلیفة وقت عباسی، صورت پذیرفت؛ اما در عمل دارای آثار و پیامدهای درخشانی است.

از نتایج پربار دوران اقامت علی بن موسی(ع) در مرو، فراهم شدن زمینه رشد و گسترش تشیع در خراسان بود. مردم خراسان که از پیش دوستدار خاندان رسالت بودند، پس از حضور آن حضرت محبت و ارادتشان به اهل بیت(ع) و علویان بیشتر شد، به گونه ای که مدفن امام رضا(ع) یکی از پایگاه های مهم تشیع در طول تاریخ درآمد و بر تاریخ فرهنگ و هنر و اقتصاد ایران و تشیع تأثیر عمیقی نهاد. بی شک زیارت قبور ائمه به ویژه امام رضا(ع) یکی از بهترین شعایر مذهبی شیعه بود که در طول تاریخ، مشتاقان و شیعیان از آن بهره مند گردیدند

در هنگام ورود امام رضا(ع) به ایران نیز عده ای از سادات به این سرزمین آمدند که بعدها تحت تعقیب عباسیان قرار گرفتند و عده زیادی از آنها در شهرهای مختلف به شهادت رسیدند و مزارهای هر یک به کانونی برای فرهنگ تشیع تبدیل گردید و موجبات گسترش شعائر و معارف شیعه را فراهم کرد.

بازتاب و تأثیرات حضور امام رضا(ع) در ایران

عوامل گرایش ایرانیان به تشیع چیست؟

تاریخ حوزه علمیه مشهد

در سایه سار شعر

هلا که فخر زمین، خاک آستانه توست

نگاه خلق جهان، در طواف خانه توست

تو ای طلیعه هشتم ز نور حضرت دوست

تشعشع دلم از نور جاودانه توست

به آسمان بلا هر کسی شود مجروح

نگاه ملتمسش سوی آشیانه توست

کبوتران دل اینجا شوند دست آموز

تحولات دل، اعجاز آب و دانه توست

ببین که ابر نگاهم ز شوق بارانی است

دخیل بسته یک لطف دوستانه توست

ولی نعمت من! صادقانه می گویم

بیا که در دل غمگین من، بهانه توست

(سید مصطفی حسینی راد، اشارات، شماره 141)

مولودیه در مدح حضرت ثامن الحجج علی بن موسی الرّضا علیه السلام

نگاهی به قدیمی ترین قصیده در مدح حضرت رضا علیه السلام

در مدح امام هشتم حضرت علی بن موسی الرضا (ع) و منقبت امیر المؤمنین علی (ع)

ولادت امام رضا علیه السلام

در آستان لطف رضا علیه السلام

احتجاجات منظوم امام رضا علیه السلام

با پای گریه آمده ام اینجا

رشحاتی از قلم

چشمانم را برق می انداد، طلائی گنبدت؛ نگاهم از روی آن سُر می خورد و مناره ها را صعود می کند و در کشاکش لغزیدن، آویزانِ ریسه ها می شود.

از فراز ایوان طلا، تا گلدسته های مسجد گوهرشاد، از وسیع صحن آزادی تا بهشت تالار آئینه.

و بعد از آن که بر مشبکِ آفتابی ضریحت فرود آمد، نرم نرمک به خود می آید و در جشن یازدهمین روز ذیقعده، صحن گونه هایم را چراغانی می کند.

صد و چهل و هشت سال پس از هجرت پیغمبر خاتم صلی الله علیه و آله وسلم، سالی که گردش دوران را محور است و روزی که لحظه های رو به شب را متوقّف می کند، مدینه طیّبه، رنگ تازه ای بر اندام خود می بیند و برای هشتمین بار، بر شجره طیّبه امامت، جوانه ای پلک می گشاید که با غبانِ طبیعت، او را به شکوفه ریزانِ باغستان ها، عقیقه می کند و پرندگان، نغمه هاشان را به پرواز درمی آورند.

زبده اصفیا، امام اتقیا، پناه غربا و شهید زهر جفا، علی بن موسی الرضا علیه السلام؛ از دامان خاتون عفّت، قدم می نهد بر دیدگان خاک، و فرمایش امام صادق علیه السلام به فرزندش امام کاظم علیه السلام، این گونه تجلّی می یابد:

«اِنَّ عالِمَ آلِ محمّدٍ لَفی صُلبِکَ وَ لَیْتَنی أَدْرَکْتُهُ فَاِنَّهُ سَمِیُّ امیرالمؤمنینَ عَلیًّ علیه السلام؛ به درستی که عالِم آل محمد صلی الله علیه و آله وسلم در صلب توست، ای کاش من او را درک می کردم که او همنام امیرالمؤمنین علی علیه السلام است».

میلاد امام رضا علیه السلام

خورشید توس

سلام بر حجت هشتم

زمزم صفا

نامه ای برای پیشوای رضوان

در رواق عشق

پیامک امام رضا (ع)

کتابشناسی امام رضا علیه السلام

1 آشنایی با قبله هفتم امام هشتم(ع) شامل شرح حال علی بن موسی الرضا(ع) از ولادت تا شهادت. ../ محمدباقر حسینی زفره ای اصفهانی، تهران، انتشارات لوح دانش، چاپ اول، 1378، 256 صفحه، وزیری

2 الامام علی بن موسی الرضا(ع) منادی توحید و امامت/ گروه تاریخ اسلام با نگارش محمدجواد معینی، احمد ترابی، مشهد، بنیاد پژوهش های آستان قدس رضوی، چاپ چهارم، 1380، 208 صفحه، وزیری

3 امام رئوف / مظهر حاجیان حسین آبادی، اصفهان، انتشارات همای رحمت، چاپ اول، 1384، 112 صفحه، رقعی

4 امام رضا(ع) / مجید کوثری، ویراستار ادبی؛ معصومه کوثری، ویراستار علمی منصور مرادی، تهران، انتشارات اندیشه کامیاب، چاپ اول، 1387، 64 صفحه، وزیری

5 امام رضا(ع)/ محمدرضا ناجی، تهران، دفتر پژوهش های فرهنگی، چاپ اول، 1387، 130 صفحه، رقعی

6 امام رضا(ع) را بهتر بشناسیم(سلسله مباحث اسلامی)/ فرهاد رضایی، مشهد، انتشارات همیاران جوان، چاپ اول، 1388، 36 صفحه، پالتویی

7 امام رضا(ع) امام هشتم شیعیان/ سید سعید ارجمند هاشمی، مشهد، بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی، چاپ اول، 1387، 80 صفحه، رقعی

کتابشناسی 110 اثر پژوهشی درباره امام رضا(ع)

مسند الامام الرضا علیه السلام

مکاتیب الامام الرضا (ع)

امام رضا در آینه مطبوعات

نگارخانه

تصویر

عکس نوشته ولادت امام رضا علیه السلام

تصاویر قدیمی از حرم امام رضا علیه السلام

غبارروبی مضجع مطهر حضرت امام رضا (علیه‌السلام)

غبارروبی مضجع مطهر حضرت امام رضا با حضور رهبر انقلاب

سخن نگاشت زیارت امام رضا علیه السلام در کلام رهبر انقلاب

منتشرشده در مناسبتها

برچسب‌ها

ادامه مطلب...

شنبه, 22 تیر 1398 11:17

چند پیشنهاد جذاب تابستانی برای اوقات فراغت کودکان

برای اوقات فراغت کودکان در تابستان چه برنامه‌هایی داشته باشیم؟

اگر روزی ما کودکی‌مان را در کوچه با خاله‌بازی، لی‌لی، طناب‌بازی و... می‌گذراندیم، کودک امروز تابستان خود را با لب تاپ، تبلت و یا گذراندن انواع کلاس‌ها در ساعات مختلف روز سپری می‌کند؛ اما روش درست برای پر کردن اوقات فراغت کودکان در تابستان چیست؟

نویسنده : هدی سادات پاک نهاد

بازدید : 1229

زمان تقریبی مطالعه : 5 دقیقه

تاریخ : يکشنبه 1398/04/16

اوقات فراغت، کودکان، والدین، کلاس ها، موسیقی، هنر، ورزش،سال تحصیلی ،برنامه ریزی، لب تاپ، رفت و آمد، بازی، طبیعت،بازدید از موزه، کتاب خواندن، آموزش، دروس ضعیف، تست زدن، مدرسه

والدین به شکل‌های متفاوتی تلاش می‌کنند اوقات فراغت کودکانشان را پر کنند. بعضی از والدین تابستان را فرصت مناسبی برای آموزش می‌دانند که نباید لحظه‌ای از آن را از دست داد لذا با ثبت‌نام در کلاس‌های تابستانی متنوع وقت کودکشان را پر می‌کنند، به‌گونه‌ای که کودک هر روز هفته و حتی بیشتر از ایام تحصیل از این کلاس به آن کلاس می‌رود! اما بهره‌وری بچه‌ای که از کلاس زبان به کلاس موسیقی و بعد به کلاس شنا می‌رود، پایین خواهد آمد. از طرف دیگر این بچه‌ها بعد از اتمام تابستان آمادگی و انگیزه لازم برای شروع سال تحصیلی جدید را نخواهند داشت. عده‌ای دیگر از والدین برخلاف دسته اول تابستان را زمان مناسب برای استراحت و دور شدن کودکان از درس‌ و مشق می‌دانند. این دسته از والدین با آزاد گذاشتن فرزندشان اجازه می‌دهند آن‌ها هر زمان که می‌خواهند بخورند و بخوابند و بیدار شوند و با این کارشان باعث می‌شوند سه ماه تابستان کودکان به بطالت بگذرد؛ ضمن اینکه با شروع سال تحصیلی جدید خورد و خوراک و ساعت خواب کودکان به هم می‌ریزد و باعث می‌شود تا آن‌ها همچنان در حال و هوای بی‌برنامگی تابستان به سر ببرند؛ پس روش درست برای پر کردن اوقات فراغت کودکان در تابستان چیست؟

ما برای پاسخ به این سؤال با دکتر زهرا شعرا روانشناس کودک و نوجوان به گفت‌وگو پرداختیم.

برنامه‌ریزی کنید

والدین باید مثل معلمی که برای هر زنگ برنامه دارد، برای کودکشان برنامه داشته باشند. این برنامه‌ریزی باید شامل فعالیت‌های بازی و سرگرمی باشد؛ حتی اگر می‌خواهید به کودک آموزش هم دهید بهتر است در قالب بازی و سرگرمی باشد چراکه هر کاری که اجباری شود و بچه به‌سختی آن را انجام دهد، فایده نخواهد داشت.

دکتر شعرا می‌گوید: «بچه‌ها در طول روز حق‌دارند دو ساعت تلویزیون نگاه کنند و بیشتر از آن تلویزیون نگاه کردن اشتباه است. همچنین کودکان حدود یک ساعت می‌تواند بازی‌های کامپیوتری انجام دهند و بیشتر از آن را والدین باید مدیریت کنند تا کودک در انجام بازی‌های رایانه‌ای افراط نکند. قانون باید داشته باشید و به کودکتان بگویید صبح و بعدازظهر هرکدام نیم ساعت می‌توانی با کامپیوتر یا لب تاپ بازی کنی و بعد از آن باید آن‌ها را از دسترس کودک دور کنید.»

این روانشناس کودک و نوجوان ادامه می‌دهد: «باید آن‌قدر برای فرزندتان فعالیت‌های سرگرم‌کننده دیگری داشته باشید که خودش تلویزیون و کامپیوتر و لپ‌تاپ را رها کند. با توجه به استعداد فرزندتان او را در تابستان در کلاس‌های هنری و ورزشی ثبت‌نام کنید؛ در هفته حداقل سه ساعت کلاس‌های ورزشی و دو ساعت کلاس‌های هنری برای کودکان لازم است. دقت کنید که مهم نیست فرزندتان در این کلاس‌ها چقدر آموزش می‌بیند، اصل کلاس رفتن در ایام تابستان لذت بردن، خوش‌گذرانی، همراه شدن باهم سن و سالان و پر کردن اوقات فراغت برای کودکان است.»

با هم سن و سالان کودکتان رفت‌وآمد کنید

سعی کنید ارتباط فرزندتان با هم سن و سالانش را بیشتر کنید. اگر در بین اقوام و دوستان کسانی هستند که فرزند هم سن و سال کودک شما دارند، حتماً برنامه بگذارید و با یکدیگر به پارک یا سینما بروید یا آنها را دعوت کنید تا زیر نظر خودتان با یکدیگر بازی کنند. اگر به خانواده‌ دوست فرزندتان اطمینان دارید و می‌دانید که بر روی بازی‌های کودک نظارت دارند، به فرزندتان اجازه دهید به منزل دوستش برود.

همچنین حتماً خودتان برای بچه‌ها برنامه بگذارید و یکی-دو ساعت در روز را باکیفیت (بدون موبایل، بدون نگاه کردن به تلویزیون، بدون حرف زدن با تلفن و فارغ از کار منزل) با کودکتان بازی‌های فکری و هیجان‌انگیز انجام دهید.

فرزندتان را با طبیعت آشنا کنید

لمس طبیعت می‌تواند مراحل و مراتب مختلفی داشته باشد. می‌توانید در تابستان برنامه‌های متنوعی مثل بازدید از موزه‌ها، رفتن به کوه و پارک، رفتن به پیک‌نیک و روستای اطراف شهر را تدارک ببینید. دکتر شعرا می‌گوید: «اجازه دهید کودک شما سنگ، درخت، چشمه، کوه و بیابان را لمس کند. همچنین مسافرت رفتن می‌تواند تجربیات زیادی از جمله صبر، تفریح، درک موقعیت‌های سخت و ... را به کودکان آموزش دهد.»

کتاب خواندن فراموش نشود

یکی از نکات خیلی مهم، تأکید بر کتاب‌خوانی کودکان است. اگر فرزندتان کوچک است خودتان برایش کتاب بخوانید؛ اگر توانایی خواندن و نوشتن دارد زمانی را اختصاص دهید تا برایتان کتاب بخواند؛ دکتر شعرا می‌گوید: «قرار نیست بچه‌ها در تابستان درس بخوانند اما برای آنکه از کتاب دور نشوند حتماً برنامه کتاب‌خوانی را به اوقات فراغت آنها اضافه کنید. می‌توانید یکسری رقابت‌هایی را بین دوستانشان ایجاد کنید تا کتاب‌ها را به اشتراک بگذارند و با یکدیگر به کتابخانه بروند.»

زمانی را به آموزش دروس ضعیف اختصاص دهید

بعضی از بچه‌ها در طول سال تحصیلی در درسی به مشکل برمی‌خورند مثلاً ریاضی‌شان ضعیف بوده و این باعث شده بر روی دروس دیگر هم تأثیر بگذارد و نسبت به مدرسه و معلم و درس زده شوند؛ دکتر شعرا دراین‌باره می‌گوید: «تابستان زمان خوبی است تا ساعات اندکی را با کودک به آموزش دروس ضعیف اختصاص دهید؛ دقت کنید آموزش باید به‌صورت بازی و سرگرمی باشد نه به‌صورت مشق نوشتن، اجبار کردن و تست زدن. مثلاً به‌صورت بازی جمع، تفریق، تقسیم، ضرب، دو رقمی و ... را کار کنید. هرگز دروس سال بعد را به کودکتان آموزش ندهید، اجازه دهید بچه‌ها اولین تجربیات آموزشی‌شان را در کلاس یاد بگیرند تا هم لذت ببرند و هم انگیزه‌ای برای گوش دادن و یادگیری سر کلاس داشته باشند زیرا کودکان زمانی که درسی را بلد هستند، توجه کافی نخواهند داشت.»

بیشتر بخوانید

سرگرمی‌هایی که تابستانِ بچه‌ها را شیرین می‌کند ا

اوقات فراغت فرزندان خود را چگونه پر کنیم؟

کلاس‌های تابستانی کاشف استعداد نیستند

منتشرشده در تعلیم و تربیت

برچسب‌ها

ادامه مطلب...

شنبه, 22 تیر 1398 11:09

امام رضا علیه السلام را فقط برای حاجت نخواهیم !!

در آستانه میلاد با سعادت امام رضا علیه السلام قرار داریم، امام معصومی که ما ایرانیان بیشترین انس و الفت را در بین ائمه علیهم السلام، با ایشان داریم آن هم به واسطه مرقد مطهر ایشان که در خاک ایران زمین قرار دارد.

تا دلهایمان تنگ می شود، تا مشکلات از همه طرف به ما هجوم می آورند، تا بیماری ها و ناملایمات زندگی را بر ما سخت می گیرند راهی بارگاه ملکوتی ایشان می شویم و در آن فضای نورانی جانی دوباره می گیریم و با امیدی مضاعف راهی دیار خود می شویم .

آن هایی که معرفتشان از ما بیشتر است، و حق امام و امامت را می شناسند، فقط برای عرض حاجت رو بر آستان مقدس آن امام بزگوار - که سلام و صلوات خداوند متعال بر او باد - نمی کنند. بلکه خود را موظف می دانند هر فرصت که دست می دهد، برای عرض ادب و احترام به پابوسی امام رضا علیه السلام مشرف شوند. خلاصه هر کس به اندازه همت و معرفت خود از سفره نعمت وجود مطهر امام رضا علیه السلام بهره می برد.

چقدر خوب است که ما با شناخت سیره و فضایل ایشان، زیارتی از سر معرفت را تجربه کنیم ، و بدانیم که به زیارت چه کسی می رویم، خصوصیات ایشان را بهتر بشناسیم و در رفتارمان سعی کنیم امام رضا(علیه السلام) گونه عمل کنیم.

در این مجال به قسمتی از سیره رفتاری ایشان در چند زمینه مبتلا به جامعه امروز، می پردازیم باشد که عامل باشیم.

1- کرامت و بخشندگی

در طول تاریخ همیشه مردم در دو طبقه فقیر و غنی زیسته اند ، و خداوند متعال، وظیفه طبقه ثروتمند را رسیدگی به طبقه ضعیف قرار داده است. در کشور ما هم ، کم نیستند افرادی که به نان شبشان محتاجند، در فقر و نداری دست و پا می زنند و هیچ کس به فکر آنان نیست.

در حالی که امام رضا علیه السلام که بسیاری از ما سنگ عشق و ولایت ایشان را به سینه می زنیم ، بسیار مراقب این قشر آسیب پذیر بوده اند و از هیچ کمکی به آن ها دریغ نمی کرده اند، و کمک رسانی به این افراد را افتخار می دانستند.

امام رضا علیه السلام از پدر بزرگوارش نقل کرده است که جدّش [امام] جعفر بن محمد [الصادق علیه السلام] می فرمود: وقتی کسی از من درخواستی دارد (و به من ابراز نیاز می کند) تلاش می کنم در اوّلین فرصت نیاز او برطرف شود و من فرصت کمک به او را از دست ندهم.» (عیون اخبارالرضا علیه السلام، شیخ صدوق، ج 2،ص179)

زمانی که حضرت در خراسان بودند، در روز عرفه ای تمام اموال خود را به فقرا انفاق نمود. «فضل بن سهل» به او اعتراض کرد و عرضه داشت: این خسارت و زیان است. حضرت در جواب فرمود: «بَلْ هُوَ الْمَغْنَمُ لَا تَعُدَنَّ مَغْرَماً مَا ابْتَغَیْتَ بِهِ أَجْراً وَ كَرَما؛ (مناقب آل ابی طالب، زین الدین محمد بن علی بن شهر آشوب ،ج 4، ص 390) بلکه مفید و سودآور است. هرگز خسارت نشمار آنچه را که به عنوان اجر (الهی) و یا کرم و بخشش داده ای.»

در کتاب شریف کافی نقل شده است که: کانَ ابوالحسن اِذا اَکَلَ اَلیّ بصَحفَة فتوُضَعُ بِقُرب مائدتِهِ فَیُعمَدُ اِلی اَطیَبِ مِما یُوتی به فَیَأخُذَ مِن کُلّ شئءٍ فَیَضَعُ فی تِلکَ الصَحفَةُ یامُر به لِلمساکِینِ؛ پیوسته ابوالحسن (الرضا علیه السلام) هنگام غذا سینی (یا ظرف بزرگی) را می آورد و کنار سفره می گذاشت (قبل از خوردن) از بهترین غذاهایی که برای او آورده بودند، برمی گرفت، داخل آن سینی می گذاشت و دستور می داد که آن را به نیازمندان بدهند.»

آنگاه این آیه را تلاوت می کرد می فرمود: «فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ وَ ما أَدْراكَ مَا الْعَقَبَةُ فَكُّ رَقَبَةٍ أَوْ إِطْعامٌ»؛ (سوره بلد/ 11- 14) «و تو چه می دانی آن گردنه چیست؟ آزاد کردن برده ای یا غذا دادن در روز گرسنگی.» آنگاه می فرمود: «عَلِمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ لَیْسَ كُلُّ إِنْسَانٍ یَقْدِرُ عَلَى عِتْقِ رَقَبَةٍ فَجَعَلَ لَهُمُ السَّبِیلَ إِلَى الْجَنَّةِ بِإِطْعَامِ الطَّعَامِ ؛ (فروع کافی، شیخ کلینی، ج 4، ص 52) خدای عزیز و جلیل می دانست که هر انسانی توان آزادی بنده را ندارد؛ لذا (با دادن طعام) راهی برای او به سوی بهشت قرار داد.»

حالا مقایسه ای بکنیم، ما از سرتاسر کشورمان راهی مشهد مقدس می شویم اگر توان مالی داشته باشیم، لوکس ترین هتل های مشهد مقدس را رزرو می کنیم، به زیارت می رویم و کلی ابراز ارادت می کنیم و بعد از مراجعه به هتل با خیلی از غذاهای متنوع و خوشمزه رو به رو می شویم، اما شاید هرگز به خاطرمان خطور نکند که چه انسان های گرسنه ای در اطراف این هتل ها به امید لقمه ای پرسه می زنند.

2- مردم داری و رعایت آداب معاشرت

در عیون أخبار الرضا ـ به نقل از ابراهیم بن العباس ـ آمده است: «هرگز ندیدم كه امام رضا علیه السلام به كسى سخن تندى بگوید ، و یا پیش از آن كه كسى سخنش تمام شود سخن او را قطع كند . اگر مى توانست حاجت كسى را برآورد، هرگز او را دست خالى برنمى گرداند ؛ هیچ گاه در برابر كسى پاى خود را دراز نمى كرد ، و چنانچه كسى در حضور او نشسته بود ، تكیه نمى كرد. هرگز ندیدم كه به یكى از غلامان و خدمتكارانش ناسزا بگوید؛ هرگز ندیدم كه آب دهان بیندازد، و یا هنگام خندیدن قهقهه سر دهد، بلكه خنده اش تبسّم بود. هرگاه سفره اش را پهن مى كرد غلامان و خدمتكاران خود و حتى دربان [و ]مِهتر اسبان را با خود سر سفره مى نشاند.» (عیون أخبار الرضا : 2 / 184 / 7)

تصور کنیم که اگر هر کدام از ما در امور فوق چون مولایمان امام رضا علیه السلام باشیم، آن وقت خواهیم دید که جامعه از آرامش و همدلی پر خواهد شد.

رجاء بن ضحّاک مى گوید: امام رضـا علیه السلام شبها در بستر خود بسیار قرآن تـلاوت مى كرد، و چـون به آیه هاى بهشت و دوزخ مى رسید، مى گریست و بهـشت را از درگاه خـدا طلب مى كرد و از آتش دوزخ به خـدا پناه مى بـرد

3- اهتمام به تلاوت قرآن و عمل به آن

ابراهیم بن عباس گوید: امام رضا علیه السلام در هر سه روز قرآن را ختم مى نمود و مى فرمود: اگر بخواهم آن را در كمتر از سه روز هم مى توانم تمام كنم ولكن از هیچ آیه اى نمى گذرم مگر اینكه در آن فكر و دقت مى كنم كه درباره چه موضوعى و در چه زمانى نازل شده است به همین خاطر قرآن را در مدّت سه روز تمام مى كنم.(بحارالانوار 92: 204 ح 1)

قالَ رَجاءُ بْنُ ضَحّاكٍ: وَكانَ علیه السلام یُكْثِرُ بِاللَّیْلِ فى فِراشِهِ مِنْ تِلاوَةِ الْقُرْانِ، فَإذا مَرَّ بِآیَةٍ فیها ذِكْرُ جَنَّةٍ أَوْ نارٍ بَكى وَسَأَلَ اللّه َ الجَنَّةَ وَ تَعَوَّذَ بِهِ مِنَ النّارِ. (عیون اخبار الرضا 2: 196، بحارالانوار 49: 94) رجاء بن ضحّاک مى گوید: امام رضـا علیه السلام شبها در بستر خود بسیار قرآن تـلاوت مى كرد، و چـون به آیه هاى بهشت و دوزخ مى رسید، مى گریست و بهـشت را از درگاه خـدا طلب مى كرد و از آتش دوزخ به خـدا پناه مى بـرد.

بسیاری از ما قرآن را فقط برای ختم سی روزه ، در طول ماه مبارک رمضان می دانیم و در طول سال کمتر به سراغ آن می رویم، اما می بینیم که مولایمان ، روز و شبی را بدون تلاوت قرآن سپری نمی کردند.

این اشارات کمی بود از دریای فضایل اخلاقی و رفتاری امام رضا علیه السلام ،که در این زمینه کتاب ها نگاشته شده و این مختصر را یارای بیان بیشتر نیست.

نتیجه

اگر ما دم از ولایت و محبت امام رضا علیه السلام می زنیم، باید در زندگی ایشان مطالعه کنیم، و بکوشیم اخلاقی رضوی داشته باشیم، فقط حاجت خواستن از آن امام بزرگوار، مودبانه نیست. (هر چند امام رئوف ما، آنقدر بخشنده و کریم هستند که هر زائری را به اندازه خود، بهره مند کنند) با این حال اگر ما ایشان را مولای خود می دانیم باید سیره ایشان را الگوی رفتاری خود قرار دهیم.

امام سجاد علیه السلام فرمود: اَلا وَ اِنَّ أَبْغَـضَ النـّاسِ اِلَـى اللّه ِ مَن یَقْتَدى بِسُنَّةِ اِمامٍ وَ لایَقْتَدى بِأَعمالِهِ ؛ هشدار كه منفورترین مردم نزد پرورگار، كسى است كه شیوه امامى را پیروى كند ولى از سیره عملى او پیروى ننماید. (الكافى، 8: 234، ح 312)

فاطمه محمدی

کارشناس علوم قرآن و حدیث

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان

منتشرشده در اخلاق و احکام

برچسب‌ها

ادامه مطلب...

صفحه57 از365

ورود به سایت

rezas

رقیب داشتن چه تاثیری روی عملکرد دارد؟

چطور این را به رئیسمان توضیح دهیم؟

این از سرمایه‌گذاری مشترک آسان‌تر است، نه؟ فقط کمی اطلاعات می‌دهیم. اعتمادسنجی می‌کنیم. سپس تبادل می‌کنیم.

تو معتقدی که باید با رقبا رابطه دوستانه داشت. چرا؟

پس از این همه تحقیق درباره رقابت در حوزه ورزش و تجارت، چه درسی از این تحقیقات گرفتی که می‌توانیم به کار ببریم؟

چگونه گوشی به سرقت رفته را ردیابی و از اطلاعات آن محافظت کنیم؟

مرحله 1: از قفل صفحه‌ نمایش قوی استفاده کنید

مرحله دوم: پاک کردن اطلاعات گوشی از راه دور

مرحله سوم: سارق را ردیابی کنید

مرحله چهارم: ردیابی گوشی با استفاده از شماره‌ سریال تلفن همراه

نرم‌افزار فیس‌اپ، پیرمان می‌کند یا تخلیه اطلاعاتی؟

خانواده‌ای که امام ‌رضا‌ علیه‌السلام برایم ترسیم کرد

فراهم کردن رفاه خانواده

زمان مناسب برای خرید گوشی برای بچه‌ها

مقصر اصلی والدین هستند

وابستگی بچه‌ها به موبایل و کم‌حوصلگی والدین

الگوپذیری کودکان در سنین مختلف

از آسیب‌ها غافل نباشید

داشتن گوشی اختصاصی ممنوع!

استفاده از یک موبایل عمومی

جایگزین استفاده از موبایل و بازی‌های الکترونیکی

«احمد الحسنی» ها در ایران چه می‌کنند؟

آسمان هشتم (ویژه ولادت امام رضا علیه السلام)

شناسنامه امام رضا علیه السلام

تاریخ زندگی امام رضا علیه السلام

هجرت امام رضا علیه السلام به ایران

امام رضا علیه السلام و ولایتعهدی بدعهدان

سیره سیاسی امام رضا علیه السلام

سیره فرهنگی و تبلیغی امام رضا علیه السلام

سیره اخلاقی امام رضا علیه السلام

برگهایی از دفتر فضائل و کرامات امام رضا علیه السلام

معارف اعتقادی در بیان عالم آل محمد علیهم السلام

سبک زندگی اسلامی در کلام امام رضا علیه السلام

اصحاب و یاران امام رضا علیه السلام

زیارت امام رضا علیه السلام

در آستان جانان

برکات حضور امام رضا علیه السلام در ایران

در سایه سار شعر

رشحاتی از قلم

کتابشناسی امام رضا علیه السلام

نگارخانه

فیلم

صوت

لینک های مرتبط

برای اوقات فراغت کودکان در تابستان چه برنامه‌هایی داشته باشیم؟

برنامه‌ریزی کنید

با هم سن و سالان کودکتان رفت‌وآمد کنید

فرزندتان را با طبیعت آشنا کنید

کتاب خواندن فراموش نشود

زمانی را به آموزش دروس ضعیف اختصاص دهید

امام رضا علیه السلام را فقط برای حاجت نخواهیم !!

1- کرامت و بخشندگی

2- مردم داری و رعایت آداب معاشرت

3- اهتمام به تلاوت قرآن و عمل به آن

نتیجه